Mặc dù đang gánh khoản lỗ lũy kế hơn 410 tỷ đồng cùng áp lực đòn bẩy tài chính vượt gấp đôi vốn chủ sở hữu, CTCP Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An (UPCoM: PAP) vẫn tiếp tục công bố kế hoạch mở rộng đầu tư sang bất động sản công nghiệp với quy mô gần 5.000 tỷ đồng.
Được thành lập từ năm 2008 với định hướng trở thành đầu mối logistics chiến lược tại Đồng Nai, Cảng Phước An sở hữu quỹ đất quy hoạch gần 800 ha, tổng mức đầu tư dự kiến xấp xỉ 20.000 tỷ đồng. Dự án ban đầu được kỳ vọng sẽ phát triển cảng nước sâu cùng khu hậu cần quy mô lớn.
Tuy nhiên, sau nhiều lần điều chỉnh, tiến độ triển khai đã liên tục trễ hẹn. Thời hạn hoàn thành cảng và khu dịch vụ hậu cần được gia hạn tới tháng 7/2026 thay vì kết thúc vào năm 2024 như kế hoạch. Đến cuối năm 2024, doanh nghiệp mới đủ điều kiện vận hành hai bến số 5 và 6 thuộc giai đoạn đầu, với sản lượng ước tính 0,2 triệu TEU trong năm 2025 và tăng lên 1,2 triệu TEU năm 2026.
Chậm tiến độ cộng với chi phí vận hành lớn khiến kết quả kinh doanh liên tiếp âm. Trong 4 quý liên tiếp từ quý 4/2024 đến quý 3/2025, công ty lần lượt lỗ 24 tỷ, 123 tỷ, 125,13 tỷ và 131,29 tỷ đồng. Đến 30/9/2025, lỗ lũy kế đã lên đến 410,2 tỷ đồng, tương đương gần 18% vốn điều lệ. Nguồn thu hiện tại chưa đủ bù đắp các chi phí cố định và tài chính, khiến tình trạng kinh doanh dưới giá vốn trở thành thực trạng kéo dài trong giai đoạn đầu vận hành.
CTCP Dầu khí Đầu tư Khai thác Cảng Phước An
Trong khi chưa tạo ra dòng tiền ổn định từ hoạt động cảng biển, PAP tiếp tục mở rộng đầu tư với dự án khu công nghiệp Phước An diện tích 330 ha tại Đồng Nai. Tổng vốn đầu tư dự kiến cho giai đoạn 2025 - 2028 lên đến 4.961,8 tỷ đồng.
Động thái mở rộng được thực hiện trong bối cảnh cấu trúc tài chính chưa lành mạnh. Tính đến cuối quý 3/2025, doanh nghiệp nắm giữ 2.039,8 tỷ đồng tiền mặt nhưng nợ phải trả đã lên tới 4.710,1 tỷ đồng, cao gấp 2,27 lần vốn chủ sở hữu. Con số này vượt xa mức bình quân ngành chỉ 0,24 lần, phản ánh rủi ro tài chính đáng kể.
Để đáp ứng nhu cầu vốn, PAP dự kiến chào bán riêng lẻ 125 triệu cổ phiếu với giá 13.610 đồng/cổ phiếu, thấp hơn tới 45,6% so với thị giá 25.000 đồng/cổ phiếu tại thời điểm 2/12/2025. Nếu thành công, công ty sẽ thu về khoảng 1.700 tỷ đồng, nhưng đổi lại là sự thay đổi lớn trong cơ cấu cổ đông.
Lịch sử tăng vốn cho thấy sự suy giảm đáng kể quyền kiểm soát của cổ đông nhà nước. Petrovietnam – cổ đông sáng lập với 79,54% vốn ban đầu đến nay chỉ còn nắm giữ 35 triệu cổ phiếu, tương đương 15,08% tỷ lệ sở hữu, do không tham gia các đợt phát hành mới trong giai đoạn tăng vốn từ 440 tỷ đồng lên 2.320 tỷ đồng.
Nếu tiếp tục không tham gia mua thêm cổ phần trong đợt phát hành tới, tỷ lệ sở hữu của Petrovietnam sẽ bị pha loãng xuống còn khoảng 9,8%. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì quyền chi phối của vốn nhà nước tại các dự án trọng điểm sau cổ phần hóa, đặc biệt trong bối cảnh hiệu quả đầu tư vẫn là dấu hỏi lớn.
Lê Phong