Hội đồng Nhân dân TPHCM vừa có buổi giám sát cùng với Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính và Cục thuế TP về việc triển khai, thực hiện các dự án nhà ở xã hội (NOXH) trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2016 – 2025.
Theo báo cáo với đoàn giám sát, Trưởng phòng Phát triển nhà và Thị trường bất động sản Sở Xây dựng TP Phạm Đăng Hồ cho biết, từ khi Luật Nhà ở có hiệu lực từ ngày 1/7/2015, Chính phủ đã có gói hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi cho các chủ đầu tư vay để thực hiện dự án NOXH và người dân vay để mua NOXH.
Sau đó, Chính phủ đã xác định rõ Ngân hàng Chính sách xã hội hoặc các tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định thực hiện việc cho vay ưu đãi hỗ trợ NOXH; Tiêu chuẩn diện tích NOXH từ 25 - 70 m2 là phù hợp với thực tiễn, đã từng bước thu hút được nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia đầu tư xây dựng NOXH đáp ứng được một phần nhà ở cho các đối tượng cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên, công nhân và các đối tượng thu nhập thấp trên địa bàn TP.
Theo đó, giai đoạn 2016 – 2020, TPHCM đã có 19 dự án NOXH đã hoàn thành và đưa vào sử dụng trong giai đoạn này, cung ứng cho thị trường 1,23 triệu m2 sàn, tương ứng 14.954 căn hộ; 1 dự án nhà lưu trú công nhân, tổng diện tích đất 7 ha, quy mô 1.449 phòng, đáp ứng 7.596 chỗ ở cho công nhân.
Chủ đầu tư tại dự án thương mại có quỹ đất 20% xây dựng NOXH tại TPHCM ì ạch bồi thường dẫn đến chưa triển khai.
Giai đoạn 2021 – 2025 (đến hết Quý II năm 2023), TP đã hoàn thành đưa vào sử dụng 2 dự án với diện tích đất 18.459,6m2, diện tích sàn xây dựng 59.893 m2, quy mô 623 căn hộ; có 7 dự án NOXH và nhà lưu trú công nhân đang thi công với quy mô 4.996 căn hộ, tổng diện tích sàn 383.258 m2, trong đó có 6 dự án NOXH với quy mô 3.956 căn hộ, tổng diện tích sàn 289.326 m2; và 1 dự án nhà lưu trú công nhân với 1.040 căn, tổng diện tích sàn 93.932 m2; có 82 dự án đang được thống kê để theo dõi trong kế hoạch phát triển NOXH.
Theo ông Phạm Đăng Hồ, kết quả phát triển NOXH của TP trong thời gian qua mặc dù chưa thể đáp ứng hết nhu cầu rất lớn về nhà ở của các nhóm đối tượng có nhu cầu về NOXH, nhưng đã giải quyết một phần nhu cầu nhà ở của một bộ phận người thu nhập thấp và cán bộ công chức, viên chức có khó khăn về nhà ở trên địa bàn TP.
Qua thực tiễn triển khai các dự án NOXH, ông Phạm Đăng Hồ cũng thừa nhận vẫn còn bất cập, vướng mắc cần tháo gỡ để phát triển các dự án NOXH…
Đối với các dự án nhà ở thương mại có quy mô sử dụng đất trên 10 ha, tuy đã xác định quỹ đất 20% xây dựng NOXH, nhưng chủ đầu tư dự án chậm triển khai bồi thường giải phóng mặt bằng hoặc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, nên chưa triển khai đầu tư xây dựng NOXH.
Về bồi thường, giải phóng mặt bằng, quy định đối với dự án NOXH được miễn tiền sử dụng đất, nhưng thực tế các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng NOXH đã tạo lập quỹ đất bằng cách tự thỏa thuận với người dân chi phí để giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, hiện nay chưa có hướng dẫn đưa chi phí này vào giá thành thực tế triển khai dự án.
Bên cạnh đó, quỹ đất để phát triển NOXH hiện nay chủ yếu từ quỹ đất 20%, chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại phải bàn giao, và đất do các doanh nghiệp tự bồi thường, giải phóng mặt bằng để đầu tư xây dựng. Loại hình NOXH chưa đa dạng, các loại căn hộ có diện tích nhỏ từ 25 đến 30 m2 và giá bán từ 300 đến 400 triệu đồng/căn và NOXH để cho thuê, thuê mua còn ít chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế; chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại chậm bàn giao quỹ đất 20% tại dự án cho Nhà nước hoặc chậm triển khai dự án NOXH trên phần đất 20% này.
Theo ông Phạm Đăng Hồ cho rằng, nguồn vốn dài hạn để hỗ trợ các chủ đầu tư vay thực hiện dự án NOXH, vay vốn xây dựng, các đối tượng được hưởng chính sách NOXH vay vốn mua nhà chưa ổn định; theo quy định, các dự án NOXH phải dành tối thiểu 20% số căn hộ của dự án để cho thuê, sau 5 năm mới được bán, làm chậm thu hồi vốn, dẫn đến kém hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, TP đã có chính sách cho vay đối với các đối tượng thu nhập thấp (hưởng lương từ ngân sách) thông qua Quỹ Phát triển nhà ở TP (được vay tối đa 900 triệu đồng với lãi suất ưu đãi 4,7%/năm); tuy nhiên, mức vay này còn thấp so với giá trị căn nhà và đối tượng được vay còn hạn chế. Do đó, TP cần tăng mức cho vay và mở rộng đối tượng được vay vốn.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Vân, Ủy viên Thường trực, Trưởng ban Đô thị HĐND TPHCM, ghi nhận và đánh giá cao Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính và Cục thuế TP đã nỗ lực triển khai thực hiện các dự án NOXH trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2016 – 2025 có kết quả nhất định trong thời gian qua. Trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Thị Thanh Vân đề nghị các sở, ngành liên quan tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn để triển khai thực hiện các dự án NOXH trên địa bàn TPHCM trong giai đoạn tiếp theo.
Nguyễn Thị Thanh Vân đề nghị Sở Xây dựng rà soát những nội dung vướng mắc, đánh giá cụ thể, theo dõi tiến độ và có đề xuất triển khai thực hiện các dự án chậm hoặc chưa triển khai.
Đối với Sở Tài nguyên và Môi trường, bà Nguyễn Thị Thanh Vân đề nghị rà soát đối với nguồn gốc đất đối với 12 dự án trình Ban chỉ đạo để giải quyết các bước tiếp theo; rà soát các khu đất chậm đưa vào sử dụng để trách lãng phí nguồn lực đất đai.
Đối với những đề xuất, kiến nghị của các sở ngành liên qua nêu trong báo cáo, đoàn giám sát ghi nhận, tổng hợp trao đổi với UBND TP tại buổi giám sát với UBND TP.
Thiên An