Tại cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước chiều 9/6, nhiều chuyên gia kinh tế đã đề xuất đánh thuế với giao dịch vàng miếng SJC nhằm giảm tình trạng đầu cơ trên thị trường này.
Tìm giải pháp thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới
Ngày 9/6, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức cuộc họp để trao đổi về chính sách quản lý thị trường vàng và bàn sửa đổi Nghị định số 24/2012/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Tại buổi họp, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, vàng cũng là câu chuyện của quốc tế không chỉ riêng Việt Nam.Triển khai chỉ đạo của Chính phủ, NHNN đã có nhiều giải pháp. NHNN có kế thừa giải pháp đấu thầu vàng (từng triển khai năm 2013); tuy nhiên chênh lệch giá bán vàng miếng SJC với giá thế giới chưa giảm như kỳ vọng. Giai đoạn này có nhiều khác biệt năm 2013. NHNN triển khai biện pháp can thiệp mới là từ 3/6 NHNN bán vàng trực tiếp qua 4 NHTMNN và Công ty Vàng bạc đá quý (SJC) để các đơn vị này bán vàng cho người dân.
Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại cuộc họp
Thống đốc cho biết, qua một tuần triển khai, bước đầu đã đạt được là chênh lệch giá bán vàng miếng SJC và giá vàng thế giới đã được thu hẹp.
Thống đốc cũng bày tỏ mong muốn lắng nghe ý kiến đánh giá các chuyên gia về các giải pháp mà NHNN đã triển khai thời gian qua. Mặt khác, làm rõ thêm một số khái niệm như thế nào là vàng hóa, vàng trang sức mỹ nghệ, vàng miếng hay NHNN có còn độc quyền nữa hay không? Nếu chống vàng hóa có khuyến khích người dân đầu tư vào vàng không...
Phát biểu tại cuộc họp đa số ý kiến của các chuyên gia kinh tế đánh giá, NHNN cần có giải pháp hữu hiệu để thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng ở trong nước và thế giới theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để tránh hệ lụy tiêu cực của tình trạng này như: buôn lậu, trốn thuế, quản lý ngoại tệ chuyển ra nước ngoài… Báo chí đã thông tin rộng rãi về sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu NHNN cần có giải pháp thực hiện ngay và hiệu quả.
Đặc biệt, các chuyên gia đánh giá cao phương án mới NHNN bán vàng miếng SJC trực tiếp cho 4 Ngân hàng thương mại Nhà nước (NHTMNN) và Công ty TNHH MTV vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để bán vàng miếng SJC trực tiếp tới người dân. Phương án mới này của NHNN, được dư luận đồng tình ủng hộ và cho rằng sẽ có kết quả giảm giá chênh theo mục tiêu nhưng cần có giải pháp dài hạn như sửa đổi Nghị định 24 cho phù hợp với tình hình hiện nay.
Sớm kiến nghị xây dựng các chính sách thuế đối với vàng
Cũng tại cuộc họp, các chuyên gia cũng đưa ra những giải pháp, kiến nghị đối với NHNN trong thời gian tới. Về giải pháp khắc phục những dấu hiệu bất ổn trong thị trường vàng hiện nay,
PGS. TS Nguyễn Thị Mùi đề xuất NHNN cần sớm kiến nghị Bộ Tài chính xây dựng các chính sách thuế đối với vàng. Việc áp dụng chính sách thuế sẽ góp phần giảm bớt nhu cầu của một số bộ phận nhà đầu tư và thị trường, đặc biệt những đối tượng mua vàng nhằm đầu cơ, tích trữ, thao túng giá.
Đồng thời, giải pháp trên có thể ảnh hưởng tâm lý của người tiêu dùng, khiến họ chuyển sang các kênh đầu tư khác, từ đó giúp kiểm soát giá vàng, bà Mùi cho biết.
Bên cạnh đó, việc áp dụng thuế sẽ đảm bảo công bằng trong hoạt động kinh doanh vàng và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh. Hiện nay các lĩnh vực chứng khoán, bất động sản…. cũng đang áp dụng thuế thu nhập cá nhân, do đó mua bán vàng cũng nên áp dụng chính sách thuế phù hợp.
PGS.TS Nguyễn Thị Mùi
Cùng quan điểm với bà Mùi, GS. TS Hoàng Văn Cường cho rằng, việc nhập khẩu vàng vào làm vàng nguyên liệu để chế tạo trang sức và nhập khẩu vào làm vàng miếng trao đổi là khác nhau, nhưng dù thế nào thì cũng phải thu thuế.
Còn TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng, công cụ hữu hiệu nhất là thuế, nếu không khuyến khích thì thuế cao, còn không thì giảm xuống. Việc chống buôn lậu đôi khi dùng các biện pháp hành chính không hiệu quả bằng thuế.
TS. Trương Văn Phước nhận định việc hạn chế vàng cũng là cần thiết, nhưng cũng cần phải tôn trọng quyền tự do tiếp cận các mặt hàng thiết yếu trong nền kinh tế.
“Dĩ nhiên cũng có nhiều quan điểm trong bối cảnh người dân đổ xô đi mua vàng, đầu cơ, tích trữ như thế. Đến một lúc nào đó, tôi nghĩ rằng Nhà nước cũng có thể sử dụng thuế để điều tiết, không chỉ là điều tiết thu nhập mà còn điều tiết hành vi của người tiêu dùng”, ông Phước nói.
Kinh nghiệm quốc tế không khuyến khích người dân giữ vàng
Cũng tại hội thảo, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng về vấn đề vàng hóa, trong 10 năm vừa qua, NHNN và Chính phủ thành công trong việc chống vàng hóa ở một mức độ nào đó. Người dân hiện nay không còn dùng vàng như đơn vị để thanh toán. Các ngân hàng không huy động vàng, không cho vay vàng.
Ông Hiếu lấy dẫn chứng tại mô hình của Mỹ: vừa bán vàng vật chất và vàng trang sức cũng như có sản phẩm chứng khoán vàng.
“Người ta đầu tư vào chứng khoán vàng, người dân ở Mỹ không mua vàng, họ mua là mua mấy đồng coin thôi. Ở Việt Nam rất lạ là những ngày vừa rồi chưa có gia đình nào bị cướp vàng. Ở Mỹ thì sợ mang vàng về nhà bị cướp, nên họ không bao giờ giữ vàng ở nhà và họ phải mua bảo hiểm vàng”, TS. Hiếu nói.
Để quản lý thị trường vàng, chuyên gia cho rằng phải có những giải pháp căn cơ, quan tâm đầy đủ đến xây dựng biện pháp quản lý vàng, phải học tập kinh nghiệm các nước, quản lý bằng thuế là quan trọng nhất, một số nước bằng quota (hạn mức), hoặc chống độc quyền hạn chế cạnh tranh, gian lận thương mại…
Các chuyên gia cũng đưa ra những cảnh báo để người dân thận trọng khi mua vàng. Theo TS. Phước, lúc này người dân cần hết sức thận trọng vì chỉ một động thái Ngân hàng trung ương Trung Quốc (PBoC) ngưng mua vàng mà giá vàng giảm xuống từ 80 đến 100 USD.
“Người dân cần thận trọng, dĩ nhiên tài sản là quyền của công dân, pháp luật không cấm mua bán nhưng nên thận trọng”, ông Phước nhấn mạnh.
Đồng tình với quan điểm trên PGS. TS Mùi nhấn mạnh, giá vàng tăng thì người mua mới có lời. Nếu giá vàng giữ nguyên hoặc giảm đi thì nó chỉ có khía cạnh là mình giữ được 1 chỉ vàng sau 5 năm 10 năm vẫn là 1 chỉ vàng.
“Do đó theo tôi người dân phải rất cân nhắc trong bối cảnh hiện nay, có rất nhiều kênh đầu tư có thể kiếm lời”, bà Mùi chỉ ra một số kênh đầu tư như tiền gửi, chứng khoán, bất động sản … tùy thuộc và hiểu biết, điều kiện của người dân.
Mua 1, 2 cây vàng để khi gia đình có công có việc hoặc là tổ chức cưới con cháu thì còn được, chứ bảo mua vàng để chờ lên giá bán đi thì tôi nghĩ với 1 cây, mức lời cũng khiêm tốn”, bà phân tích.
Trung Anh