Không rõ thực hư chất lượng khi người tiêu dùng sử dụng như thế nào, nhưng trên trang web https://myphamdactri.com/, cho thấy Công ty TNHH Nhân Xinh đang quảng cáo mỹ phẩm có công dụng “đặc trị”, “trị nám - tàn nhang” trái quy quy định của pháp luật về quảng cáo sản phẩm mỹ phẩm.
Công ty Nhân Xinh bất chấp quy định pháp luật về quảng cáo mỹ phẩm?
Quảng cáo mỹ phẩm ngoài phải tuân thủ điều kiện chung được quy định tại Điều 4; Điều 6, Điều 15 Thông tư số 09/2015/TT-BYT ngày 25-5-2015 của Bộ Y Tế còn phải đáp ứng đủ điều kiện được quy định tại Điểm b Khoản 4 Điều 20 của Luật quảng cáo 2012, Điều 4 Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14-11-2013.
Theo đó, việc quảng cáo mỹ phẩm phải có phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về y tế; Nội dung quảng cáo mỹ phẩm phải phù hợp với phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về dược; Tài liệu chứng minh tính an toàn, hiệu quả của mỹ phẩm và tuân thủ theo hướng dẫn về công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm của hiệp hội quốc tế (nếu có).
Nội dung quảng cáo không được sử dụng hình ảnh, trang phục, tên, thư tín, bài viết của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế khác; Tính năng, công dụng của sản phẩm phải phù hợp với bản chất của sản phẩm, phân loại sản phẩm và tính năng, công dụng đã được công bố theo quy định của pháp luật. Đặc biệt không được quảng cáo mỹ phẩm gây hiểu nhầm sản phẩm đó là thuốc.
Thông tư 06/2011/TT-BYT của Bộ Y tế quy định về quản lý mỹ phẩm, cùng với hướng dẫn của ASEAN về công bố tính năng của sản phẩm mỹ phẩm, những từ dùng cho quảng cáo như: đặc trị, điều trị, trị mụn, trị nám, chữa khỏi, làm lành mụn; giảm/kiểm soát sự sưng tấy phù nề; loại bỏ/giảm mỡ/giảm béo; diệt nấm; diệt virus; kích thích… không được chấp nhận dùng trong quảng cáo mỹ phẩm.
Theo quy định, mỹ phẩm là một chất hoặc chế phẩm được sử dụng để tiếp xúc với những bộ phận bên ngoài cơ thể con người (da, hệ thống lông - tóc, móng, môi) hoặc răng và niêm mạc miệng với mục đích chính là để làm sạch, làm thơm, thay đổi diện mạo, hình thức, điều chỉnh mùi cơ thể, bảo vệ cơ thể hoặc giữ cơ thể trong điều kiện tốt. Mỹ phẩm không có tác dụng chữa bệnh hoặc thay thế thuốc chữa bệnh và không được phép kê đơn cho người bệnh.
Thế nhưng, tại trang web https://myphamdactri.com/, rất nhiều sản phẩm mỹ phẩm dạng kem, serum, gel đang được giới thiệu có công dụng như thuốc chữa bệnh, gồm: “trị mụn, trị sẹo, trị thâm-nám"… Cụ thể, với sản phẩm ANTI - PLEMISH SPOT A - SOL (loại 12gram), sản phẩm được quảng cáo là Gel trị mụn, có công dụng: “Ức chế mụn mới hình thành, tiêu viêm mụn, làm thông thoáng và khỏe nang lông; Trị mụn trứng cá, mụn cám, da nhờn nhiều, lỗ chân lông thô, mụn vùng chữ T; Trị viêm, mụn mủ, mụn đỏ, mụn đầu đen, giảm nhờn se khít lỗ chân lông, làm sạch mụn không để lại vết thâm sẹo".
Sản phẩm ANTI - PLEMISH SPOT A - SOL (loại 12gram) đang được quảng cáo có công dụng "trị mụn". Ảnh chụp màn hình trang web
Với sản phẩm kem Acne-N-Pimple Cream (loại 200ml), đang được giới thiệu là Gel trị mụn P’beauty, có công dụng: "Đặc trị mụn trứng cá, mụn cám, mụn bọc và mụn đầu đen; Giảm dầu hơn, se lỗ chân lông; Chống viêm da, giảm thâm mụn và ngừa sẹo; Dạng gel tiết kiệm và thấm sâu giúp tiêu cồi mụn hiệu quả".
Sản phẩm Gel trị mụn P’beauty còn được quảng cáo có công dụng "đặc trị mụn trứng cá"... Ảnh chụp màn hình trang web
Không chỉ vậy, trong lời giới thiệu cho sản phẩm, cơ sở này không quên nhấn mạnh, rằng: “Gel trị mụn P’beauty được bào chế từ các thảo dược thiên nhiên cùng với chiết xuất ngọc trai có tác dụng kiểm soát lượng dầu trên da. Vì thế mà Gel ngăn chặn được hiệu quả các tác nhân gây mụn. Gel trị mụn P’beauty đánh bay mụn cám, mụn trứng cá, mụn bọc".
Trong khi sản phẩm RED SPOT CREAM được giới thiệu là kem trị sẹo, có công dụng: “Làm đầy sẹo lõm nhanh liền da, trị thâm sẹo, thâm quầng mắt, giúp da mịn màng, săn chắc, se khít lỗ chân lông…".
Sản phẩm RED SPOT CREAM cũng được quảng cáo "trị thâm sẹo" và "liền da". Ảnh chụp màn hình trang web
Qua thực tế khảo sát của PV Thương Trường, hiện rất nhiều sản phẩm được giới thiệu qua hệ thống các website thương mại điện tử mang thương hiệu Nhân Xinh, trong đó có trang web https://myphamdactri.com/, đang “thổi phồng” công dụng của nhiều sản phẩm mỹ phẩm có dấu hiệu lừa dối khách hàng để trục lợi.
Hơn thế, theo giới thiệu của cơ sở này, thì đây “không chỉ là đơn vị độc quyền của thương hiệu nổi tiếng Hàn Quốc”, Công ty TNHH Nhân Xinh “còn tự sản xuất và phân phối các loại mỹ phẩm mang thương hiệu P’BEAUTY được chiết xuất từ thiên nhiên, an toàn cho mọi loại da”. Trong khi đó, về công bố sản phẩm mỹ phẩm dường như không được tìm thấy tại hệ thống này.
Theo thông tin từ Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương, trang web https://myphamdactri.com/, thuộc Công ty TNHH Nhân Xinh, có địa chỉ đăng ký hoạt động tại sô 86/70 Ông Ích Khiêm, phường 14, Quận 11, Tp Hồ Chí Minh, mã số thuế là: 0304770265. Người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Nhân Xinh là bà Bùi Thị Phương Thanh.
Liên quan đến thực trạng quảng cáo mỹ phẩm sai bản chất của sản phẩm, mới đây, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cũng đã có văn bản gửi UBND các quận huyện, TP Thủ Đức; các đơn vị sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu mỹ phẩm trên địa bàn về việc tăng cường công tác kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động quảng cáo mỹ phẩm. Đặc biệt, Sở Y tế đề nghị UBND quận, huyện, TP Thủ Đức tăng cường phối hợp kiểm tra, xử phạt nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm nói chung và trong hoạt hoạt động quảng cáo mỹ phẩm khi chưa được cấp giấy xác nhận quảng theo quy định; quảng cáo mỹ phẩm có tính năng, công dụng không phù hợp hoặc vượt quá tính năng, công dụng như đã công bố tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Theo đó, TPHCM sẽ kiên quyết xử phạt, buộc thu hồi, loại bỏ các yếu tố vi phạm hoặc buộc tiêu hủy đối với các trường hợp thông tin, quảng cáo, tiếp thị, tư vấn, ghi nhãn, hướng dẫn sử dụng mỹ phẩm có tác dụng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán, điều trị, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người khiến người tiêu dùng hiểu nhầm các sản phẩm đó là thuốc.
Rõ ràng, quy định của pháp luật như đã nêu trên đều hoàn toàn không như quảng cáo của Công ty TNHH Nhân Xinh. Có chăng, Công ty này đang bất chấp quy định của pháp luật, và phớt lờ những chỉ đạo sát sao của cơ quan chức năng tại Tp Hồ Chí Minh khi ngang nhiên quảng cáo "thổi phồng" công dụng của các sản phẩm mỹ phẩm.
Quảng cáo gian dối có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Việc sử dụng từ ngữ như "trị", "điều trị", "chữa trị", "đặc trị" là hành vi vi phạm một trong những hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012. Hành vi này bị xử phạt hành chính từ 15 - 20 triệu đồng, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc cải chính thông tin và buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi sản phẩm in, tạp chí in quảng cáo, theo khoản 3 Điều 51 Nghị định 38/2021/NĐ-CP ngày 29-3-2021 (sửa đổi tại Nghị định 129/2021/NĐ-CP).
Đáng chú ý, theo Luật sư Nguyễn Thành Trung, đoàn Luật sư TP Hà Nội, trường hợp sử dụng các từ như “trị”, “điều trị” “đặc trị” khi quảng cáo mỹ phẩm có thể coi là hành vi có dấu hiệu của tội “Quảng cáo gian dối” được quy định tại Điều 197 Bộ Luật Hình sự 2015. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Trước những dấu hiệu bất thường, đặc biệt việc mập mờ tên gọi, công dụng và ngang nhiên quảng cáo mỹ phẩm có công dụng như thuốc khiến người tiêu dùng vô cùng hoang mang của Công TNHH Nhân Xinh, Luật sư Trung đề nghị các cơ quan chức năng cần nhanh chóng vào cuộc kiểm tra và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh việc cần thiết tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng nên chung tay phản ảnh các hành vi quảng cáo sai sự thật bằng cách gửi đơn khiếu nại, tố cáo đến cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết.
Trước vấn đề nêu trên, đề nghị cơ quan chức vào cuộc kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho thị trường và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng. Đối với người tiêu dùng, để an toàn cho mình, người tiêu dùng cần hết sức cẩn trọng trước những lời quảng cáo “mật ngọt” nêu trên để trách thiệt hại về kinh tế cũng như tránh việc “tiền mất tật mang”.
Quy định xử phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật
1, Xử phạt hành chính:
Đối với hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP thì phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 51, điểm b khoản 4 Điều 52, khoản 1 Điều 60, điểm c khoản 1 Điều 61 Nghị định 38/2021/NĐ-CP.
2, Truy cứu trách nhiệm hình sự:
Đối với hành vi quảng cáo sai sự thật nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể bị xử phạt hình sự theo Điều 197 Bộ Luật Hình sự 2015 về tội quảng cáo gian dối với mức phạt như sau:
- Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Minh Đức