Đề xuất cho tư nhân tham gia phát triển điện hạt nhân quy mô nhỏ

Chiều 22/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân, chủ trì phiên họp thứ ba của Ban Chỉ đạo. Phiên họp tập trung rà soát tiến độ, thảo luận các giải pháp thúc đẩy triển khai dự án điện hạt nhân, trong đó có đề xuất mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân tham gia nghiên cứu, phát triển các dự án quy mô nhỏ.

Tại phiên họp, các thành viên Ban Chỉ đạo đã đánh giá tình hình thực hiện các nhiệm vụ thời gian qua, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy điện hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

Các ý kiến thống nhất cao về quyết tâm triển khai hai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Nhiều đại biểu cũng kiến nghị Chính phủ xem xét cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia nghiên cứu, phát triển các dự án điện hạt nhân quy mô nhỏ, nhằm đa dạng hóa hình thức đầu tư và huy động thêm nguồn vốn xã hội cho lĩnh vực này.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính ghi nhận nỗ lực của các bộ, ngành và thành viên Ban Chỉ đạo trong việc thực hiện kết luận phiên họp thứ hai. Trong tổng số 18 nhiệm vụ, hiện có 9 nhiệm vụ đã hoàn thành, 7 nhiệm vụ đang triển khai, còn 2 nhiệm vụ chưa thực hiện, đáng chú ý là tiến độ đàm phán với đối tác nước ngoài và công tác giải phóng mặt bằng.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn, tổng hợp những vấn đề vượt thẩm quyền để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Đồng thời, cần triển khai hiệu quả Nghị quyết 328/NQ-CP của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Thủ tướng cũng giao các cơ quan chức năng tổng hợp các vướng mắc pháp lý, xây dựng dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý cho việc triển khai các Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Về công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng giao Bộ Tài chính thu xếp và trình cấp thêm 9.000 tỷ đồng theo đề xuất của tỉnh Khánh Hòa để thực hiện tái định cư, bảo đảm người dân có nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Tỉnh Khánh Hòa được yêu cầu chủ động triển khai dự án tái định cư, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân bàn giao mặt bằng.

Đối với công tác đàm phán với đối tác nước ngoài, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn tất Hiệp định với Nga về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, bảo đảm lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ; tuân thủ các tiêu chuẩn, quy định của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Công ước Viên về Trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại hạt nhân, đồng thời phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Về vấn đề đàm phán vay vốn và các chính sách thuế, phí, lệ phí liên quan đến các dự án điện hạt nhân, Thủ tướng giao Bộ Tài chính và Bộ Công Thương nghiên cứu phương án phù hợp, trình Quốc hội xem xét.

Thủ tướng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương lập dự án tiền khả thi, đồng thời nghiên cứu thiết kế kỹ thuật để cấp có thẩm quyền xem xét dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) được giao xây dựng dự án đầu tư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 và phối hợp với các bộ, cơ quan xử lý dứt điểm các tồn đọng trước đây.

Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với EVN và Petrovietnam xác định rõ nhu cầu về nhân lực phục vụ các nhà máy điện hạt nhân, trên cơ sở đó tổ chức đào tạo, đồng thời kêu gọi và thu hút nguồn nhân lực trong và ngoài nước tham gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh thần khẩn trương, quyết liệt để trong tháng 11/2025 hoàn tất đàm phán Hiệp định với Nga, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ bản kết thúc đàm phán với Nhật Bản. Ông yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và thành viên Ban Chỉ đạo tập trung cao độ, dành thời gian, công sức và trí tuệ để triển khai hiệu quả dự án trọng điểm quốc gia này.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội khóa XII phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2009. Tuy nhiên, đến năm 2016, Quốc hội khóa XIV thông qua nghị quyết tạm dừng triển khai. Trước yêu cầu mới của nền kinh tế, cuối năm 2024, Trung ương Đảng và Quốc hội đã thống nhất chủ trương tái khởi động dự án, hiện thuộc địa bàn tỉnh Khánh Hòa.

Chính phủ đã thành lập và kiện toàn Ban Chỉ đạo, giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương. Trong thời gian qua, nhiều bước chuẩn bị đã được triển khai, gồm giao chủ đầu tư, bổ sung dự án vào Quy hoạch điện VIII, trình Quốc hội ban hành Luật năng lượng nguyên tử, xây dựng kế hoạch thực hiện nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển điện hạt nhân Ninh Thuận, làm việc với các đối tác nước ngoài, đồng thời xây dựng phương án giải phóng mặt bằng và cơ chế tài chính.

PV