Việc đồng thời thực thi UKVFTA và CPTPP mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Anh. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các ưu đãi, doanh nghiệp cần nắm vững quy tắc xuất xứ, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng chiến lược thị trường và chủ động kiểm soát rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Hiểu đúng cam kết, khai thác hiệu quả lợi thế từ các hiệp định
Phát biểu tại Hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”, GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo - Phó Giám đốc Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) cho biết doanh nghiệp cần hiểu đúng và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do. Việc đồng thời có Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mang lại thêm lựa chọn, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu rõ quy tắc xuất xứ, các cam kết và điều kiện áp dụng để lựa chọn phương án phù hợp với từng sản phẩm, từng hoạt động kinh doanh.
Tiếp đến, doanh nghiệp cần chuyển từ lợi thế chi phí sang lợi thế về chất lượng, năng lực quản trị và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Trong dài hạn, năng lực cạnh tranh bền vững không thể chỉ dựa vào giá bán thấp, mà phải được xây dựng trên chất lượng sản phẩm, tính minh bạch, khả năng đổi mới và mức độ tin cậy đối với khách hàng, đối tác.
GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết về hành vi tiêu dùng, hệ thống phân phối, yêu cầu của nhà nhập khẩu cũng như khả năng thiết lập và duy trì quan hệ với các đối tác tại thị trường Anh.
GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo - Phó Giám đốc Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh
Phỏng vấn bên lề hội thảo, ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh - Giảng viên Khoa Kinh doanh quốc tế - Marketing thuộc UEH phân tích UKVFTA là thế hệ kế thừa của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu (EVFTA), do đó nếu doanh nghiệp đã ứng dụng EVFTA thì vẫn có thể tiếp tục ứng dụng UKVFTA vào các hoạt động sản xuất và xuất nhập khẩu.
Trong khi đó, CPTPP có ưu thế là nguyên tắc cộng gộp xuất xứ. Nếu các doanh nghiệp hiện hữu đã, đang làm việc với Vương Quốc Anh cũng như Châu Âu thì có thể tiến hành mở rộng thị trường sang bên phía các đối tác khác.
Theo yêu cầu xúc tiến thương mại nói chung, chúng ta đang trong quá trình “go global” tức là bắt đầu tham gia nhiều hơn vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp lớn trên toàn cầu. Qua đó, việc ứng dụng những hiệp định thương mại tự do như CPTPP và UKVFTA và EVFTA … và tạo ra giá trị của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu cũng góp phần giúp doanh nghiệp có được đối tác lớn hơn, nâng tầm chất lượng sản phẩm trong tương lai cũng như tăng khả năng phòng vệ.
Ví dụ đối với các thị trường như là Trung Quốc, Nhật Bản, New Zealand, Úc nếu có những yêu cầu giống như là UKVFTA, EVFTA và CPTPP, thì doanh nghiệp có thể tiến hành chuyển dịch giá trị sang hoặc có thể tương thích với chuyển dịch giá trị từ những nước đó, từ đó đón đầu xu thế mới của chuỗi cung ứng trong tương lai một cách phù hợp và trọn vẹn.
Hiểu đúng cam kết, khai thác hiệu quả lợi thế từ các hiệp định
Cũng theo ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh, với các doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh cũng như các nước châu Âu điều đầu tiên cần quan tâm là xuất xứ và nguồn gốc hàng hóa. Tiếp theo là kiểm soát chất lượng hàng hóa, bởi thị trường EVFTA, CPTPP, UKVFTA rất gắt về điều khoản về chất lượng. Cùng với đó, doanh nghiệp cần lưu tâm về các khiếu nại thương mại cũng như là những tranh chấp thương mại.
Những trường hợp khiếu nại về việc mất hàng hóa, thanh toán quốc tế thì tại các chương bảo hộ của UKVFTA, EVFTA, CPTPP lựa chọn phương thức vận chuyển và phương thức thanh toán phù hợp để đảm bảo doanh nghiệp vừa không thất thoát trong quá trình xuất nhập khẩu sang các thị trường như vậy.
ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh
Để giảm thiểu rủi ro trong thương mại, ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh cho rằng, các doanh nghiệp nên gặp trực tiếp đối tác, điển hình như việc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) hỗ trợ kết nối doanh nghiệp tham gia triển lãm thương mại, hội chợ thương mại (trade show) tạo nên những kết nối trực tiếp "uy tín" hơn.
Cùng với đó, trong trường hợp buộc phải sử dụng các doanh nghiệp tư vấn hay hỗ trợ cần chú ý về thanh toán quốc tế, hạn chế sử dụng chuyển khoản, ứng trước tiền, bán ký gửi, thay vào đó sử dụng các phương pháp thư tín dụng, nhờ thu kèm chứng từ.
Đáng chú ý, để giảm thiểu rủi ro các doanh nghiệp phải luôn tự bảo vệ chính mình, cùng với các hiệp hội để tiếp cận thị trường một cách rõ ràng, nhanh chóng và an toàn hơn.
Nguyễn Trang