Theo dự báo của nhiều chuyên gia, kết quả kinh doanh của ngành chứng khoán sẽ nối tiếp đà phục hồi của năm 2023, trong bối cảnh thị trường có nhiều thuận lợi hơn nhờ môi trường lãi suất thấp thu hút dòng tiền cá nhân trong nước... Việc gia tăng năng lực tài chính cũng như nỗ lực bổ sung nguồn vốn mang lại lợi thế cho các công ty chứng khoán trong cuộc đua cạnh tranh giành thị phần.
Công ty chứng khoán đua tăng vốn
Mùa đại hội cổ đông năm 2024 đang tới, nhiều công ty chứng khoán (CTCK) đã công bố tài liệu họp và đa phần không thể thiếu kế hoạch tăng vốn.
Theo đó, trong phiên họp cổ đông vào đầu tháng 4 tới, Công ty Chứng khoán Vietcap (VCI) sẽ trình kế hoạch phát hành thêm hơn 280 triệu cổ phiếu, đưa vốn điều lệ từ 4.375 tỷ đồng lên 7.181 tỷ đồng qua 3 phương án. Đầu tiên, công ty sẽ phát hành 4,4 triệu cổ phiếu ESOP, tương đương 1% vốn điều lệ. Giá phát hành 12.000 đồng/cp. Sau đó, Vietcap phát hành tiếp 132,57 triệu đơn vị để tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu tỷ lệ 30%.
Cuối cùng, công ty chào bán riêng lẻ 143,6 triệu cổ phiếu, giá không thấp hơn giá trị sổ sách cuối năm 2023 là 16.849 đồng/cp. Cổ phiếu riêng lẻ bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu 1 năm kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán. Vietcap kỳ vọng huy động tối thiểu 2.420 tỷ đồng, trong đó 2.120 tỷ để bổ sung vốn cho hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, 300 tỷ bổ sung cho hoạt động tự doanh.
Công ty chứng khoán liên tiếp công bố kế hoạch tăng vốn trước mùa Đại hội cổ đông
Chứng khoán Guotai Junan (Việt Nam) cho biết sắp bán hơn 69 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn lên gấp đôi. Giá bán chưa được quyết định, nhưng tính theo mệnh giá, quy mô huy động gần 700 tỷ đồng. Mục đích tăng vốn chủ yếu cho vay margin, chiếm 75% số tiền thu được. 10-15% cho hoạt động chứng khoán phái sinh và ngân hàng đầu tư.
Tương tự, trước đó, Hội đồng quản trị Công ty CP Chứng khoán Nhất Việt (VFS) vừa thông qua phương án phát hành thêm 120 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Kế hoạch này dự kiến thực hiện trong năm 2024, ngay sau khi nhận được chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).
Với 1.200 tỷ đồng vốn dự kiến thu về, VFS sử dụng 600 tỷ đồng để bổ sung vốn cho hoạt động đầu tư tự doanh và 600 tỷ đồng còn lại bổ sung hoạt động cho vay ký quỹ. Vốn điều lệ của VFS sau khi phát hành có thể tăng từ 1.200 tỷ đồng lên 2.400 tỷ đồng.
Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) cũng vừa nhận được sự chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính về việc tăng vốn điều lệ thêm 3.000 tỷ đồng, lên 7.000 tỷ đồng. Với mức vốn này, ACBS nằm trong Top 5 công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường, cùng với SSI, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank với 15.000 tỷ đồng, Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT với 12.178 tỷ đồng và Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương với hơn 10.000 tỷ đồng.
Cuối năm 2023, CTCP Chứng khoán SSI (mã SSI) đã tổ chức lấy ý kiến cổ đông thông qua phương án phát hành 453 triệu cổ phiếu, trong đó phát hành 302 triệu cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 100:20 và chào bán 151 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 15.000 đồng/cổ phiếu, tỷ lệ 100:10. Nếu phát hành thành công, vốn điều lệ của SSI dự kiến tăng lên 19.645 tỷ đồng, tiếp tục dẫn đầu trong nhóm công ty chứng khoán.
Nhiều công ty chứng khoán khác không gọi vốn nhưng sẽ phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ từ vốn chủ sở hữu. Như Chứng khoán FPT (mã: FTS) thực hiện thưởng cổ phiếu tỷ lệ 40% từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Số lượng cổ phiếu dự kiến phát hành 85,8 triệu đơn vị. Chứng khoán VIX (mã: VIX) sẽ chia cổ tức và thưởng cổ phiếu tổng tỷ lệ 20%.
Đi trước đón đầu làn sóng tăng của thị trường chứng khoán
Vốn là nguồn lực thiết yếu đối với các doanh nghiệp thông thường và càng quan trọng hơn đối với các tổ chức tài chính như nhóm công ty chứng khoán. Gia tăng năng lực tài chính cũng như nỗ lực bổ sung nguồn vốn mang lại lợi thế cho các công ty chứng khoán trong cuộc đua cạnh tranh, nhất là ở mảng môi giới và cho vay ký quỹ.
Theo quy định, để đảm bảo an toàn tài chính, tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ của một công ty chứng khoán không được vượt quá 200% vốn chủ sở hữu; tổng mức cho vay giao dịch ký quỹ với một khách hàng không được vượt quá 3% vốn chủ sở hữu; tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ với một loại chứng khoán không được vượt quá 10% vốn chủ sở hữu…
Từ đầu năm 2024, dòng tiền đổ vào kênh chứng khoán liên tục tăng. Thanh khoản nhiều phiên giao dịch trở lại ngưỡng 1 tỷ USD, con số tương đương thời điểm thị trường đạt đỉnh 1.500 điểm.
Theo dự báo của nhiều chuyên gia, kết quả kinh doanh của ngành chứng khoán sẽ nối tiếp đà phục hồi của năm 2023, trong bối cảnh thị trường có nhiều thuận lợi hơn nhờ môi trường lãi suất thấp thu hút dòng tiền cá nhân trong nước, khả năng đảo chiều của dòng tiền khối ngoại trong kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất và triển vọng nâng hạng thị trường Việt Nam.
KRX - hệ thống công nghệ thông tin mới được HoSE đã chạy thử từ 4/3, sau nhiều lần trễ hẹn. Hệ thống này được nhiều nhà đầu tư, công ty chứng khoán và các đơn vị phân tích kỳ vọng trở thành "ngọn gió đông" cho thị trường trong dài hạn, giúp bổ sung các điều kiện còn thiếu để nâng hạng chứng khoán.
Hệ thống KRX đi vào vận hành đưa ra thêm nhiều sản phẩm cho thị trường như giao dịch trong ngày, bán chứng khoán chờ về… Hay sắp tới đây để nới quy định ký quỹ với nhà đầu tư nước ngoài, các công ty chứng khoán sẽ trở thành nhân tố quan trọng đảm bảo giảm thiểu rủi ro. CTCK muốn cung cấp các dịch vụ mới sẽ phải đảm bảo vốn điều lệ tối thiểu theo yêu cầu.
Như đã phân tích ở trên, hoạt động tăng vốn có thể coi là chiến lược đi trước đón đầu làn sóng tăng của thị trường chứng khoán trong năm 2024 với sự hồi phục của các doanh nghiệp niêm yết và vận hành hệ thống KRX. Tuy nhiên, việc tăng vốn sẽ tạo áp lực trong việc duy trì tỷ suất sinh lời.
Thực tế cho thấy, cuộc đua tăng vốn của các công ty chứng khoán diễn ra sôi động từ nửa cuối năm 2023 đến nay và vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Đứng trước giai đoạn bước ngoặt của thị trường chứng khoán Việt Nam khi đang dần tiến đến việc nâng hạng thị trường, cũng như hệ thống giao dịch mới sắp đi vào hoạt động, khối công ty chứng khoán lại càng có động lực để thực hiện tăng vốn.
Trung Anh