Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Nông dân chỉ có thể làm giàu bằng tư duy kinh tế nông nghiệp

Phát biểu tại buổi công bố "Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050", Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan chia sẻ, "được mùa được giá, được mùa mất giá" không phải là câu chuyện của riêng ai. Nông dân chỉ có thể làm giàu bằng tư duy kinh tế nông nghiệp.

Ngành Nông nghiệp cần thay đổi tư duy

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã công bố "Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050" (Chiến lược). 

Theo Chiến lược vừa được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 150/QĐ-TTg, mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng GDP nông lâm thủy sản đạt bình quân từ 2,5 - 3%/năm, tốc độ tăng năng suất lao động nông lâm thủy sản đạt bình quân từ 5,5 - 6%/năm; mở rộng và phát triển thị trường, nhất là thị trường xuất khẩu. Tốc độ tăng giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt bình quân từ 5 - 6%/năm…

Đặc biệt, Chiến lược đề ra mục tiêu đến năm 2050, Việt Nam sẽ trở thành một trong những nước có nền nông nghiệp hàng đầu thế giới với ngành công nghiệp chế biến nông sản hiện đại, hiệu quả, thân thiện với môi trường. Nông thôn Việt Nam không còn hộ nghèo và trở thành “nơi đáng sống” văn minh, xanh, đẹp…

Chia sẻ tại buổi công bố Chiến lược, ông Trần Công Thắng - Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (Bộ NN&PTNT), đơn vị chắp bút xây dựng dự thảo Chiến lược cho rằng: “Đây không phải chiến lược của riêng ngành nông nghiệp, đòi hỏi sự chung tay của các ngành, các cấp, của cả xã hội”.

Đồng tình với nhận định này, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh, đây được xem là chiến lược của xã hội, doanh nghiệp (DN), người nông dân…. Bộ NN&PTNT chỉ xây dựng chiến lược, quy hoạch, thể chế , mô hình…, còn thực hiện chính là người nông dân, DN, các hiệp hội ngành hàng, các nhóm xã hội.

Với mục tiêu trên, ngành nông nghiệp sẽ phải đổi mới tư duy sản xuất. Đó là chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, tập trung vào nâng cao giá trị, hiệu quả, đa dạng theo chuỗi giá trị phù hợp với yêu cầu của thị trường. Chuyển từ phát triển đơn ngành sang tích hợp đa ngành, từ “đơn giá trị” sang “tích hợp đa giá trị…

"Ngành nông nghiệp cũng phải hướng tới nền nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái bằng việc áp dụng đồng bộ các quy trình, công nghệ; sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, không gây ảnh hưởng tới môi trường, sức khỏe con người. Hoàn chỉnh cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với lợi thế cạnh tranh và yêu cầu thị trường…”, Bộ trưởng phân tích.

Nông dân chỉ có thể làm giàu bằng tư duy kinh tế

Chia sẻ về việc ngành nông nghiệp năm nào cũng chứng kiến cảnh “được mùa mất giá”, “giải cứu”, ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT cho rằng đây là việc không tránh khỏi đối với sản xuất nông nghiệp, nhưng mục tiêu của ngành đặt ra là hạn chế thấp nhất tình trạng này.

“Ngành trồng trọt không có quy hoạch cho từng ngành mà theo từng địa phương, Bộ cũng căn cứ vào quy hoạch của các tỉnh chứ Bộ không có đất. Vì vậy khi xây dựng quy hoạch chung, các tỉnh cần có quy hoạch về trồng trọt gắn với hạ tầng giao thông logistic… từ đó tạo sự đồng nhất chung trên cả nước…”, ông Cường nói.

Nói về vấn đề này, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho rằng, "được mùa được giá, được mùa mất giá" không phải là câu chuyện của riêng ai, người nông dân hoảng loạn, bán đổ bán tháo nhưng cũng có những người cùng một trái xoài ấy, đưa lên kệ, đóng gói bao bì đẹp đã cho mức giá khác. Nông dân chỉ có thể làm giàu bằng tư duy kinh tế nông nghiệp.

Theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, nếu tiếp cận bằng tư duy kinh tế nông nghiệp sẽ cho giá bán khác. Lâu nay, các ngành chức năng mới chỉ hướng dẫn nông dân sản xuất, chứ chưa dạy nông dân làm giàu, nghĩa là dạy cách bán nông sản, bán niềm tin cho khách hàng.

Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, Bộ NN&PTNT đang có kế hoạch phối hợp với một số đơn vị đẩy mạnh chương trình huấn luyện nông dân, thúc đẩy nông dân đẩy mạnh liên kết, hợp tác, hình thành thế hệ nông dân chuyên nghiệp. Khi đã hình thành nông dân chuyên nghiệp, thì ngay cả trong khó khăn, họ cũng tìm ra được hướng đi.

Lấy ví dụ về thực tế giá phân bón, vật tư nông nghiệp thời gian qua tăng cao nhưng theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, đã có những nông dân cho biết, họ tiếp cận sản xuất theo hướng hữu cơ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để làm phân bón, giảm áp lực giá phân bón đang tăng cao, không những thế chất lượng sản phẩm được cải thiện.

"Phải khuyến khích những mô hình như thế phát triển, bởi đó là hành trình hướng đến nền nông nghiệp xanh" - ông Lê Minh Hoan nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, việc thay đổi tư duy phát triển nông nghiệp là yếu tố hết sức quan trọng. Nếu tư duy là sản xuất nông nghiệp thì sản lượng là mục tiêu, nhưng nếu là tư duy kinh tế nông nghiệp thì người sản xuất sẽ hướng đến mục tiêu giá trị. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với mục tiêu nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống của người nông dân được đề cập trong chiến lược...

Hồng Quang