Tăng trưởng tín dụng thấp trong những tháng đầu năm là hiện tượng phổ biến. Tín hiệu tích cực là tín dụng tại hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP HCM vẫn ghi nhận mức tăng trưởng dương. Theo các chuyên gia, trong năm 2024 với quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy giải ngân đầu tư công, các dự án giao thông trọng điểm cấp vùng, cấp quốc gia sẽ là động lực giúp tăng trưởng kinh tế.
Tín dụng cả nước giảm nhưng Hà Nội, TP HCM vẫn tăng
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành kế hoạch tăng trưởng tín dụng năm 2024 là 15% được giao cho các ngân hàng ngay đầu năm 2024. Tuy nhiên, nhu cầu vay vốn thấp, tín dụng nền kinh tế hai tháng đầu năm đã ghi nhận giảm so với cuối năm trước.
Theo báo cáo cập nhật mới đây của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho biết theo ước tính của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tín dụng của toàn nền kinh tế tăng trưởng âm trong hai tháng đầu năm. Cụ thể, tăng trưởng tín dụng tính đến cuối tháng 1 giảm 0,6% và tính đến ngày 16/2 giảm 1% so với cuối năm trước.
Tăng trưởng tín dụng thấp trong những tháng đầu năm là hiện tượng phổ biến, bình quân tăng trưởng tín dụng trong hai tháng đầu năm của giai đoạn 2013 - 2023 chỉ là 0,56%. Tăng trưởng tín dụng âm trong hai tháng đầu năm xuất hiện trong các năm 2014, 2018 và 2024.
Tín hiệu tích cực là tín dụng tại hai đầu tàu kinh tế cả nước là Hà Nội và TP HCM vẫn ghi nhận mức tăng trưởng dương, bất chấp tín dụng toàn nền kinh tế quay đầu giảm trong hai tháng đầu năm.
Theo số liệu mới công bố của Cục Thống kê Hà Nội, tính đến cuối tháng 2/2024 tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn thành phố ước tính đạt 3,688 triệu tỷ đồng, tăng 0,93% so với tháng trước và 1,96% so với cuối năm 2023.
Trong đó dư nợ cho vay ngắn hạn ở mức 1,536 triệu tỷ đồng, tăng 2,04% so với cuối năm ngoái; dư nợ trung hạn và dài hạn đạt 2,152 triệu tỷ đồng, tăng 1,9%. Ngoài ra, tỷ lệ nợ xấu vào cuối tháng 1 của các tổ chức tín dụng (TCTD) ở mức 1,85%.
Cục Thống kê Hà Nội cũng thông tin thêm cho vay theo chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp chiếm 15,6% tổng dư nợ; cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 19,05%; chương trình nông nghiệp, nông thôn chiếm 9%; cho vay xuất khẩu chiếm 5,18%; cho vay công nghiệp hỗ trợ chiếm 2,35%; cho vay doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm 0,36%; cho vay chính sách xã hội chiếm 0,44%.
Lãi suất cho vay bình quân của các khoản vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 8,1 - 10,2%/năm. Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với một số ngành lĩnh vực ưu tiên (nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao) bình quân khoảng 3,8%/năm.
Cục Thống kê TP HCM cho biết tổng dư nợ tín dụng của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố tính đến 29/02 ước đạt 3,53 triệu tỷ đồng, tăng 0,6% so với cuối năm 2023.
Dư nợ cho vay ngắn hạn ước tính là 1,67 triệu tỷ đồng, chiếm 47,3% tổng dư nợ tín dụng, tăng 0,7% so với cuối năm ngoái. Dư nợ trung hạn, dài hạn ở mức 1.859,5 nghìn tỷ đồng, chiếm 52,7% tổng dư nợ, tăng 0,5% so với đầu năm.
Hai đầu tàu kinh tế cả nước vẫn duy trì tăng trưởng tín dụng dương, bất chấp việc tín dụng toàn nền kinh tế quay đầu giảm trong hai tháng đầu năm.
Tín dụng sẽ tăng trở lại từ tháng 3
Chuyên gia gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết trong tháng 12/2023 tín dụng đã tăng rất mạnh đưa mức tăng trưởng cả năm lên 13,7%, vượt qua kỳ vọng của nhiều người. Trong khi đó, tháng 1/2024 lại rơi vào sát Tết Nguyên đán, đây là thời điểm doanh nghiệp đẩy mạnh bán hàng nhằm thu hồi vốn, nên nhu cầu về vốn để mua sắm nguyên vật liệu sản xuất không thể cao so với các thời điểm khác trong năm.
“Vì vậy, tăng trưởng tín dụng giảm 0,6% là điều bình thường và trong tháng 2 cũng không thể cao được do rơi vào tháng Tết”, ông Thịnh nhận định
Vị chuyên gia này cho rằng tăng trưởng tín dụng có thể tăng trở lại từ tháng 3 do doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang có những tín hiệu tích cực về đơn hàng trong khi tiêu dùng trong nước cũng cải thiện. Cộng đồng doanh nghiệp đã và đang tập trung vào sản xuất kinh doanh nên nhu cầu vốn sẽ tăng cao.
Cùng với đó, từ cuối năm 2023, NHNN cũng giao ngay chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2024 ở mức 15%. Đây là cơ sở để các ngân hàng thực hiện đẩy mạnh xem xét cho vay trong nền kinh tế ngay từ những tháng đầu năm.
“Các ngân hàng sẽ tích cực chủ động trong việc nắm bắt các tín hiệu của thị trường để đảm bảo kế hoạch tăng trưởng.”, ông Thịnh nêu.
Chuyên gia gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng tăng trưởng tín dụng có thể tăng trở lại từ tháng 3
Trên thực tế, theo khảo sát của người viết, trong thời điểm đầu năm, nhiều ngân hàng thương mại cũng đã và đang áp dụng loạt chương trình giảm lãi suất cho vay, kích thích tăng trưởng tín dụng.
Cụ thể, từ nay đến hết ngày 31/12/2024, SHB dành 18.000 tỷ đồng ưu đãi khách hàng cá nhân vay vốn đáp ứng nhu cầu sản xuất - kinh doanh và nhu cầu đời sống như mua nhà, mua xe ô tô… với lãi suất từ 6,79%/năm.
Sacombank bổ sung thêm 10.000 tỷ đồng, nâng hạn mức gói lên thành 35.000 tỷ đồng với lãi suất chỉ từ 6%/năm đối với các kỳ hạn dưới 12 tháng hoặc chỉ từ 7%/năm đối với các khoản vay trung dài hạn. Gói vay mới phục vụ đời sống có hạn mức 10.000 tỷ đồng với lãi suất từ 6,5%/năm, cố định trong 6 tháng, 12 tháng hoặc 24 tháng. Cả hai gói vay triển khai đến hết ngày 31/3/2024.
Trước đó tại, Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh tín dụng ngân hàng năm 2024, Tổng Giám đốc Agribank Phạm Toàn Vượng cho biết đầu năm, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đã tụt rất mạnh, khoảng hơn 1%, nhưng kể từ ngày 15/1 đã có sự phục hồi và đến thời điểm hiện tại, tăng trưởng tín dụng giảm còn gần 1%.
Ông Vượng cho hay do đặc thù ngân hàng Agribank có dư nợ cho vay cá nhân chiếm 70% nên thường vào đầu năm thì dư nợ tín dụng sẽ giảm mạnh, cuối năm vào vụ sẽ tăng. "Sự hồi phục còn chậm, tới quý III và quý IV mới có sự phục hồi rõ rệt", ông dự báo dự kiến hết quý II, Agribank có thể tăng trưởng tín dụng 5 - 6%.
Đồng quan điểm, Tổng Giám đốc Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cũng cho rằng việc dư nợ ngắn hạn giảm mạnh trong đầu năm tài chính là không bất ngờ. "Sang cuối quý I và cuối quý II, việc giải ngân khách hàng doanh nghiệp và cá nhân sẽ quay lại như bình thường", ông Tùng dự báo.
Lĩnh vực hạ tầng sẽ là động lực tăng trưởng tín dụng
Theo các chuyên gia, trong năm 2024 với quyết tâm của Chính phủ và các bộ ngành, địa phương trong việc thúc đẩy giải ngân đầu tư công, các dự án giao thông trọng điểm cấp vùng, cấp quốc gia sẽ là động lực giúp tăng trưởng kinh tế.
Trong năm 2024, theo tính toán của Bộ Giao thông - Vận tải, dự kiến sẽ có thêm ít nhất 130 km đường cao tốc được hoàn thành và đưa vào vận hành. Các dự án lớn, như Dự án vành đai 4 (Hà Nội), Vành đai 3 (TP. Hồ Chí Minh), cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, Ninh Bình - Hải Phòng, Gia Nghĩa - Chơn Thành, TP. Hồ Chí Minh - Chơn Thành, TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài… cũng sẽ sớm được khởi công trong các tháng giữa năm.
Các chuyên gia của SSI Research dự báo, trong năm nay dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng có thể sẽ được hậu thuẫn mạnh từ khối doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, doanh nghiệp sản xuất và FDI. Ngoài ra, các lĩnh vực ưu tiên, như nông nghiệp, xuất khẩu, công nghệ cao… cũng sẽ thu hút nguồn vốn tín dụng đáng kể và tăng trưởng cao ở nhiều NHTM.
Sự trở lại mạnh mẽ của hoạt động đầu tư công trình hạ tầng giao thông, dự án công nghệ cao, dự án kinh tế xanh trong năm nay, xét ở khía cạnh thị trường sẽ tạo ra động lực thu hút nhiều ngân hàng mở rộng các gói sản phẩm dịch vụ đáp ứng nhu cầu tài chính cho doanh nghiệp. Chẳng hạn, OCB cũng đã thiết kế riêng gói tín dụng cho các nhà thầu công trình đường bộ có vốn đầu tư công với hạn mức vay tối đa 85% giá trị hợp đồng.
Agribank và một số ngân hàng quy mô lớn cũng có các gói tín dụng dành riêng cho lĩnh vực hạ tầng với cam kết ưu tiên cho ngân hàng thu phí để trả nợ vay khi dự án bắt tay vào khai thác. Ở cấp độ Chính phủ, từ cuối tháng 3/2024 tới đây Nghị định số 10/2024/NĐ-CP về khu công nghệ cao chính thức có hiệu lực cũng sẽ tạo ra hành lang pháp lý thuận lợi để các tổ chức tín dụng mở rộng đầu tư nguồn vốn ưu đãi vào các lĩnh vực hạ tầng công nghiệp, các dự án, doanh nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh.
Trung Anh