Chỉ bằng những chất liệu rất đời thường như bột gạo, các nghệ nhân làng nghề Tò he - Xuân La (xã Phượng Dực, Phú Xuyên, TP Hà Nội) đã tạo nên những tác phẩm độc đáo – tái hiện lại những danh thắng, địa điểm nổi tiếng và nếp sống của người Hà Nội.
Lễ hội Văn hóa dân gian trong đời sống đương đại 2020, khai mạc vào 20h tối nay (11/12) tại khu vực vườn hoa tượng đài vua Lý Thái Tổ - Phố đi bộ Hồ Gươm (TP Hà Nội).
Câu lạc bộ Làng nghề truyền thống Tò he - Xuân La có khoảng 20 sản phẩm tò he được nặn bằng tay về những danh thắng, địa điểm nổi tiếng, phong tục tập quán của Thủ đô Hà Nội.
Quyết định rời đô của vua Lý Công Uẩn đã mở ra thời kỳ hưng thịnh của các triều đại phong kiến Việt Nam - điều này được thể hiện qua tác phẩm tứ long và rùa kim quy.
Sản phẩm nặn tò he ở làng Xuân La, xã Phượng Dực huyện Phú Xuyên, đến với lễ hội lần này sẽ không chỉ có những hình thù như bông hoa, con giống… mà sẽ có cả những hình ảnh về điểm đến lịch sử của Hà Nội. Trong ảnh là khuôn viên quần thể đền Ngọc Sơn.
Đặc biệt, các nghệ nhân nặn tò he đã sáng tạo ra chất liệu mới, để thay vì tò he giữ được 1 - 2 tuần thì nay có thể bảo quản được một năm.
Mâm cỗ cúng đêm giao thừa gồm gà, giò, bánh chưng, rượu... Tò he là một loại đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam, có thể ăn được. Ngày nay, nặn tò he là một nét văn hóa dân gian ở các vùng quê Việt Nam, đặc biệt là Bắc Bộ.
Mâm ngũ quả được bày biện rất khéo léo.
Tác phẩm Cầu Nhật Tân tấp nập người qua lại, đây là cây cầu thứ 7 của TP Hà Nội bắc qua sông Hồng, và cũng là cây cầu dây văng đầu tiên.
Một mái nhà gianh ở thôn quê.
Theo tìm hiểu của PV, theo cách của làng làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, nguyên liệu chính để làm tò he là bột gạo có trộn ít nếp theo tỷ lệ 10 phần gạo, một phần nếp (sẽ cần phải cho thêm nhiều nếp để giữ được độ dẻo của sản phẩm nếu thời tiết nóng, hanh khô), trộn đều, ngâm nước rồi đem xay nhuyễn, luộc chín và nhào nhanh tay. Sau đó, người ta nắm bột lại thành từng vắt và nhuộm màu riêng từng vắt. Bốn màu cơ bản là vàng, đỏ, đen, xanh. Trong ảnh là thầy đồ dạy học.
Trước đây, người ta sử dụng màu có nguồn gốc từ thực vật và đun sôi với một ít bột: màu vàng làm từ hoa hòe hoặc củ nghệ, màu đỏ từ quả gấc hoặc dành dành, màu đen thì đốt rơm rạ hoặc dùng cây nhọ nồi, màu xanh lấy từ lá chàm hoặc lá riềng. Các màu sắc trung gian khác đều được tạo từ bốn màu này. Bây giờ, người ta chuyển sang sử dụng màu thực phẩm công nghiệp vì tiện ích của nó.
Các nghệ nhân thường di chuyển xa nhà, rong ruổi trong các phiên chợ quê, các làng xóm, phố phường để nặn tò he bán, nhất là khi nơi nào có đình đám, hội hè. Hành trang đồ nghề của họ khá đơn giản: một con dao nhỏ, vài que tre, chút sáp ong, một cái lược và một thùng xốp để cắm tò he lên trưng bày.
Dưới bàn tay của các nghệ nhân, những sản phẩm trên được biến hoá thành các tiểu cảnh độc đáo. Dù chưa chính thức khai mạc, nhưng không gian đã thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng.
Lễ hội văn hoá dân gian trong đời sống đương đại 2020 dù đã giảm quy mô, nhưng vẫn là sự kiện hội tụ nhiều loại hình di sản độc đáo của Thủ đô nhất từ đầu năm đến nay, để góp tiếng nói chung vào công tác bảo tồn văn hóa.
Chùa Một Cột cũng là một trong những biểu tượng của nhà Lý
Thông qua sự kiện lần này, Hà Nội sẽ duy trì sự kiện này theo định kỳ hàng năm nhằm góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá dân gian truyền thống trong xã hội đương đại, thực hiện cam kết của TP Hà Nội tham gia mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO.
Trong ảnh là quang cảnh Lễ hội Gò Đống Đa - đánh dấu sự kiện người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ quét sạch 29 vạn quân Mãn Thanh ra khỏi bờ cõi Tổ quốc
Lễ hội văn hóa dân gian trong đời sống đương đại là dịp tôn vinh, quảng bá những giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc, phong phú của vùng địa linh nhân kiệt Thăng Long - Hà Nội.
Khuê Văn Các - biểu tượng của Văn miếu Quốc Tử Giám được xây dựng dưới thời Nguyễn (1805), còn Văn miếu được xây dựng dưới thời Lý (1070) - được ví như trường đại học đầu tiên của Việt Nam
Minh Phú