Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông không thể hoàn thành đúng theo tiến độ, kéo dài thời gian thực hiện làm tăng chi phí Hợp đồng tư vấn giám sát và cần bổ sung hơn 7,8 triệu USD, trong khi vốn đối ứng của dự án còn lại rất ít.
Mới đây, Bộ Giao thông Vận tải vừa có công văn số 9159/BGTVT – KHĐT do Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông ký trả lời Bộ Tài chính về việc sửa đổi một số điều của Hiệp định vay vốn bổ sung cho Dự án đường sắt đô thị Hà Nội, tuyết Cát Linh - Hà Đông sử dụng vốn vay Trung Quốc.
Trước đó, ngày 13/1, Bộ Tài chính có văn bản số 385/BTC-QLN về việc sửa đổi điều 1.7 của Hiệp định vay bổ sung cho dự án này. Vì vậy, Bộ GTVT gửi phản hồi tới Bộ Tài chính ý kiến của nhà tài trợ về nội dung cần làm rõ.
Theo Bộ Giao thông vận tải, do hợp đồng EPC dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông không thể hoàn thành đúng tiến độ nên phải kéo dài thời gian thực hiện, làm tăng chi phí hợp đồng tư vấn giám sát cần bổ sung khoảng 7,835 triệu USD.
Mặc dù vậy, nguồn vốn đối ứng của dự án còn lại rất ít. Trong khi hiệp định vay bổ sung còn dư khoảng 26,421 triệu USD.
Vì vậy Ban quản lý dự án đường sắt có văn bản báo cáo Bộ Giao thông vận tải. Cuối tháng 4-2021, bộ này đã có văn bản đề nghị Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc về việc sửa đổi khoản 1.7, điều 1 của Hiệp định vay bổ sung và xem xét, chấp thuận bổ sung hợp đồng tư vấn giám sát vào phạm vi tài trợ của hiệp định vay bổ sung.
Chậm tiến độ, đường sắt Cát Linh - Hà Đông tăng 7,8 triệu USD chi phí tư vấn giám sát.
Đến ngày 20/8/2021, Ban quản lý dự án đường sắt báo cáo Bộ Giao thông vận tải là Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc thông báo hai nội dung đề nghị của Bộ Giao thông vận tải nói trên đã được ngân hàng này trả lời tại thư ngày 16-3-2021.
Theo đó, "Phụ lục hợp đồng EPC đã được hai bên xác nhận và không cần thiết phải sửa đổi điều 1.7 của Hiệp định vay" và "Hợp đồng tư vấn giám sát không thể được tài trợ bởi khoản vay".
Thực tế việc kéo dài tiến độ dự án khiến tăng chi phí các hợp đồng liên quan vẫn xảy ra tại nhiều dự án giao thông và xây dựng cơ bản vay vốn nước ngoài nói chung.
Theo một chuyên gia, trong tình huống này thường sử dụng vốn dư của hiệp định vay vốn nước ngoài hoặc vốn dự phòng, vốn đối ứng để chi trả phần chi phí tăng thêm.
Nhưng với các hiệp định vay vốn nước ngoài dù chỉ điều chỉnh 1 điều khoản cũng thực hiện theo quy trình như ký một hiệp định mới, nên thời gian làm thủ tục rất lâu. Do vậy, trường hợp không còn vốn đối ứng thường bố trí vốn ngân sách để trả phần chi phí tăng thêm.
Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông bắt đầu được thực hiện từ tháng 10/2011, tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng bằng vốn vay ODA của Trung Quốc theo Hiệp định khung ký ngày 30/5/2008 giữa hai Chính phủ Việt Nam - Trung Quốc.
Tổng thầu EPC là Công ty TNHH Tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc và tư vấn giám sát thi công là Công ty TNHH GSXD Viện nghiên cứu thiết kế công trình đường sắt Bắc Kinh.
Ngày 31/3, các đơn vị thực hiện dự án bắt đầu quá trình chuyển giao. Cấp cơ sở tiến hành kiểm đếm, tiếp nhận và xác định trách nhiệm giữa 3 bên là chủ đầu tư, Tổng thầu Trung Quốc và phía Hà Nội.
Ngày 29/4, Tư vấn ACT đã ban hành chứng nhận an toàn hệ thống cho Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông. Bộ GTVT đã có báo cáo "nghiệm thu hoàn thành công trình xây dựng đưa vào sử dụng" và gửi tới Hội đồng nghiệm thu Nhà nước.
Hồi tháng 7 vừa qua, Bộ GTVT có văn bản gửi Hội đồng Kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng (KTNN), kiến nghị chấp thuận Hội đồng KTNN xem xét, chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư.
Theo Bộ GTVT, công trình đã hoàn thành và nghiệm thu đảm bảo đúng quy mô, tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế được duyệt, nội dung hợp đồng dự án, đảm bảo theo đúng công năng thiết kế và đáp ứng các chỉ tiêu vận hành theo tiêu chuẩn dự án; toàn bộ kết quả thực hiện, nghiệm thu đã được báo cáo Hội đồng KTNN theo quy định.
Bộ GTVT khẳng định có thể đưa công trình vào khai thác mà không cần giảm chỉ tiêu nào cho dù vẫn còn một số tồn tại và một số phát hiện được Tư vấn ACT khuyến cáo cải tiến nâng cao trong quá trình khai thác.
"Dự án được xác định đã hoàn thành đáp ứng được các tiêu chuẩn, thiết kế, quy định quản lý chất lượng hiện hành. Dự án đã được đánh giá, cấp chứng nhận an toàn hệ thống của Tư vấn ACT Pháp; đủ điều kiện an toàn cho vận tải hành khách theo xác nhận của Tư vấn Ricardo.
Dự án đáp ứng được các yêu cầu theo quy định hiện hành về an toàn phòng cháy chữa cháy, môi trường, đăng kiểm phương tiện, huấn luyện đào tạo. Toàn bộ dự án đã được nghiệm thu tổng thể hoàn thành và báo cáo Hội đồng KTNN" - Bộ GTVT cho hay.
Hồng Quang