Trong những năm gần đây, đầu tư vào bất động sản và chứng khoán đã trở thành xu hướng phổ biến tại Việt Nam. Nhiều người coi đây là kênh đầu tư tiềm năng với khả năng sinh lời cao. Tuy nhiên, thực trạng thiếu tiền mặt do đầu tư vào những lĩnh vực này đang trở thành vấn đề đáng lo ngại cho nhiều nhà đầu tư.
Cạn kiệt tiền mặt vì đầu tư chứng khoán và bất động sản
Anh Lê Hồng Định (Văn Quán, Hà Đông, Hà Nội) hơn 1 năm qua luôn phải sống trong tình trạng lo giả lãi hàng tháng, nợ nần như “chúa chổm”. Có chút tiền tích cóp từ hai vợ chồng và tiền ông bà nội ngoại cho, anh đem đầu tư 1 căn biệt thự vùng ven bằng cách vay thêm ngân hàng, trả lãi trong vòng 10 năm.
Thế nhưng mua đúng đỉnh sóng, sau hai năm được miễn giả lãi, thì sang năm thứ 3, vợ chồng bắt đầu xoay như chong chóng để vừa cày cuốc lo phí sinh hoạt hàng ngày, vừa tiết kiệm giả lãi.
Với số tiền vay lên đến 5 tỷ đồng, chưa kể, anh còn cắm sổ đỏ căn chung cư cao cấp đang ở để vay thêm 2 tỷ ném vào chứng khoán, mỗi tháng vợ chồng anh Định phải giả cả gốc lẫn lãi gần 100 triệu đồng.
Chưa kể chi phí dịch vụ ở khu chung cư khá đắt đỏ, cộng với tiền học hành, ăn uống của các con, hai vợ chồng anh cứ gọi là “xanh mặt”.
Trong khi chứng khoán thì càng ngày càng bết bát, căn biệt thự mới đầu tư thì mất giá, chỉ sau 3 năm mua đỉnh, giờ cũng phải lỗ cả đôi tỉ, bán không bán được, ở cũng không xong vì quá xa, anh đành ngậm ngùi cho thuê giá rẻ để giữ nhà, với hi vọng có ngày thị trường bất động sản hồi phục.
“Có những tháng vợ chồng cãi chửi nhau vì không có tiền tiêu. Đến tháng, bao loại hóa đơn đập vào mặt, rồi tiền lãi ngân hàng đến kì phải thanh toán nếu không sẽ thành nợ xấu.
Nhiều lần tôi còn phải vay nóng chỗ nọ, đập vào chỗ kia, thậm chí phải bán cắt lỗ chứng khoán. Bất động sản thì đóng băng, chứng khoán thì chết, vào con nào là chết con đấy.
Nhiều người cạn kiệt tiền mặt vì đầu tư vào chứng khoán.
Mà trót vay nợ, giờ không thể bán rẻ nhà, hay bán hết chứng khoán được, đành cố xoay sở để giả nợ, hi vọng có ngày thị trường bất động sản hay chứng khoán hồi phục”, anh Định chán chường nói.
Cùng chung cảnh ngộ, gia đình anh Lê Văn Mạnh (Đống Đa, Hà Nội) cả năm nay cũng phải “thắt lưng buộc bụng”, chi tiêu dè sẻn vì có bao nhiều tiền anh đều dồn hết vào bất động sản và chứng khoán.
Nếu so với bạn bè anh cũng là người có tiền có của. Hai vợ chồng được thừa hưởng một căn nhà liền kề ở Văn Phú, Hà Đông hơn chục tỉ, thế nhưng vì máu đầu tư, nên cách đây 2 năm anh bán hết đi, đầu tư mua mấy mảnh đất ở Hòa Bình, Bắc Ninh, với hi vọng vài năm sau nhân đôi tài khoản.
Chưa kể, hai vợ chồng còn chung tiền với bạn bè, mua đi bán lại các căn hộ chung cư để ăn tiền chênh vài trăm triệu thậm chí vài chục triệu. Tuy nhiên, sau vài năm, căn liền kề anh Mạnh từng bán đã tăng giá gần gấp đôi, còn những mảnh đất mua ở tỉnh xa của hai vợ chồng giá không nhích lên được là mấy. Điều nghịch lý là dù có trong tay hơn chục tỉ đồng nhưng hai vợ chồng, hai đứa con vẫn phải đi thuê nhà 15 triệu một tháng.
Các căn chung cư mà vợ chồng anh đầu tư mua đi bán lại cũng tăng giá chóng mặt, thậm chí tăng gấp đôi. Tính ra số tiền chênh thu về chẳng đáng bao nhiêu và tính cả tiền gốc tiền lãi, thì đến giờ anh cũng chẳng đủ tiền để mua lại những căn hộ đã bán.
Chưa kể đầu tư gần 2 tỷ chứng khoán, hai năm qua anh Mạnh cũng gần như trắng tay. Vay cả tiền bạn bè, trả lãi hàng tháng để ném vào chứng khoán, thế nhưng tài khoản cứ dần bốc hơi theo những phiên downtrend của thị trường. Hàng tháng phải trả nợ lãi, lại thêm tiền ăn, tiền học, tiền nhà… của các con đè nặng.
Anh Mạnh vốn là công chức nhà nước, lương ba cọc ba đồng, vợ anh làm nghề kinh doanh quần áo, nhưng lợi nhuận mang về cũng không đủ so với chi tiêu hàng tháng của gia đình.
Áp lực cuộc sống đè nặng, có những lúc vợ anh còn dọa ly hôn vì chồng không mang được đồng nào về nuôi con. “Trót vay nợ đầu tư thì đâm lao phải theo lao. Cùng lắm phải bán lỗ một mảnh đất, nếu khó khăn quá”, anh Mạnh cho hay.
Cần tỉnh táo trong quản lý tài chính
Nhiều nhà đầu tư đã dồn hết tài sản vào bất động sản và chứng khoán với hy vọng sinh lời nhanh chóng. Việc này dẫn đến việc họ không còn đủ tiền mặt để đáp ứng các nhu cầu tài chính hàng ngày.
Cả bất động sản và chứng khoán đều có tính thanh khoản không cao. Trong khi bất động sản thường mất thời gian để giao dịch, chứng khoán có thể biến động mạnh, khiến nhà đầu tư khó có thể rút tiền khi cần thiết.
Thiếu tiền mặt khiến nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc quản lý tài chính cá nhân, không thể chi trả cho các khoản chi tiêu cần thiết như sinh hoạt, học phí, và các khoản vay.
Khi cần tiền mặt gấp, nhà đầu tư có thể bị buộc phải bán tài sản với giá thấp, dẫn đến thua lỗ. Điều này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn, khiến nhà đầu tư ngày càng khó khăn hơn.
Tình trạng thiếu tiền mặt có thể dẫn đến tâm lý lo âu, căng thẳng cho nhà đầu tư, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống.
Theo ông Nguyễn Thành Lê, chuyên gia kinh tế, Tổng Giám đốc một công ty chứng khoán nhận định, phần lớn nhà đầu tư không được đào tạo bào bản về tài chính cá nhân, thiếu kiến thức, kinh nghiệm và thông tin trên thị trường kinh doanh, đặc biệt là bất động sản, chứng khoán.
Điều này dẫn đến khi ra quyết định đầu tư phần lớn đều theo lời “con tim mách bảo” và có những hành động cảm tính, không cân nhắc được và mất, không biết tính ổn định của dòng thu nhập. Thêm vào đó là tâm lý đám đông ham làm giàu nhanh của đại bộ phận người trẻ hiện nay.
Nhiều nhà đầu tư “mắc kẹt” trong các dự án bất động sản.
Thực tế cho thấy, nhiều người đầu tư gần như toàn bộ tài sản hoặc đi vay để đầu tư, dẫn đến tình trạng thiếu tiền mặt cho các nhu cầu sinh hoạt hoặc trả nợ. Khi thị trường bất động sản hoặc chứng khoán suy giảm, họ rơi vào tình trạng “kẹt vốn”, không thể chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng.
Nhiều người vay vốn ngân hàng để đầu tư, dẫn đến gánh nặng trả lãi và gốc hàng tháng. Điều này khiến họ luôn trong trạng thái “thiếu tiền”, dù tài sản trên sổ sách có giá trị lớn.
Thực trạng người dân giàu tài sản nhưng nghèo tiền mặt phản ánh sự thiếu cân bằng trong quản lý tài chính cá nhân. Tâm lý của người Việt Nam luôn thích bất động sản vì cho rằng “người có thể đẻ, đất không đẻ được, đầu tư đất chắc chắn sẽ thắng”. Nhưng thực tế bất động sản cũng có tính chu kỳ xoay quanh sự vận động của nền kinh tế tại từng thời điểm.
Sự đổ xô đầu tư vào bất động sản và chứng khoán mà không dựa trên giá trị thực có thể dẫn đến bong bóng, gây ra khủng hoảng khi bong bóng vỡ. Việc vay vốn để đầu tư thất bại làm gia tăng tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp tín dụng của nền kinh tế.
Dòng tiền tập trung quá mức vào chứng khoán và bất động sản có thể làm suy giảm đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, công nghệ, hoặc giáo dục - những ngành cần thiết cho sự phát triển bền vững.
Thực trạng thiếu tiền mặt do đầu tư vào bất động sản và chứng khoán đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Để tránh những rủi ro tài chính và đảm bảo sự ổn định trong cuộc sống, nhà đầu tư cần có chiến lược đầu tư hợp lý, quản lý tài chính cá nhân một cách thông minh và luôn giữ một lượng tiền mặt cần thiết.
Quang Anh