Còn nhiều dư địa để giảm chi phí logistics

Thừa nhận thực trạng chi phí vận tải, logistics hiện còn khá cao, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng đã đưa ra hàng loạt các giải pháp nhằm giảm chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh.

Còn nhiều dư địa để giảm chi phí logistics

Sáng 8/6, Quốc hội tiếp tục với phần chất vấn và trả lời chất vấn liên quan đến lĩnh vực giao thông vận tải. Người đứng đầu ngành Giao thông vận tải đã giải đáp rõ ràng, thỏa đáng nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội đặt ra.

Trước đó, cuối chiều 7/6, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Bình Định) đã tranh luận về chi phí thực tế trung bình là 16,8 - 17% trên giá trị hàng hóa, thậm chí có những mặt hàng doanh nghiệp phải trả đến 20-25%. Theo đại biểu, muốn giảm gánh nặng này phải làm quyết liệt từng khâu một.

Đại biểu nêu thực tế từ dự án nâng cấp, cải tạo sân bay Tân Sơn Nhất, sau khi sửa chữa lại có số lần cất cánh, hạ cánh ít hơn trước khi sửa. Trước khi sửa, trung bình một giờ có thể có từ 44 - 46 lần cất, hạ cánh, tuy nhiên hiện nay chỉ còn 40 - 42 lần cất, hạ cánh trong một giờ.

Đại biểu đặt vấn đề "chúng ta bỏ ra mấy nghìn tỷ đồng để nâng cấp đường băng mà số lượng cất, hạ cánh lại giảm đi. Đấy là một sự điều tiết không đúng. Chính vì vậy, tôi nghĩ Bộ trưởng cần phải lưu ý hơn trong việc giảm chi phí logistics cho Việt Nam".

Trả lời tranh luận của đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, theo thông lệ quốc tế chi phí logistic đều được so sánh với GDP. Năm 2022 ở mức 16,8% GDP, tỷ lệ này còn cao so với bình quân chung trên thế giới, nhưng đã tiệm cận chỉ tiêu chỉ tiêu tối thiểu mà Chính phủ đề ra tại Chiến lược phát triển logistics của Việt Nam đến năm 2025, chi phí logistic chiếm khoảng từ 16-20%.

Việt Nam đang xếp ở vị trí thứ 43 trong tổng số 139 nước tham gia xếp hạng và trong ASEAN, Việt Nam đứng thứ tư. Đây cũng kết quả ban đầu để tiếp tục phấn đấu và thực tế dư địa để giảm chi phí logistic còn rất nhiều. 

"Thực tế dư địa để giảm chi phí logistics còn rất nhiều", cho biết điều này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, về phía Bộ Giao thông vận tải, trong thời gian tới sẽ tiếp tục nỗ lực, cố gắng, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan tập trung thực hiện một số giải pháp.

Đầu tiên là tiếp tục tập trung phát triển cơ sở hạ tầng giao thông một cách đồng bộ và đầu tư phát triển cảng cạn, trung tâm logistics để đẩy mạnh vận tải đa phương thức. Hiện đã ban hành được 4 quy hoạch, chỉ còn quy hoạch cảng hàng không, Bộ Giao thông vận tải đã hoàn tất các thủ tục, lấy ý kiến và đã trình lên Thủ tướng Chính phủ.

"Khi triển khai thực hiện các quy hoạch này, Bộ Giao thông vận tải cũng đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để tính toán ngay câu chuyện đầu tư kết nối giữa các phương thức, đặc biệt là kết nối đường thủy với các cảng biển. Trong 5 năm quy hoạch này, lấy quy hoạch về hàng hải là quy hoạch trung tâm, hay nói cách khác lấy các cảng biển làm trung tâm, từ các cảng biển tăng cường kết nối với đường thủy, đường bộ và đường sắt", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho hay.

Phát biểu tranh luận về vấn đề giảm bớt chi phí logistics bền vững, đại biểu Nguyễn Anh Trí - Đoàn ĐBQH Tp. Hà Nội cho rằng, cần hoàn thiện, nâng cấp hệ thống đường sắt của Việt Nam hiện đại để tạo ra một hệ thống giao thông nòng cốt, trụ cột, xương sống và xuyên suốt đất nước. Từ đó kết nối thị trường trong nước và ngoài nước. Đây là vấn đề rất lớn, rất khó nhưng nên làm và phải làm. Đại biểu cũng gửi ý kiến này tới Phó Thủ tướng Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Trình lại phương án xử lý 8 dự án BOT

Tranh luận về việc xử lý các dự án BOT, đại biểu Trịnh Xuân An (Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng và An ninh) đề nghị Bộ trưởng GTVT nói rõ thời gian, phương án cụ thể đối với một số dự án BOT để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư yên tâm.

Trả lời, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chia sẻ, Bộ GTVT cũng rất trăn trở về vướng mắc tại các dự án BOT. Bộ đã tổng kết đánh giá và thời gian tới sẽ tiếp tục tham mưu Chính phủ tháo gỡ triệt để rào cản, vướng mắc trong lĩnh vực đầu tư BOT, từ thể chế, chính sách đến các vấn đề cụ thể.

"Phải tạo lòng tin cho doanh nghiệp, tháo gỡ vướng mắc để doanh nghiệp BOT tự tin đầu tư nguồn lực vào giao thông", Bộ trưởng nhấn mạnh và cho biết, Bộ GTVT đã chỉ đạo rà soát, đánh giá, không chỉ với 8 dự án BOT đang gặp khó khăn mà toàn bộ dự án BOT trên toàn quốc, gồm cả dự án ở Trung ương và địa phương để có bức tranh toàn cảnh, từ đó đề ra giải pháp.

Sau khi tổng hợp ý kiến địa phương và nhận diện các vấn đề, Bộ sẽ trình lại phương án xử lý với 8 dự án BOT trước đây đến cấp thẩm quyền xem xét, quyết định.

Phát biểu tranh luận, đại biểu Nguyễn Minh Sơn (đoàn Tiền Giang) phản ánh tình trạng tăng công suất khai thác tại các mỏ cát khi triển khai dự án có thể gây sụt lún, ảnh hưởng đến môi trường. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng làm rõ các giải pháp xử lý.

Bộ trưởng cho biết, theo tính toán, để triển khai dự án đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau cần 18 triệu khối cát, thời gian triển khai dự án 3 năm. Theo quy hoạch, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 130 triệu khối cát tập trung 3 tỉnh lớn là An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long.

Tổng 8 dự án giao thông trên địa bàn cần tối thiểu 50 triệu khối cát, như vậy vẫn đảm bảo nguồn nguyên vật liệu cho việc thi công dự án.

Riêng đối với dự án Cần Thơ - Cà Mau, vừa qua trên cơ sở Bộ GTVT và Bộ TN&MT làm việc trực tiếp với 3 tỉnh, Thủ tướng đã giao cho các địa phương cung cấp vật liệu cho dự án, trong đó, An Giang, Đồng Tháp cung cấp 7 triệu khối, Vĩnh Long cung cấp 5 triệu khối.

Việc này được các tỉnh rất ủng hộ, hiện đang làm quy trình thủ tục để cấp phép vật liệu cho tuyến đường này.

Về ý kiến có nên làm cầu cạn tại các khu vực này hay không, Bộ trưởng cho biết, theo tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng ban hành, khi làm cầu cạn sẽ khiến chi phí tăng gấp 3-3,1 lần. Chưa kể, vẫn phải thực hiện đường gom trong khi nguồn lực có hạn.

Bộ trưởng cho biết Bộ GTVT sẽ nghiên cứu thận trọng, nếu có thể, Bộ GTVT sẽ trình để thí điểm trong lần sau. Bởi nếu giờ dừng lại để chờ thí điểm cầu cạn thì nhân dân sẽ lại phải chờ và không biết khi nào mới hoàn thành được.

Về nghiên cứu cát biển, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ rất quan tâm, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chỉ đạo quyết liệt và thống nhất giao việc này cho Bộ GTVT chủ trì phối hợp các bộ ngành để nghiên cứu. Hiện nay việc thí điểm đã triển khai các bước theo đúng quy chuẩn.

“Đáng mừng là đã thử nghiệm trên 1 số tuyến, đoạn tuyến đường bộ, đường tránh, sử dụng thay thế 100% cát thông thường, qua theo dõi quan trắc tiêu chí về lý hoá phù hợp với môi trường, về vấn đề chịu tải vẫn đang tiếp tục quan trắc từ nay đến cuối năm”, Bộ trưởng thông tin.

Hồng Quang