Cần Giờ cửa ngõ biển, cực tăng trưởng mới của TP.HCM

Việc phát triển Cần Giờ theo hướng hình thành một tổ hợp du lịch - dịch vụ - kinh tế biển hiện đại được xem là bước đi cần thiết để bổ sung cấu trúc phát triển của TP.HCM.

Phát biểu tại hội thảo "Cần Giờ cực tăng trưởng mới của TP.HCM" do báo Người Lao Động tổ chức, ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM cho biết, trong nhiều năm qua, TP.HCM luôn giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, là trung tâm thương mại, dịch vụ, tài chính và giao thương lớn của khu vực phía Nam.

Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa nhanh, thành phố cũng đang đứng trước yêu cầu phải mở rộng thêm dư địa phát triển, đặc biệt là những không gian có khả năng tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn, thay vì tiếp tục phát triển theo chiều rộng của mô hình đô thị truyền thống.

Trong bức tranh đó, Cần Giờ mang một ý nghĩa rất đặc biệt, đây là khu vực sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới, cũng như có lợi thế về biển, cửa sông và không gian sinh thái đặc trưng mà không nhiều đô thị lớn hiện nay còn giữ được. Đồng thời đây cũng là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn là lợi thế khác biệt để TP.HCM hình thành thêm những động lực phát triển mới trong tương lai.

Đặc biệt, khi hệ thống hạ tầng chiến lược dần hình thành, từ các tuyến vành đai, cao tốc, kết nối liên vùng đến Sân bay quốc tế Long Thành và các hành lang giao thông hướng biển, thì Cần Giờ sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế, du lịch và logistics mới của thành phố.

Đối với ngành du lịch, Cần Giờ đang mở ra cơ hội rất lớn để thành phố bổ sung và hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm du lịch. Trong nhiều năm qua, du lịch thành phố phát triển mạnh với các sản phẩm đô thị như du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội nghị và triển lãm (MICE), ẩm thực, mua sắm, văn hóa và sự kiện.

Tuy nhiên, để kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách, thành phố cần thêm những không gian trải nghiệm mới, có khả năng kết nối giữa đô thị hiện đại với thiên nhiên, văn hóa bản địa và các hoạt động nghỉ dưỡng.

Theo ông Bình, Cần Giờ có nhiều điều kiện để phát triển các loại hình như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch đường thủy, thể thao biển, du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa ngư dân và kinh tế đêm ven biển. Quan trọng hơn, sự phát triển của Cần Giờ sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc du lịch của thành phố theo hướng “một điểm đến - đa hệ sinh thái trải nghiệm”, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế.

Ở góc độ địa phương, bà Võ Thị Diễm Phượng - Phó Chủ tịch UBND xã Cần Giờ cho biết, để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, xã đang triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược để chuyển đổi từ “điểm đến cuối tuần” thành trung tâm du lịch - dịch vụ hoạt động quanh năm; từng bước chuyển đổi mô hình quản lý theo định hướng đô thị sinh thái; tái cơ cấu kinh tế sang thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế đêm.

Quan điểm xuyên suốt hiện nay của địa phương là phát triển phải đi đôi với bảo tồn, bởi khu dự trữ sinh quyển không chỉ là “lá phổi xanh” của TP.HCM mà còn là giá trị cốt lõi tạo nên lợi thế cạnh tranh của Cần Giờ trong tương lai.

Trong khi đó, TS. Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Du lịch TP.HCM đã đưa ra một tầm nhìn chiến lược dựa trên nền tảng khoa học sự sống và cảm xúc sinh thái. 

Theo TS Minh, Cần Giờ là "lá phổi xanh", giữ vai trò cân bằng môi trường sinh thái cho siêu đô thị TPHCM nhờ hội tụ hệ sinh thái đặc sắc, mang tính đặc thù và khó có thể thay thế. Du khách đến với Cần Giờ không chỉ để trải nghiệm mà còn góp phần tái tạo và gìn giữ thiên nhiên nơi đây.

Trên cơ sở đó, ông đề xuất 5 nhóm giải pháp được đúc kết từ các nghiên cứu và phỏng vấn chuyên gia nhằm giúp Cần Giờ trở thành động lực tăng trưởng mới cho du lịch Việt Nam.

Thứ nhất, xây dựng thông điệp "Cần Giờ hài hòa cùng thiên nhiên và kiến tạo". Theo đó, các dự án tại Cần Giờ cần tôn trọng quy luật tự nhiên, đặc biệt là nhịp sinh thái đặc trưng của hệ sinh thái đất ngập mặn.

Thứ hai, khơi gợi cảm hứng chi tiêu bền vững của du khách. Hiện nay, Cần Giờ đã có những sản phẩm lưu niệm mang ý nghĩa môi trường. Chẳng hạn, các mẫu túi xách được may từ bạt làm muối cũ nhằm hạn chế xả thải, qua đó tạo động lực để du khách sẵn sàng chi trả cho những giá trị bền vững.

Thứ ba, thúc đẩy kinh tế sáng tạo gắn với kinh tế sự kiện. Cần Giờ có thể trở thành nơi tổ chức các "siêu sự kiện sinh thái toàn cầu" cùng những ý tưởng độc đáo như "đóng gói không khí Thiềng Liềng" làm quà tặng cho du khách.

Thứ tư, phát triển mô hình điểm đến chữa lành. Theo TS Minh, liệu pháp "tắm rừng" có thể được khai thác nhằm giúp du khách giải tỏa áp lực cuộc sống thông qua việc kết nối với thiên nhiên và khoa học sự sống.

Thứ năm, trình diễn công nghệ sống hài hòa với tự nhiên. Mục tiêu là đưa Cần Giờ trở thành trung tâm của nền kinh tế tri thức sinh thái, nơi giới thiệu và ứng dụng các công nghệ chung sống hài hòa với môi trường tự nhiên.

Mục tiêu cuối cùng là đưa Cần Giờ từ một "vùng đất đang ngủ quên" trở thành mặt tiền của văn minh sinh thái của thành phố; thu hút phân khúc du khách có khả năng chi trả cao và yêu thích các loại hình du lịch trải nghiệm, hoài niệm; qua đó góp phần hình thành một diện mạo mới cho TP.HCM.

Đồng thời, theo TSKH Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TP.HCM, so với Las Vegas, Singapore hay Dubai, Cần Giờ có điều kiện và bản sắc hoàn toàn khác biệt. Vì vậy, Cần Giờ không nên sao chép nguyên bản bất kỳ mô hình nào mà cần lựa chọn hướng đi riêng: trở thành "siêu đô thị du lịch sinh thái biển quốc tế" dựa trên nền tảng rừng ngập mặn và biển.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Cần Giờ cần có hạ tầng kết nối mạnh như cầu vượt biển, metro, đường sắt tốc độ cao; đồng thời phát triển một số biểu tượng du lịch mang tầm khu vực cùng các tổ hợp giải trí - nghỉ dưỡng quy mô lớn và cơ chế phát triển đặc thù.

Về dài hạn, tầm nhìn chiến lược của Cần Giờ không nằm ở việc trở thành "Dubai mới" hay "Las Vegas mới", mà là xây dựng một mô hình phát triển riêng biệt - nơi sinh thái rừng ngập mặn, biển và văn hóa Nam Bộ trở thành nền tảng cho một hệ sinh thái du lịch bền vững.

Ở góc độ phát triển đô thị, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HOREA) cho rằng, TP.HCM đang phát triển theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm và Cần Giờ sẽ là không gian chiến lược mới cho kinh tế biển, du lịch sinh thái và dịch vụ chất lượng cao. Nếu tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ được triển khai trong tương lai, thời gian kết nối giữa trung tâm TP.HCM và Cần Giờ sẽ rút ngắn đáng kể, mở ra khả năng hình thành mô hình “sống ở biển - làm việc ở trung tâm”. TP.HCM có cơ hội chuyển đổi từ điểm trung chuyển thành điểm đến thực sự, nơi du khách không chỉ đến rồi rời đi mà sẽ lưu trú, nghỉ dưỡng và chi tiêu dài ngày hơn.

Chia sẻ tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Hoà, Giám đốc Marketing, Công ty CP Vinpearl cho rằng xu hướng du lịch toàn cầu hiện nay đang chuyển từ phát triển sản phẩm đơn lẻ sang mô hình “siêu điểm đến” có khả năng giữ chân du khách và tạo ra giá trị kinh tế lớn.

Cần Giờ có lợi thế khi được định hướng trở thành trung tâm kinh tế - du lịch phía Đông Nam TP.HCM, đồng thời hưởng lợi từ hệ thống hạ tầng liên vùng và sân bay Long Thành trong tương lai.

Dự án Vinhomes Green Paradise được định hướng theo mô hình “đô thị điểm đến”, tích hợp lưu trú, nghỉ dưỡng, giải trí, thương mại, y tế và giáo dục trong cùng một hệ sinh thái. Dự án cũng hướng đến phát triển các mô hình du lịch xanh, du lịch chữa lành và kinh tế đêm.

Nguyễn Trang