Cho ý kiến về Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đại biểu Quốc hội đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đối với quy định về ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô.
Vẫn còn băn khoăn về quy định ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô
Theo Cổng Thông tin điện tử Quốc hội, chiều 17/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự.
Cho ý kiến về Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đại biểu Hà Sỹ Đồng, đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cho biết, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ yêu cầu phải có thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, quy định này áp dụng cho tất cả các loại xe ô tô kể cả taxi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Nếu vi phạm, lái xe sẽ bị phạt từ từ 800 nghìn đến 1 triệu đồng.
Đại biểu cho biết, hầu hết các nước phát triển có quy định này và được xác định là mang lại lợi ích xã hội. Tuy nhiên ở các nước, tỷ lệ sử dụng ô tô rất cao và hầu như không có xe máy, trong khi đó ở Việt Nam tỷ lệ sử dụng xe máy cao.
Theo đại biểu, nếu quy định ghế trẻ em quá cứng nhắc có thể khiến nhiều gia đình buộc phải chở trẻ em bằng xe máy thay vì đi ô tô hoặc taxi, khi đó rủi ro tai nạn cho trẻ em còn cao hơn. Đại biểu lấy ví dụ tại Indonesia hay Philippine khi quy định bắt buộc phải có ghế riêng cho trẻ em thì tỷ lệ phụ huynh chở trẻ em bằng xe máy tăng 15-30%. Vì thế, đại biểu đề nghị cân nhắc từ kinh nghiệm của nhiều nước.
Đại biểu Hà Sỹ Đồng – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị phát biểu (Ảnh: quochoi.vn)
Thêm nữa, theo quy chuẩn 123/2024 của Bộ Giao thông vận tải, ghế trẻ em có từ 4 đến 5 kích thước khác nhau phụ thuộc vào cân nặng của trẻ. Nếu yêu cầu taxi trang bị ghế trẻ em thì mỗi chiếc taxi phải có ít nhất 4 ghế khác kích cỡ. Điều này là hoàn toàn bất khả thi.
Đại biểu đặt vấn đề, thực tế cho thấy, taxi phục vụ khách du lịch và thường kết hợp với các hình thức vận tải khác như máy bay. Nếu yêu cầu cha mẹ mang theo ghế trẻ em, thì sẽ phải mang lên máy bay và phải mang theo ghế trong suốt chuyến du lịch. Nếu yêu cầu hãng taxi phải có ghế trẻ em, cũng không thể đáp ứng khi gia đình có 2 trẻ trở lên.
Nêu quan điểm, đại biểu Hà Sỹ Đồng cho rằng, một số gia đình nghèo không có xe ô tô cá nhân sẽ phải gọi taxi đưa trẻ đi tiêm chủng, khám chữa bệnh khi đau ốm hoặc đi đường trời mưa rét. Số lượng taxi có trang bị ghế trẻ em thường ít nên đặt xe khó hơn, thời gian và quãng đường di chuyển không có khách cao hơn nên giá cước cũng tăng cao hơn và chi phí này sẽ đổ lên đầu các gia đình nghèo.
Cần hàng rào pháp lý mạnh mẽ để bảo vệ quyền riêng tư
Đại biểu Chu Thị Hồng Thái, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn cho biết, tại điểm h khoản 1 Điều 7 Luật Trận tự, an toàn giao thông đường bộ đã bổ sung cơ sở dữ liệu hành trình trong khoang chở khách. Theo đó, xe ô tô từ 8 chỗ trở lên kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình, có ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Đại biểu Chu Thị Hồng Thái – Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn.
Dự thảo luật cũng quy định tương đối đầy đủ về hệ thống thu thập, ghi, lưu trữ và truyền dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh trên phương tiện. Điều 71 cũng quy định rõ mục đích sử dụng dữ liệu nhằm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông và xử lý vi phạm, giao Bộ Công an xây dựng, quản lý, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kết nối chia sẻ dữ liệu của các cơ quan liên quan. Đây là những quy định quan trọng, tạo nền tảng pháp lý cho việc quản lý dữ liệu trong hoạt động giao thông.
Tuy nhiên, pháp luật hiện hành và dự thảo luật vẫn còn "khoảng trống" liên quan đến nguyên tắc sử dụng dữ liệu hình ảnh trong khoang chở khách - một loại dữ liệu nhạy cảm liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư của hành khách.
Trong khi đó khoản 2, Điều 71 mới mô tả loại dữ liệu và luồng dữ liệu nhưng chưa quy định rõ chủ thể được truy cập dữ liệu, điều kiện truy cập, cơ chế kiểm soát truy cập, cũng như yêu cầu cấm sử dụng hoặc chia sẻ dữ liệu ngoài phạm vi pháp luật cho phép. "Khoảng trống" này có thể dẫn tới lạm dụng sử dụng sai mục đích, hoặc chia sẻ trái phép dữ liệu hình ảnh, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào cuối khoản 2, Điều 71 theo hướng: Việc thu thập, lưu trữ, khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh trên phương tiện bao gồm dữ liệu hình ảnh người lái xe và khoang chở khách phải được thực hiện đúng mục đích phục vụ công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông; xử lý vi phạm đúng thẩm quyền được kiểm soát và truy cập; không được sử dụng, cung cấp dữ liệu ngoài phạm vi cho phép.
Đại biểu kiến nghị, việc bổ sung này sẽ tạo hàng rào pháp lý mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền riêng tư của hành khách và lái xe; đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế. Đề nghị Bộ Công an khi nghiên cứu quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn thi hành về quy trình thu thập, lưu trữ, mã hóa, khai thác, chia sẻ và truy cập dữ liệu cần xác định rõ thẩm quyền truy cập, thời hạn lưu trữ, trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân và cơ chế giám sát việc sử dụng dữ liệu, bảo đảm không để xảy ra lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích.
Cùng quan điểm trên, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cũng đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động đối với quy định lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi hình ảnh khoang chở khách đối với xe chở khách từ 8 chỗ trở lên. Bởi quy định này có liên quan đến quyền con người, cần có đánh giá khách quan, khảo sát ý kiến, lấy ý kiến đối tượng chịu tác động và sự cần thiết bổ sung quy định này.
Anh Đào