Trong 3 đơn vị thực hiện sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp theo Nghị định 118/2014/NĐ-CP ngày 17/12/2014 của Chính phủ, ghi nhận 2 đơn vị đã hoàn thành theo hình thức cổ phần hóa (CPH) gồm Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam. Còn lại phải tiếp tục thực hiện sắp xếp là Tổng công ty Cà phê Việt Nam.
Tổng công ty Cà phê Việt Nam có 7 chi nhánh và 26 công ty đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp, đổi mới công ty nông nghiệp tại văn bản 2252/TTg-ĐMDN ngày 10/12/2015.
Theo đó: Thực hiện CPH, Nhà nước nắm giữ 51% tổng số cổ phần, trong năm 2017 đối với Công ty mẹ - Tổng công ty Cà phê Việt Nam, trong đó bao gồm các đơn vị hạch toán phụ thuộc sản xuất kinh doanh và 7 đơn vị nông nghiệp; Thực hiện CPH, Nhà nước nắm giữ 51% tổng số cổ phần, trong năm 2016 đối với 18 công ty TNHH MTV; Phối hợp với các nhà đầu tư khác thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên, thực hiện trong năm 2016 đối với 3 công ty TNHH MTV cà phê: Ea Ktur, 715A và 715C.
Giải thể 5 công ty TNHH một thành viên: Thực hiện trong năm 2016 đối với 3 công ty Cà phê (Ea Bá, Ia Châm, Ea Tul); Thực hiện sau khi hoàn tất việc CPH các công ty trên cùng địa bàn huyện Cư Kuin (gồm các công ty Việt Đức, Việt Thắng, Ea Sim, Ea Tiêu, EaKtur) tỉnh Đắk Lắk: 02 công ty (Ea Hnin và Chư Quynh).
 |
| Ảnh minh họa |
Theo đánh giá của Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, công tác triển khai Phương án tổng thể đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đến nay còn rất chậm và gần như không hoàn thành các nội dung được phê duyệt.
Nguyên nhân, theo báo cáo của Tổng công ty Cà phê Việt Nam, chủ yếu liên quan đến việc phê duyệt phương án sử dụng đất (đến nay vẫn còn 3/28 công ty chưa được phê duyệt phương án sử dụng đất) và các tồn tại về tài chính của các đơn vị thuộc Tổng công ty qua các lần sắp xếp đổi mới trước đây chưa được giải quyết dứt điểm.
Sau khi chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước từ Bộ NN&PTNT về Ủy ban, Tổng công ty có Báo cáo 38/BC-TCTĐMDNTTr ngày 15/1/2019 về việc đề nghị điều chỉnh nội dung, tiến độ CPH Tổng công ty Cà phê Việt Nam gửi Ủy ban và các cơ quan liên quan.
Xử lý đề xuất của Tổng công ty, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đã nhiều buổi làm việc với Tổng công ty cũng như có văn bản yêu cầu Tổng công ty soát kỹ lưỡng về đất đai, tài sản, nguồn vốn, xác định rõ khó khăn tại từng DN dẫn đến việc chưa thực hiện được Phương án tổng thể đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để đề xuất Ủy ban báo cáo Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh Phương án sắp xếp tổng thể.
Tới ngày 18/4/2019, Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp đã có buổi làm việc tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam – Công ty CP (trong đó có mời các DN khác trong lĩnh vực nông nghiệp: Tổng công ty Lương thực miền Bắc, Tổng công ty Lương thực miền Nam, Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam, Tổng công ty Cà phê Việt Nam). Tại Hội nghị, các DN này đã báo cáo về tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình thực hiện sắp xếp DN. Qua báo cáo của các đơn vị cho thấy, công tác sắp xếp đổi mới của Tổng công ty Cà phê Việt Nam rất đáng lo ngại.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ, Lãnh đạo Ủy ban đã chỉ đạo Vụ chuyên môn rà soát, kiểm tra thực tế các đơn vị thành viên của Tổng công ty gồm nhiều loại hình khác nhau (có đơn vị sản xuất lúa, có đơn vị sản xuất cà phê; có đơn vị người lao động chủ yếu là đồng bào dân tộc; có đơn vị thuộc cả danh mục CPH, chuyển đổi Công ty TNHH 02 thành viên, giải thể).
Qua đó cho thấy, hiện khó khăn tập trung vào 2 nhóm vấn đề chính là quản lý đất đai và quản lý, thu sản phẩm giao khoán. Ngoài ra, còn có một số khó khăn, vướng mắc chung như: truy thu thuế không được miễn giảm tiền thuê đất trong thời gian tái canh.
Mới đây, ngày 9/7/2019, Ủy ban có văn bản 900/UBQLV-NN chỉ đạo Tổng công ty đánh giá kỹ lưỡng việc điều chỉnh phương án sắp xếp đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trong đó kiểm tra, chỉ đạo từng đơn vị thành viên rà soát kỹ lưỡng về đất đai, tài sản, nguồn vốn đủ điều kiện sắp xếp; xác định rõ khó khăn tại từng DN dẫn đến chưa thực hiện được Phương án tổng thể đã được Thủ tướng phê duyệt để đề xuất DN có đủ điều kiện CPH đồng thời cùng Công ty mẹ, trên cơ sở đó xác định danh mục sắp xếp và tiến độ sắp xếp phù hợp./.
Nguyên Lương