Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp cùng Bộ GTVT xây dựng Báo cáo của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc bổ sung khoản phí sử dụng đường cao tốc Nhà nước đầu tư theo quy định của Luật Phí và lệ phí, làm cơ sở pháp lý cho thu phí sử dụng đường cao tốc đầu tư bằng nguồn ngân sách nhà nước nói chung và đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương nói riêng.
Chờ ban hành các văn bản luật
Mới đây, Bộ GTVT vừa có văn bản gửi gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Long An trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Long An gửi tới sau Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV.
Theo đó, trả lời về kiến nghị cho thu phí trở lại đối với cao tốc TP.HCM- Trung Lương để bổ sung nguồn kinh phí nâng cấp, sửa chữa đảm bảo ATGT, Bộ GTVT cho biết, từ năm 2018, khi kết thúc hợp đồng mua bán quyền thu phí đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương, Bộ GTVT đã nghiên cứu, xây dựng và báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đề án quản lý, khai thác đường cao tốc TP.HCM- Trung Lương, trong đó có đề xuất cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục tổ chức thu phí để có thêm nguồn thu nộp ngân sách Nhà nước.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp cùng Bộ GTVT xây dựng Báo cáo của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc bổ sung khoản phí sử dụng đường cao tốc Nhà nước đầu tư theo đúng quy định của Luật Phí và lệ phí, để làm cơ sở pháp lý cho việc thu phí sử dụng đường cao tốc đầu tư bằng nguồn ngân sách nhà nước nói chung và đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương nói riêng.
Trạm thu phí cao tốc TP.HCM - Trung Lương đã dừng hoạt động từ năm 2019.
Thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Tài chính đã có các Tờ trình 171/2020, 199/2020 trình Chính phủ. Tuy nhiên, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống của người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tại cuộc họp Thường trực Chính phủ ngày 15/3/2021, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đề xuất về cơ chế thu phí của Bộ Tài chính, các ý kiến phát biểu tại cuộc họp để đưa nội dung về cơ chế thu phí sử dụng dịch vụ đường cao tốc trong Dự thảo Dự án Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), trình Quốc hội xem xét, thông qua trong thời gian sớm nhất.
Theo đó, Bộ GTVT đã nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí số 97/2015/QH13 tại Điều 99 của dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi). Hiện nay, Bộ Tư pháp đang xem xét, thẩm định hồ sơ trình Quốc hội dự thảo Luật Đường bộ.
Đồng thời, Bộ GTVT tiếp tục có văn bản 7921/2021 trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất việc bổ sung danh mục phí sử dụng đường cao tốc thu qua trạm thu phí trên đường cao tốc do Nhà nước đầu tư vào quy định pháp luật làm cơ sở để tổ chức thực hiện thu phí cho các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư (trong đó có đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương).
Ngày 6/8/2021, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đã chủ trì cuộc họp và tiếp tục giao nhiệm vụ cho Bộ GTVT, Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, thực hiện chủ trương xây dựng phương án thu hồi vốn đầu tư của Nhà nước đối với các dự án thành phần sử dụng toàn bộ vốn đầu tư công trên tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo các Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ GTVT có Tờ trình 9860/2021 trình Chính phủ về phương án thu hồi vốn thông qua việc thu phí qua trạm.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại Văn bản 7861/2021 của Văn phòng Chính phủ, Bộ GTVT đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan hoàn thiện Dự án Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), trong đó đã bổ sung danh mục phí, lệ phí sử dụng đường cao tốc do nhà nước đầu tư. Đồng thời, Bộ GTVT có văn bản 1774/2022 gửi Bộ Tài chính về phương án thu hồi vốn nhà nước đầu tư trên các đoạn đường bộ sử dụng toàn bộ vốn đầu tư công trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Ngày 24/8/2022, Bộ Tài chính có Tờ trình 192 báo cáo Chính phủ phủ về việc trình Quốc hội ban hành Nghị quyết của Quốc hội về thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc do nhà nước đầu tư. Văn phòng Chính phủ có văn bản 5960/2022 thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái, trong đó yêu cầu "Bộ trưởng Bộ Tài chính khẩn trương chủ trì, làm việc với Bộ trưởng Bộ GTVT và Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan để trao đổi, thống nhất các nội dung về thu tiền dịch vụ sử dụng đường bộ cao tốc do nhà nước đầu tư trước khi trình Chính phủ".
"Bộ GTVT sẽ tiếp tục làm việc với Bộ Tài chính để sớm báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thu phí sử dụng đường cao tốc do nhà nước đầu tư để làm cơ sở thực hiện các bước tiếp theo", văn bản trả lời cử tri tỉnh Long An nêu.
Tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương mới chỉ hoàn trả khoảng 20% vốn cho ngân sách, trong tổng số tiền ngân sách đã ứng để đầu tư là 9.880 tỉ đồng.
Mới chỉ hoàn 20% vốn cho ngân sách
Dự án xây dựng đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương có chiều dài khoảng 62km, đi qua địa bàn TP.HCM, Long An, Tiền Giang, đã đầu tư 4 làn xe cao tốc và 2 làn dừng xe khẩn cấp.
Dự án đã đầu tư giai đoạn 1 và đưa vào khai thác từ tháng 2/2010 và đến năm 2012 bắt đầu thu phí để hoàn vốn cho ngân sách nhà nước đã ứng trước gần 10.000 tỷ đồng đầu tư xây dựng. Sau thời hạn kết thúc hợp đồng mua bán quyền thu phí, từ ngày 1/1/2019, tuyến đã ngừng thu phí.
Để ngân sách có ngay số tiền đầu tư phát triển tiếp cho các dự án xây dựng đường cao tốc trong nước, Bộ Giao thông Vận tải đã mở thầu đấu giá thu phí tuyến đường cao tốc này. Trong đợt mở thầu bán đấu giá quyền thu phí đợt 1, Công ty cổ phần Tập đoàn Yên Khánh đã trúng đấu giá 2.004 tỉ đồng và được quyền thu phí từ 1/1/2014 đến 31/12/2018.
Tính đến thời điểm dừng thu phí, tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương đã thu phí, nộp ngân sách nhà nước được 600 tỉ đồng và 2.004 tỉ đồng từ tiền bán đấu giá thu phí. Như vậy, tuyến cao tốc này mới chỉ hoàn trả khoảng 20% vốn cho ngân sách, trong tổng số tiền ngân sách đã ứng để đầu tư là 9.880 tỉ đồng.
Hồng Quang