Chỉ trong nửa đầu năm 2025, hơn 50.000 điểm bán F&B đóng cửa trên toàn quốc, mở ra giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ nhất của thị trường ẩm thực Việt – nơi chỉ những thương hiệu đủ bản lĩnh và quản trị bài bản mới có thể trụ vững.
Ngành kinh doanh ẩm thực (F&B) Việt Nam những ngày qua xôn xao trước bản báo cáo mới của Công ty CP iPOS.vn - đơn vị cung cấp giải pháp quản lý cho lĩnh vực F&B.
“Cơn bão” rút lui và cuộc tái cấu trúc âm thầm
Theo báo cáo mới nhất của iPOS.vn, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, cả nước đã có hơn 50.000 điểm bán phải đóng cửa, tăng gần gấp đôi so với 30.000 điểm cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, TP.HCM và Hà Nội là hai địa bàn chứng kiến mức độ sàng lọc mạnh nhất, khi hàng loạt thương hiệu lớn nhỏ đồng loạt “rời cuộc chơi”.
Diễn biến này cho thấy sức cạnh tranh khốc liệt, biên lợi nhuận thu hẹp và áp lực vận hành ngày càng lớn trong ngành kinh doanh ẩm thực, đặc biệt là khối chuỗi cà phê, trà sữa, bánh ngọt và đồ ăn nhanh.
Tại TP.HCM, chỉ cần dạo qua các tuyến phố “đất vàng” như Phan Xích Long, Vạn Kiếp, Nguyễn Thượng Hiền, Hai Bà Trưng, dễ dàng nhận thấy mặt bằng đổi chủ liên tục. Không chỉ các quán nhỏ cá nhân gặp khó, mà ngay cả những thương hiệu từng được hậu thuẫn tài chính mạnh cũng phải rút lui.
Mới đây, chuỗi Café Amazon là thương hiệu đến từ Thái Lan từng đặt kỳ vọng mở rộng thị phần tại Việt Nam đã thông báo tạm dừng hoạt động, với lý do “tái định hướng chiến lược kinh doanh khu vực”.
Trước đó, chuỗi bánh mì tươi Bready, một thương hiệu hơn 20 năm tuổi, quen thuộc với nhiều thế hệ người tiêu dùng cũng tuyên bố ngừng hoạt động từ tháng 10-2025, khép lại hành trình dài trong sự tiếc nuối của khách hàng.
Nhiều thương hiệu từng được xem là biểu tượng của thời kỳ “bùng nổ trà sữa” như Hot&Cold, Tiệm trà Tháng 4, Trà sữa âm 18 độ, Alo Trà, Monkey in Black, Vua Cua… cũng đồng loạt đóng cửa hàng loạt.
Dù vậy, bức tranh thị trường không hoàn toàn u ám. Theo ghi nhận, “đất” F&B chưa bao giờ bỏ trống lâu. Khi một thương hiệu rời đi, thương hiệu khác lập tức thế chỗ. Điển hình như Starbucks Reserve Hàn Thuyên là cửa hàng biểu tượng từng là điểm check-in của giới trẻ đã đóng cửa từ tháng 8-2024, nhưng chỉ ít tuần sau, thương hiệu cà phê ADORÉ đã xuất hiện thay thế.
Tại nhiều mặt bằng đắc địa ở trung tâm TP.HCM, những “ông lớn” mới của ngành F&B như Hải sản Hoàng Gia, trà sữa Chagee, cà phê Pha Lê… nhanh chóng mở cửa, tạo nên một cuộc tái cấu trúc thầm lặng: dòng vốn và thương hiệu dịch chuyển từ các mô hình đơn lẻ, vận hành cảm tính sang mô hình bài bản, chuẩn hóa, quản trị rủi ro tốt hơn.
Chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc nhãn hàng iPOS.vn, trong nửa đầu năm 2025, tuy có 50.000 điểm bán đóng cửa, song 30.000 điểm bán mới được mở. Tổng số điểm bán F&B trên toàn quốc hiện đạt 299.900, với doanh thu 6 tháng đầu năm ước khoảng 406.100 tỷ đồng – tăng nhẹ 2.200 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái.
“Điều này phản ánh rõ xu hướng cầu không giảm, chỉ cấu trúc lại cung. Người Việt vẫn ăn uống ngoài gia đình, chỉ là chọn lọc hơn, ưu tiên chất lượng, giá cả hợp lý và trải nghiệm tiện lợi”, ông Quân nhận định.
Theo khảo sát của iPOS.vn, tỷ lệ người “không ăn trưa bên ngoài” giảm còn 3,5%, trong khi cùng kỳ năm ngoái là 7,4%, minh chứng cho việc thói quen tiêu dùng dịch vụ ăn uống vẫn giữ nhịp tăng trưởng ổn định. Tuy nhiên, người tiêu dùng hiện ưu tiên phân khúc giá 30.000 – 50.000 đồng/suất ăn (chiếm 55%), phản ánh xu hướng thắt chặt chi tiêu sau thời gian dài chịu ảnh hưởng của kinh tế và chi phí sinh hoạt tăng.
Trước thực tế này, các thương hiệu muốn tồn tại buộc phải tinh gọn bộ máy, tối ưu vận hành, kiểm soát chi phí và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Nhiều chuỗi đang chuyển hướng sang mô hình nhượng quyền, kinh doanh linh hoạt quy mô nhỏ, kết hợp bán online và giao hàng nhanh, nhằm duy trì doanh thu và giữ chân khách hàng giữa làn sóng cạnh tranh gay gắt.
Có thể thấy, làn sóng rút lui hàng loạt không chỉ là dấu hiệu suy thoái, mà còn là cuộc “thay máu” tất yếu của thị trường F&B Việt Nam, nơi chỉ những doanh nghiệp đủ bản lĩnh tài chính, chiến lược linh hoạt và hiểu khách hàng thật sự mới có thể trụ vững.
Chỉ trong nửa đầu năm 2025, hơn 50.000 điểm bán F&B đóng cửa trên toàn quốc, mở ra giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ nhất của thị trường ẩm thực Việt.
Tại sao lại có cơn bão thanh lọc?
Thị trường F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn thanh lọc khốc liệt chưa từng có. “Thị trường thay đổi quá nhanh, nhanh đến mức nhiều người làm nghề không kịp trở tay,” ông Nguyễn Đức Thành, người sáng lập chuỗi AM Café từng có 11 chi nhánh tại TP.HCM, nay chỉ còn một chia sẻ.
Theo ông Thành, ngành đồ uống vốn luôn xoay quanh những trào lưu ngắn hạn, buộc các chủ quán phải liên tục đổi mới sản phẩm, không gian, nhận diện thương hiệu để giữ chân khách. “Một mô hình có thể hot vài tháng rồi nguội dần. Nếu không đủ nguồn lực, hoặc không bắt kịp gu giới trẻ, sẽ bị bỏ lại ngay,” ông nói.
Không chỉ đối mặt với sự thay đổi thị hiếu, các chuỗi nhỏ và vừa còn chịu áp lực chi phí khổng lồ: mặt bằng đắt đỏ, nhân công cao, chi phí marketing ngày càng lớn.
Những thương hiệu chưa đủ chuyên nghiệp, phụ thuộc vào nhân sự thuê ngoài, không thể tối ưu chi phí nên buộc phải đóng cửa hoặc sang nhượng. Song song đó, chính sách quản lý nhà nước ngày càng chặt chẽ cũng khiến thị trường thay đổi sâu sắc.
Nhà nước tăng cường kiểm tra thuế, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và trật tự đô thị, khiến hàng loạt mô hình ki-ốt, xe đẩy, quán vỉa hè từng bùng nổ sau đại dịch không còn được phép lấn chiếm lòng lề đường như trước, buộc phải ngừng hoạt động.
Ông Hồ Đắc Minh Quân, sáng lập thương hiệu Lá Việt chuyên rau má mix và trà sữa đậm vị cho biết, thị trường hiện đang trong giai đoạn “thanh lọc tự nhiên” mạnh mẽ nhất trong vòng 10 năm.
“Trước đây, nhiều bạn trẻ khởi nghiệp nhờ các ứng dụng giao đồ ăn như GrabFood, ShopeeFood, Baemin… nhưng giờ chi phí đã đội lên quá cao,” ông nói. Theo ông Quân, mức chiết khấu của các nền tảng giao hàng đã lên tới 25%, trong khi các app còn tự động thu hộ thuế 4,5% trên doanh thu dù các hộ kinh doanh đã đóng thuế khoán cùng mức tại địa phương.
“Nhiều chủ quán không rõ có được hoàn lại phần thuế này không, nhưng trước mắt vẫn bị trừ thẳng. Tính ra, gần 30% doanh thu bị mất, quán nào biên lợi nhuận thấp thì chỉ còn cách rút lui,” ông chia sẻ.
Theo ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và Horeca Business School, hiện có ba yếu tố chính đang tác động trực tiếp đến ngành F&B: giá vốn và chi phí marketing tăng mạnh, yêu cầu tuân thủ pháp lý mới như xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền và bỏ cơ chế thuế khoán, cùng với việc sức mua giảm nhẹ trong khi người tiêu dùng đòi hỏi trải nghiệm cao hơn.
“Những thay đổi này tuy gây áp lực lớn, nhưng cũng là cơ hội để ngành F&B chuyển mình sang một sân chơi minh bạch, chuẩn mực và chuyên nghiệp hơn,” ông nhấn mạnh.
Theo ông Thanh, “cuộc thanh lọc” đã chính thức bắt đầu, và chỉ những ai thích ứng nhanh, quản trị tốt dòng tiền, nắm vững thị hiếu khách hàng mới có thể đứng vững. Phần còn lại, dù từng thành công, cũng sẽ bị loại khỏi cuộc chơi nếu không chịu thay đổi.
Thị trường F&B Việt Nam đang chứng kiến một quá trình sàng lọc dữ dội không chỉ là câu chuyện chi phí hay thuế, mà là bài kiểm tra toàn diện về năng lực vận hành, khả năng sáng tạo và tầm nhìn chiến lược của mỗi thương hiệu. Những ai coi đây là cơ hội tái cấu trúc sẽ mở ra chu kỳ phát triển mới, bền vững hơn nhưng cũng khắc nghiệt hơn bao giờ hết.
Bình Minh