Chặng đường 7 tháng qua cho thấy nền kinh tế đang có những chuyển động theo hướng hết sức tích cực. Nhiều chỉ báo về một năm “bội thu” của các nhóm ngành hàng chủ lực như điện tử, dệt may, gỗ… khi nhu cầu đơn hàng từ các thị trường lớn đều đặn được ký kết cho đến hết quý IV năm 2024.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chúng ta vẫn phải vừa nỗ lực không ngừng, vừa cẩn trọng bởi tình hình thế giới đang diễn biến khá phức tạp. Bởi, kinh tế toàn cầu vẫn đối diện với nhiều rủi ro, khó đoán định khi chiến tranh, xung đột Nga - Ukraine vẫn căng thẳng, còn Israel - Hamas tiếp tục leo thang, có dấu hiệu lan rộng ra các quốc gia lân cận.
Các chỉ số sản xuất, xuất khẩu tăng mạnh
Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn được kỳ vọng dần phục hồi, xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng tốt 2 chữ số trong 7 tháng đầu năm. Các thị trường chính như Mỹ, EU và Trung Quốc vẫn tiếp đà tăng trưởng dương, một phần nhờ yếu tố nền thấp cùng kỳ năm trước. Đối với các nhóm ngành xuất khẩu chủ lực như linh kiện điện tử, dệt may, và sản phẩm gỗ, tăng trưởng vẫn ở mức cao nhờ lượng đơn hàng mới.
Theo đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), từ đầu năm đến nay, một loạt ngành hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta như nông sản, dệt may, da giày... đều đạt mức tăng trưởng kim ngạch cao. Điển hình, mặt hàng rau quả xuất khẩu tăng trưởng đều ở mức hai con số và liên tục lập những kỳ tích mới. Trong 7 tháng xuất khẩu rau quả đã đạt 3,83 tỷ USD, tăng 24,3% so với cùng kỳ. Xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc...tăng trưởng mạnh mẽ. Với động lực và đà tăng trưởng như hiện nay, rau quả Việt Nam có thể vươn tới kim ngạch xuất khẩu kỷ lục 7 tỷ USD trong năm nay. Riêng trái sầu riêng có thể mang về 3 tỷ USD xuất khẩu.
Với ngành dệt may, số liệu từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cũng cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu ngành hàng này 7 tháng qua ước đạt 23,64 tỷ USD, tăng gần 5% so với cùng kỳ. Theo đại diện Vitas, đa số các doanh nghiệp trong ngành đã có đơn hàng cho hết quý III và quý IV năm 2024. Trong khi nhu cầu hàng hoá thường tăng mạnh vào những tháng cuối năm, điều này được dự báo, xuất nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam sẽ tiếp tục khả quan.
Với mục tiêu xuất khẩu 44 tỷ USD, Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhận định, con số này toàn ngành có thể cán đích. Song song với dệt may, xuất khẩu da giày cũng tăng trưởng nhanh đến mức, ngành này hoàn toàn tự tin dự báo kim ngạch năm 2024 sẽ đạt khoảng 26-27 tỷ USD.
Đáng chú ý trong tháng 7, tăng trưởng nhập khẩu các khu vực FDI đạt khoảng 29,7%, mức cao nhất trong 3 năm gần đây, cho thấy xu hướng các doanh nghiệp đang chủ động nhập khẩu nguyên vật liệu, gia tăng sản xuất. Điều này cũng thể hiện kỳ vọng xuất khẩu trong thời gian tới vẫn có nhiều tiềm năng.
Trong khi đó, theo báo cáo kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính mới đây, bộ phận Phân tích Kinh tế và Thị trường Tài chính của Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) nhận định, rằng nhập khẩu tăng mạnh hơn vào nửa cuối năm khi nền kinh tế phục hồi. Thực tế, tăng trưởng nhập khẩu đã ghi nhận mức tăng mạnh mẽ trong những tháng đầu năm nay. Cụ thể, lũy kế 7 tháng đầu năm 2024, tăng trưởng nhập khẩu đạt 19,0%, đã vượt mức 16,1% tăng trưởng xuất khẩu. Do vậy, bộ phận này cũng đã nâng mức dự báo tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu cả năm 2024 lần lượt là 14,0% và 19,8%.
Số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng mạnh trong tháng 7 đang khuyến khích các đơn vị sản xuất nâng cao sản lượng cũng như chất lượng hàng hoá. Theo S&P Global, chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) sản xuất tháng 7 đạt 54,7, duy trì ở mức cao tháng thứ 2 liên tiếp. Bên cạnh việc ghi nhận nhiều đơn đặt hàng mới, các doanh nghiệp gia tăng sản xuất với tốc độ tăng gần mức kỷ lục, chỉ sau tốc độ tháng 3 năm 2011. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cũng duy trì đà phục hồi. IIP tháng 7 cho thấy mức tăng cao 11,2%, đóng góp chủ yếu từ các nhóm ngành sản xuất điện tử, cao su và sản phẩm nội thất.
Số liệu thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan, cho thấy tổng kim ngạch xuất khẩu kỳ 2 tháng 7 đạt gần 19,9 tỷ USD, tăng 22,3% (tương ứng tăng 3,62 tỷ USD) so với kỳ trước. Kết quả đạt được trong nửa cuối tháng 7 đã đưa tổng kim ngạch xuất khẩu của nước ta trong 7 tháng đạt gần 227,5 tỷ USD, tăng 16% (tương ứng tăng 31,34 tỷ USD).
Cục Xuất nhập khẩu cũng nhấn mạnh, rằng theo chu kỳ, nhu cầu hàng hóa trên thị trường thế giới sẽ tăng trưởng mạnh vào những dịp cuối năm, qua đó đẩy kim ngạch xuất khẩu khẩu tăng mạnh và dự báo có thể sẽ đạt con số kỳ lục.
Cần trọng trước mọi “biến số” của thị trường
Kỳ vọng vào những kết quả từ đầu năm đến nay, đại diện Cục trưởng Cục xúc tiến Thương mại (Bộ Công thương), cho rằng chúng ta hoàn toàn có thể tin vào khả năng cả năm 2024 tăng trưởng xuất khẩu sẽ vượt mục tiêu 6% mà Bộ Công Thương đặt ra.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, chúng ta vẫn phải vừa nỗ lực không ngừng, vừa cẩn trọng bởi tình hình thế giới đang diễn biến khá phức tạp. Hiện kinh tế toàn cầu vẫn đối diện với nhiều rủi ro, khó đoán định khi chiến tranh, xung đột Nga - Ukraine vẫn căng thẳng, còn Israel - Hamas tiếp tục leo thang, có dấu hiệu lan rộng ra các quốc gia lân cận. Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã đưa ra thông điệp chỉ có một lần cắt giảm lãi suất trong năm.
Không chỉ vậy, theo ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), công suất dư thừa tại Trung Quốc sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Khi nhu cầu tiêu dùng suy giảm, nguồn hàng dư thừa với giá rẻ của Trung Quốc có thể được đẩy mạnh xuất khẩu sang các quốc gia khác.
"Một khó khăn không thể không nhắc đến là vấn đề cước vận tải biển vẫn ở mức rất cao, nhất là đối với các tuyến xuất khẩu hàng hóa của chúng ta. Còn một số cảng biển tại châu Á gặp tình trạng tắc nghẽn, tàu phải đợi rất lâu để khai thác khiến tiến độ giao hàng cho đối tác bị ảnh hưởng...", ông Hải phân tích.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia kinh tế, cho rằng cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại gắn với thương mại điện tử, kinh tế số và kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp, địa phương với thị trường thông qua các thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để vừa có kế hoạch sản phẩm phù hợp với xu hướng thị trường hiện nay, vừa mở rộng thị trường, thị phần.
Riêng đối với thị trường hơn 1 tỷ dân là Trung Quốc, các chuyên gia khuyến nghị cần tiếp tục thực hiện các giải pháp phát triển hoạt động thương mại biên giới bền vững thông qua thúc đẩy xuất khẩu qua các cửa khẩu biên giới theo hình thức chính ngạch; tiếp tục khai thông hiệu quả hoạt động xuất khẩu các mặt hàng nông sản sang thị trường khổng lồ vốn nhiều tiềm năng này.
Minh Đức