Việc xây dựng chỉ dẫn địa lý, mã số vùng trồng và chứng nhận hữu cơ đang là xu hướng tất yếu, quan trọng giúp nông sản Việt Nam tạo dựng thương hiệu và đưa sản phẩm tiếp cận thị trường quốc tế.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến nay, cả nước đã có hơn 130 chỉ dẫn địa lý được bảo hộ tại Việt Nam, trong đó có 13 chỉ dẫn địa lý nước ngoài, trong đó, nước mắm Phú Quốc là chỉ dẫn địa lý đầu tiên của Việt Nam được bảo hộ tại châu Âu theo các quy định chặt chẽ của châu Âu.
Mật ong bạc hà Mèo Vạc ( HTX dịch vụ Nông nghiệp Tả Lủng, xã Tả Lủng (Huyện Mèo Vạc, Hà Giang)
Tại tỉnh Hà Giang, chỉ dẫn địa lý “Mèo Vạc” cho sản phẩm mật ong bạc hà là chỉ dẫn địa lý đầu tiên của tỉnh được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký Chỉ dẫn địa lý kể từ ngày 01/03/2013 theo Quyết định 316. Đây cũng là Chỉ dẫn địa lý đầu tiên của nước ta đối với sản phẩm mật ong. Sau khi được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng, quảng bá, sản phẩm đã tăng giá gần gấp đôi. Không chỉ mật ong bạc hà Mèo Vạc, các sản phẩm được bảo hộ như nước mắm Phú Quốc, cam Vinh, cam Cao Phong cũng có giá bán tăng từ 30-50%.
Tại Long An, chanh không hạt đã vươn xa tới thị trường châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Đông. Tháng 7/2024, sản phẩm này được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chỉ dẫn địa lý “Bến Lức - Long An”, giúp nâng cao giá trị xuất khẩu và cải thiện thu nhập cho nông dân. Hiện tỉnh có hơn 11.300 ha chanh, trong đó 3.700 ha ứng dụng công nghệ cao và hơn 664 ha chanh được cấp chứng nhận GAP.
Tại thị trường khó tính như Nhật Bản, sản phẩm vải thiều Lục Ngạn (Bắc Giang) hàng năm đều cháy hàng với mức giá bán cao khó tin. Trong khi vải thiều ở Việt Nam dao động từ 30.000 - 50.000 đồng/kg, giá loại quả này ở một số quốc gia trên thế giới đắt gấp 8-10 lần. Đỉnh điểm, vào năm 2019, 15 quả vải ở Nhật có giá tới gần 1 triệu đồng.
Giá vải thiều tại Nhật Bản (Ảnh: Theo Báo Bắc Giang)
Đến nay, các nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa nông sản của các tỉnh được bảo hộ chỉ dẫn địa lý đang duy trì, phát triển, được các tổ chức, cá nhân sử dụng vào sản xuất, kinh doanh. Nhãn hiệu được in lên bao bì, tem, nhãn dán lên sản phẩm, in trên phương tiện quảng bá để tuyên truyền sản phẩm tới người tiêu dùng và trở thành hàng hóa được nhiều người biết đến, mang sức cạnh tranh lớn trên thị trường.
Người tiêu dùng cũng có thể dễ dàng nắm bắt được thông tin về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm thông qua chỉ dẫn địa lý đi kèm với sản phẩm. Danh tiếng của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý được xác định bằng mức độ tín nhiệm của người tiêu dùng đối với sản phẩm đó thông qua số lượng người tiêu dùng biết đến và lựa chọn.
Có thể thấy, bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã được chứng thực trên thực tế có tác dụng gia tăng giá trị và uy tín của nhiều sản phẩm. Chỉ dẫn địa lý giúp sản phẩm có thương hiệu không chỉ chinh phục tốt thị trường nội địa với 100 triệu dân mà còn là "giấy thông hành" cho nhiều sản phẩm thương hiệu Việt tiếp cận với thị trường có yêu cầu cao như EU, Nhật Bản… Đây cũng là động lực cho người dân thúc đẩy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô thương mại.
Khánh Chi