Nguyên lãnh đạo TP.HCM đề xuất điều chỉnh Khu chế xuất (KCX) Tân Thuận thành khu dịch vụ văn phòng làm việc, khách sạn, thương mại chất lượng cao, làm "hậu cần" cho trung tâm tài chính Thủ Thiêm.
Ngày 28/6, Quận ủy quận 7 phối hợp với Học viện Cán bộ TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “Chiến lược phát triển quận 7 đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045”.
Phát biểu tại hội thảo, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM Nguyễn Văn Đua cho rằng, cần nghiên cứu điều chỉnh chức năng Khu chế xuất Tân Thuận (quận 7) sang khu dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, văn phòng làm việc, khách sạn, thương mại chất lượng cao, làm hậu cần cho Trung tâm Tài chính quốc tế Thủ Thiêm, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Theo ông Nguyễn Văn Đua, việc này nếu làm đồng bộ với điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đang được tiến hành thì "rất thuận lợi, khả thi".
Bên cạnh đó, nghiên cứu chính sách hỗ trợ, tác động đến các nhà đầu tư hạ tầng khu chế xuất, hạ tầng khu công nghiệp, đến các nhà đầu tư sản xuất công nghiệp Việt Nam và FDI để di dời nhà máy. Bao gồm cả việc xem xét cho kéo dài thêm thời gian cho thuê đất so với thời gian còn lại của nhà đầu tư hạ tầng Khu chế xuất Tân Thuận đã được thuê, đủ để nhà đầu tư hạ tầng và nhà đầu tư dịch vụ an tâm đầu tư; cũng như chính sách cho thuê đất, kéo dài thêm thời gian thuê đất thỏa đáng ở Khu công nghiệp Hiệp Phước.
Ngoài ra, chính sách cần đạt tác động kép sao cho quá trình dịch chuyển đến Khu công nghiệp Hiệp Phước, các nhà máy này được đổi mới công nghệ đạt trình độ tiên tiến hơn, với năng suất lao động hơn, gắn với việc phát triển các doanh nghiệp công nghệ hỗ trợ.
Một góc khu chế xuất Tân Thuận.
Phó chủ tịch UBND quận 7 Lê Văn Thành cho biết, khu chế xuất Tân Thuận được lập cách đây hơn 30 năm, là khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam, mô hình kiểu mẫu, tiền đề ra đời hàng loạt khu công nghiệp, khu chế xuất tại TPHCM và cả nước.
Khu chế xuất Tân Thuận nằm ở phường Tân Thuận Đông, cửa ngõ quận 7 gồm 10 phường, với hơn 360.000 dân. Nơi đây giáp sông Sài Gòn, cách quận 1 khoảng 5 km. Khu có gần 70% doanh nghiệp trong lĩnh vực gia công sản xuất truyền thống. Hiện, 195 ha đất tại đây được dùng để xây nhà máy, kho. Khu chế xuất sẽ hết hạn thuê đất vào ngày 23/9/2041.
Theo ông Thành, công năng sử dụng của Khu chế xuất Tân Thuận không còn phù hợp định hướng phát triển của quận, đem nguồn thu ngân sách thấp, không tương xứng quy mô diện tích, vị trí và gây ô nhiễm môi trường. Do đó, quận đề xuất thành phố sớm chuyển đổi nơi đây thành khu công nghệ cao xen kẽ đất ở và dịch vụ thương mại. Khu vực này sẽ kết nối Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP Thủ Đức) thành một quần thể, tạo điểm nhấn đối xứng hai bên sông Sài Gòn.
Khu chế xuất Tân Thuận cũng là một trong 4 khu đất được quận 7 đề xuất chuyển đổi nhằm thực hiện mục tiêu trở thành trung tâm y tế - giáo dục, thương mại, dịch vụ kết hợp du lịch của khu Nam TP HCM. Quận 7 cho rằng để theo đuổi mô hình này, địa phương cần hình thành một hệ sinh thái các trường học, đại học, cơ sở khám bệnh, bệnh viện, dự kiến rộng trên 500 ha.
Đưa ra cái nhìn tổng quan hơn, bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, nhìn nhận hạn chế của quận 7 là chưa phát huy hết tiềm năng, thế mạnh. Các doanh nghiệp hình thành nhưng hầu như còn nhỏ, ngành công nghiệp phát triển sớm nhưng đã lạc hậu so với những nơi đi sau.
Bên cạnh việc thu hút đầu tư theo quy hoạch còn chậm, khó khăn nổi bật của quận 7 vẫn là hạ tầng giao thông chưa đáp ứng. Đặc biệt là giao thông kết nối quận 7 với quận 4 và khu trung tâm TP.HCM.
Nguyên phó Bí thư Thành ủy Phạm Phương Thảo nhìn nhận tương tự mô hình đô thị Phú Mỹ Hưng, việc quy hoạch và quản lý quy hoạch quận 7 cần tạo giao thông kết nối với quận 4, khu đô thị mới Thủ Thiêm, khu trung tâm TP.HCM.
"Đây là điểm còn khó khăn. Người dân thích ở quận 7 nhưng lại sợ nhất giao thông", bà Phạm Phương Thảo nói.
Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi nhận định, nếu chỉ định vị quận 7 trong khu Nam của TP.HCM và trong TPHCM là chưa đủ vì quận còn có vị trí là trục ven biển. Nếu chiến lược phát triển ra biển tốt, quận 7 sẽ là nơi tiếp cận và khai thác lợi thế mặt tiền biển rất hiệu quả.
Đồng thời, Chủ tịch UBND TP cho biết, với định hướng như vậy mà chỉ trông vào ngân sách thì không khả thi; gợi mở TP.HCM đang trình xin cơ chế đặc thù cho Thành phố thì quận 7 phải đặt mình trong tâm thế đặc thù của đặc thù, để từ đó có cơ chế thu hút tài chính, nguồn lực xây dựng và phát triển quận.
Thảo Anh (t/h)