Việc Chính phủ ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP, tăng mạnh mức xử phạt với các hành vi vi phạm liên quan đến thẻ căn cước công dân (CCCD), không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật trong quản lý hành chính. Đó là một tuyên bố rõ ràng về trách nhiệm, kỷ luật và ý thức công dân trong thời đại số hóa thông tin.
Thẻ căn cước công dân gắn chip là “chìa khóa” để mở cánh cửa của hàng loạt dịch vụ công trực tuyến, quản lý dân cư, tài chính, y tế, giáo dục. Mỗi thông tin trên thẻ là một phần cấu trúc danh tính pháp lý của mỗi người. Vì vậy, việc tẩy xóa, cho mượn, mua bán hay cầm cố thẻ CCCD không đơn thuần là vi phạm hành chính, mà là hành động đánh đổi quyền công dân và mở cửa cho rủi ro bị lợi dụng phạm pháp.
Trong bối cảnh tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến, tín dụng đen và giả mạo danh tính diễn biến phức tạp, việc để lọt danh tính cá nhân có thể dẫn đến hậu quả dây chuyền: vay nợ, mở tài khoản trái phép, rửa tiền, thậm chí liên quan đến các đường dây phạm pháp xuyên biên giới.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định:
Không xuất trình CCCD khi được yêu cầu: phạt 500.000 - 1.000.000 đồng.
Tẩy xóa, sửa thông tin thẻ, không nộp lại thẻ khi bị thu hồi: 2.000.000 - 4.000.000 đồng.
Sử dụng thẻ người khác hoặc khai gian khi làm thẻ: 4.000.000 - 8.000.000 đồng.
Cho thuê, cầm cố, mua bán thẻ CCCD; sử dụng thẻ giả: 8.000.000 - 10.000.000 đồng.
(Tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi.)
Nếu như trước đây, mức phạt chỉ đủ để “răn đe mềm”, thì nay chế tài đã chuyển sang tính ràng buộc mạnh, thể hiện quan điểm kiên quyết:
Danh tính công dân không phải là thứ có thể đem trao đổi, cầm cố hay dễ dãi sử dụng.
Giữa quyền lợi và trách nhiệm, lựa chọn thuộc về mỗi người
Cần thẳng thắn nhìn nhận:
Không ít người dân từng xem CCCD chỉ là “giấy tờ dùng khi cần”, thiếu ý thức bảo mật, thậm chí cho thuê kiếm vài trăm nghìn. Việc “dễ dãi với chính mình” đã tạo ra mảnh đất cho các đường dây lừa đảo nở rộ.
Vì vậy, cùng với chế tài, điều quan trọng hơn là tự nâng cao nhận thức.
Một xã hội văn minh bắt đầu từ việc tôn trọng luật pháp và bảo vệ danh phận cá nhân.
Nghị định mới đã ban hành, mức phạt đã rõ ràng. Nhưng một văn bản không thể thay đổi hành vi nếu con người không tự thay đổi ý thức.
Khi công nghệ trở thành cơ sở vận hành quốc gia, thì giữ an toàn thẻ căn cước chính là giữ an toàn tương lai của mỗi người.
Danh tính công dân là giá trị bất khả thay thế. Mất đi, không phải chỉ mất một tấm thẻ mà mất đi chính mình.
Đình Sáng