Ngày 22/7/2025, Cơ quan điều tra phòng vệ thương mại Đài Loan (Trung Quốc) đã đăng Công báo chính thức về việc áp thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với mặt hàng xi măng Portland và clanhke nhập khẩu từ Việt Nam.
Theo thông báo, mức thuế chống bán phá giá cuối cùng dao động từ 13,59% đến 23,20% và có hiệu lực trong vòng 5 năm, bắt đầu từ ngày 28/7/2025 đến ngày 27/7/2030. Quyết định này áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam có liên quan đến hai mặt hàng mang mã HS 2523.29.90.00.2 và 2523.10.90.00.3.
Vụ việc được khởi xướng từ ngày 8/8/2024 theo đề nghị của Hiệp hội các nhà sản xuất xi măng Đài Loan. Cơ quan điều tra đã tiến hành xem xét hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ từ 1/7/2023 đến 30/6/2024. Mặc dù ở giai đoạn sơ bộ công bố hồi tháng 2/2025, Đài Loan xác định có hành vi bán phá giá với biên độ từ 16,42% đến 23,75%, nhưng chưa áp thuế tạm thời vì chưa đủ cơ sở chứng minh doanh nghiệp nội địa bị thiệt hại thực tế trong thời gian đó.
Tuy nhiên, ngày 27/6/2025, Bộ Kinh tế Đài Loan (MOEA) công bố kết quả cuối cùng của quá trình điều tra thiệt hại, kết luận rằng việc nhập khẩu xi măng và clanhke từ Việt Nam với giá thấp đang tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa. Đây là cơ sở pháp lý để Cơ quan điều tra tiến tới áp dụng biện pháp thuế CBPG chính thức.
Trong vòng hai tháng kể từ ngày ra thông báo áp thuế cuối cùng, các doanh nghiệp liên quan có quyền khiếu kiện quyết định này tại Tòa án hành chính thành phố Đài Bắc nếu cho rằng kết luận điều tra không phù hợp với quy định pháp luật Đài Loan hoặc các nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đồng thời, các doanh nghiệp cũng có thể yêu cầu cơ quan chức năng Đài Loan tiến hành rà soát hàng năm, rà soát định kỳ hoặc rà soát nhà xuất khẩu mới nhằm điều chỉnh mức thuế cho phù hợp với thực tế thị trường.
Trước diễn biến này, Cục Phòng vệ thương mại (PVTM) – Bộ Công Thương khuyến nghị các hiệp hội và doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động theo dõi sát sao, đánh giá lại chiến lược tiếp cận thị trường Đài Loan, đồng thời tích cực đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro. Trong trường hợp cần thiết, doanh nghiệp có thể liên hệ trực tiếp với Cục PVTM để được hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn pháp lý hoặc phối hợp trong các thủ tục khiếu kiện.
Trung Anh