Bộ Công Thương vừa có Văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo đề xuất phương án điều hành xuất khẩu gạo trong tháng 5 năm 2020 và thời gian tới nhằm vừa thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh lương thực, vừa duy trì được sản xuất và tăng trưởng kinh tế phù hợp với bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tại nước ta đã được kiểm soát tốt như hiện nay.
Thông tin được nêu ra trong báo cáo của Bộ Công thương gửi Thủ tướng về việc xây dựng phương án điều hành xuất khẩu gạo cho tháng 5-2020 và thời gian sau đó.
Cụ thể, kể từ ngày 1-5, dừng cơ chế điều hành xuất khẩu gạo và cho phép hoạt động xuất khẩu gạo được trở lại bình thường, thực hiện theo quy định tại nghị định 107 của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo.
Bộ Công thương kiến nghị cho xuất khẩu gạo lại bình thường từ ngày 1/5.
Tuy nhiên, Bộ Công thương cho rằng cần có một số biện pháp hỗ trợ như chỉ xuất khẩu gạo qua cửa khẩu quốc tế. Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ để phòng ngừa xử lý hành vi buôn lậu gạo qua biên giới.
Các thương nhân phải nghiêm túc tuân thủ quy định về việc thường xuyên dự trữ lưu thông tối thiểu tương đương 5% số lượng gạo mà thương nhân đã xuất khẩu trong 6 tháng trước đó.
Tính đến thời điểm báo cáo, các thương nhân đã đăng ký 521 tờ khai, tương đương 399.999,63 tấn. Phần lớn số tờ khai được doanh nghiệp đăng ký xuất khẩu qua các cửa khẩu quốc tế tại TP.Hồ Chí Minh (442 tờ khai, tương đương 304.846,75 tấn, chiếm 76,21%).
Tính đến thời điểm xây dựng báo cáo (11 giờ 30 ngày 26 tháng 4 năm 2020), theo thống kê tại Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Hải quan, đã thực xuất khẩu được 185.634,59 tấn (chiếm 46,41% tổng lượng hạn ngạch 400.000 tấn), còn 214.365,14 tấn đã đăng ký nhưng chưa xuất khẩu (chiếm 53,59%).
Theo số liệu thống kê của Bộ Tài chính tại công văn số 5005/BTC-TCHQ ngày 23 tháng 4 năm 2020 về hạn ngạch xuất khẩu gạo:
Số lượng gạo đã được đưa vào cảng trước ngày 24 tháng 3 năm 2020 nhưng chưa đăng ký được tờ khai là 17.380,02 tấn;
Số lượng gạo đã được đưa vào cảng từ ngày 24 tháng 3 năm 2020 đến hết ngày 21 tháng 4 năm 2020 nhưng chưa đăng ký được tờ khai hải quan, được xác nhận bởi doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh cảng và cơ quan hải quan là 55.446,68 tấn.
Bộ Công thương đồng thời lên kế hoạch sản xuất lúa gạo trong thời gian tới.
Bộ công thương cũng đưa ra những dự báo và kế hoạch sản xuất lúa gạo trong thời gian tới. Cụ thể:
Vụ Đông Xuân sản lượng ước đạt 20,2 triệu tấn thóc; trong đó, sản lượng vùng ĐBSCL ước đạt 10,8 triệu tấn.
Vụ Hè Thu sản lượng ước đạt 11,0 triệu tấn thóc; trong đó, vùng ĐBSCL ước đạt 8,7 triệu tấn (đến nay đã xuống giống được 0,3 triệu ha, tập trung ở vùng không bị ảnh hưởng của hạn, mặn).
Vụ Thu Đông tại các tỉnh vùng ĐBSCL ước đạt 4,2 triệu tấn thóc, diện tích gieo cấy dự kiến 750 nghìn ha.
Vụ Mùa sản lượng ước đạt 8,2 triệu tấn thóc. Vùng Trung du miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Hồng ước đạt 4,7 triệu tấn; vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên ước đạt 1,4 triệu tấn.
Riêng vùng ĐBSCL, vụ Đông Xuân tới nay về cơ bản đã thu hoạch xong 1,54 triệu ha gieo trồng, sản lượng ước đạt 10,8 triệu tấn thóc.
Tại văn bản này, Bộ Công Thương dẫn số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, dự báo nhu cầu tiêu thụ trong nước năm 2020 đã bao gồm cả dự trữ là 29,96 triệu tấn thóc, trong đó tiêu thụ của người dân là 14,26 triệu tấn và dự trữ là 3,8 triệu tấn.
Sau khi trừ đi nhu cầu tiêu dùng và dự trữ, lượng thóc còn dư có thể xuất khẩu là khoảng 13,54 triệu tấn, tương đương 6,5-6,7 triệu tấn gạo. Riêng vụ Đông Xuân, sau khi trừ đi nhu cầu dự trữ và tiêu dùng, lượng gạo hàng hóa có thể xuất khẩu là khoảng 3 triệu tấn.
Tại văn bản này, Bộ Công Thương dẫn số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, dự báo nhu cầu tiêu thụ trong nước năm 2020 đã bao gồm cả dự trữ là 29,96 triệu tấn thóc, trong đó tiêu thụ của người dân là 14,26 triệu tấn và dự trữ là 3,8 triệu tấn.
Sau khi trừ đi nhu cầu tiêu dùng và dự trữ, lượng thóc còn dư có thể xuất khẩu là khoảng 13,54 triệu tấn, tương đương 6,5-6,7 triệu tấn gạo. Riêng vụ Đông Xuân, sau khi trừ đi nhu cầu dự trữ và tiêu dùng, lượng gạo hàng hóa có thể xuất khẩu là khoảng 3 triệu tấn.
Như vậy, sau khi trừ đi nhu cầu tiêu dùng và dự trữ, lượng thóc còn dư có thể xuất khẩu là khoảng 13,54 triệu tấn, tương đương khoảng 6,5 - 6,7 triệu tấn gạo.
Riêng vụ Đông Xuân, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sau khi trừ đi nhu cầu dự trữ và tiêu dùng, lượng gạo hàng hóa có thể xuất khẩu là khoảng 3 triệu tấn.
Duy Anh