Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) khuyến nghị các đơn vị sản xuất điều chỉnh vật tư đầu vào, điều chỉnh một số biện pháp canh tác, sử dụng phân chuồng hợp lý. Trước khi xuất khẩu nên kiểm tra chất lượng để tránh rủi ro khi Trung Quốc thông báo hoặc áp dụng biện pháp cụ thể.
Liên quan đến sầu riêng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc bị cảnh báo, Chiều 1/4 tại buổi Họp báo thường kỳ do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức, ông Nguyễn Quang Hiếu - Trưởng phòng Hợp tác quốc tế và Truyền thông - Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thông tin, ngay khi nhận được thông tin về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc cảnh báo, yêu cầu điều tra nguyên nhân 30 lô hàng sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang nước này nhiễm cadimi vượt ngưỡng quy định, Cục Bảo vệ thực vật đã có văn bản đề nghị các đơn vị liên quan điều tra nguyên nhân khiến sầu riêng nhiễm cadimi.
Song đến nay, cơ quan chức năng chưa xác định được nguyên nhân dẫn đến hàm lượng kim loại nặng cadimi vượt mức giới hạn.
Số sầu riêng bị phát hiện nhiễm chất cadimi có thể xuất phát từ khâu trồng trọt bởi cadima là chất thường có trong phân bón hóa học và tồn tại trong thành phần của phân bón chứa lân, Cu và Zn hoặc có sẵn trong thành phần của khoáng chất hoặc được đưa thêm vào như một nguồn vi dinh dưỡng cho cây trồng và vật nuôi.
Ngoài ra, trong quá trình sơ chế, làm sạch sau thu hoạch có thể doanh nghiệp dùng nước rửa nhiễm cadimi hoặc sử dụng hóa chất có cadimi. Hiện Cục đề nghị các địa phương vào cuộc xác định nguyên nhân cụ thể, chất này nằm trong phân bón, hoặc thuốc bảo vệ thực vật loại gì để giảm ngay việc sử dụng.
Đại diện Cục Bảo vệ thực vật cho biết, 30 lô hàng sầu riêng bị phát hiện không phải là phía Trung Quốc phát hiện cùng 1 lúc và thông báo ngay mà đây là số liệu tổng hợp được Trung Quốc thông báo lại kể từ khi Việt Nam xuất khẩu lô sầu riêng đầu tiên sang thị trường này (17/9/2022), với thông báo này mặc dù chưa ảnh hưởng gì để việc xuất khẩu, tuy nhiên, đây là những cảnh báo để phía Việt Nam chủ động tìm nguyên nhân và điều chỉnh, tránh lặp lại trong thời gian tới.
Để đảm bảo uy tín, Cục đã đề nghị các doanh nghiệp có lô hàng vi phạm thu hồi và xử lý các lô hàng vi phạm, đồng thời rà soát toàn bộ hồ sơ, quy trình sản xuất, thu gom, xuất khẩu, khắc phục và áp dụng các biện pháp ngăn chặn tránh tái diễn vi phạm.
Trước khi xác định nguyên nhân từng trường hợp để đưa ra khuyến cáo, về tổng thể, Cục Bảo vệ thực vật khuyến nghị các đơn vị sản xuất cần điều chỉnh vật tư đầu vào, sử dụng hóa chất có hàm lượng cadimi thấp; điều chỉnh 1 số biện pháp canh tác để giảm hấp thụ cadimi;…. Và vấn đề quan trọng, theo ông Hiếu, trước khi xuất khẩu cần kiểm tra chất lượng, trong đó có hàm lượng cadimi, từ đó, hạn chế tối đa rủi ro trước khi xuất khẩu.
Trước đó ngày 18/3, Cục Bảo vệ thực vật có văn bản đề nghị một số địa phương, doanh nghiệp truy xuất nguồn gốc, điều tra nguyên nhân 30 lô sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc bị cảnh báo nhiễm kim loại nặng cadimi vượt mức giới hạn quy định an toàn thực phẩm của Trung Quốc.
Theo tìm hiểu, trong tháng 5 và tháng 6-2023, phía Trung Quốc đã phát hiện, cảnh báo 6 lô hàng sầu riêng Việt Nam xuất khẩu có nhiễm cadimi vượt ngưỡng quy định.
Bốn tháng sau đó, phía Trung Quốc chỉ phát hiện 1 lô hàng sầu riêng vi phạm về dư lượng cadimi.
Tuy nhiên, từ tháng 11-2023 đến tháng 1-2024, các vi phạm có xu hướng gia tăng khi Trung Quốc liên tục phát hiện, cảnh báo 23 lô hàng sầu riêng Việt Nam bị nhiễm cadimi vượt ngưỡng quy định.
Lộc Hà