Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ hôm thứ Tư tuần này đã phát đi thông báo, rằng một số loại hóa chất chống thấm mỡ “vĩnh cửu” được gọi là chất per- và polyfluoroalkyl, hay PFAS, sẽ không được sử dụng trong bao bì thực phẩm ở nước này.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các vật liệu đóng gói thực phẩm như túi bỏng ngô là nguồn tiếp xúc chính với một số loại "hóa chất vĩnh cửu". Ảnh: Valeriy Lushchikov/iStockphoto/Getty
Các nghiên cứu về thực phẩm của FDA đã chỉ ra rằng các vật liệu đóng gói thực phẩm như giấy gói thức ăn nhanh, túi bỏng ngô và hộp bánh pizza mang đi là nguyên nhân chính khiến chế độ ăn uống tiếp xúc với một số loại PFAS, các hóa chất này gây rối loạn nội tiết tố có thể tồn tại trong cơ thể và môi trường.
Chất PFAS có liên quan đến nhiều đến những ảnh hưởng về sức khỏe bao gồm thay đổi chức năng miễn dịch và gan, béo phì, tiểu đường, một số bệnh ung thư và giảm cân khi sinh.
Quyết định cấm sử dụng các loại “hoá chất vĩnh cửu” trong bao bì thực phẩm của FDA đã nhanh chóng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của giới khoa hoạc và các nhà chuyên môn trong lĩnh vực sức khoẻ và môi trường. Mặc dù, họ rằng các doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực từ lệnh cấm của nhà nước nhằm loại bỏ PFAS khỏi các sản phẩm tiêu dùng, bao gồm cả bao bì thực phẩm.
Tiến sĩ Leonardo Trasande, giáo sư nhi khoa và sức khỏe dân số tại NYU Langone Health ở Thành phố New York, người đã nghiên cứu tác động sức khỏe của PFAS, cho biết: “Tôi nhiệt tình ủng hộ việc loại bỏ PFAS khỏi bao bì thực phẩm”.
Trong khi Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề chính phủ thuộc Nhóm công tác môi trường phi lợi nhuận, bà Melanie Benesh, cho biết “đây thực sự là đỉnh cao trong hành động của nhà nước nhằm loại bỏ PFAS khỏi thị trường và đặc biệt là loại bỏ PFAS khỏi bao bì thực phẩm, nơi mà các lựa chọn thay thế đã tồn tại từ lâu”.
Hội đồng Hóa học Hoa Kỳ, một hiệp hội thương mại, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Tư rằng “PFAS là một tập hợp các hóa chất đa dạng, rất quan trọng đối với nhiều sản phẩm mà các gia đình sử dụng hàng ngày, bao gồm chất bán dẫn và điện tử, pin tiên tiến, ứng dụng chăm sóc sức khỏe hiện đại và năng lượng tái tạo... Tất cả PFAS đều không giống nhau. Các hóa chất riêng lẻ có các đặc tính vật lý, hóa học và độc tính khác nhau cũng như cách sử dụng khác nhau.
Vào năm 2020, FDA thông báo rằng các nhà sản xuất hóa chất sẽ tự nguyện loại bỏ một số loại PFAS để sử dụng trong bao bì thực phẩm trong vòng ba năm, sau khi một đánh giá khoa học kết luận rằng những hóa chất này có thể tồn tại trong cơ thể lâu hơn dự đoán.
Tuy nhiên, sau quyết này không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn các bao bì chứa “chất vĩnh cửu” PFAS, cơ quan quản lý thực phẩm Hoa Kỳ FDA ước tính, rằng có thể phải mất thêm 18 tháng nữa mới mong loại bỏ hoàn toàn các bao bì có chứa các chất này tiếp xúc với thực phẩm.
Các hóa chất được gọi là PFAS chuỗi dài đã ngừng được bán ở Mỹ do lo ngại về an toàn vào năm 2011. Sau đó, các nhà sản xuất đã thay thế PFAS chuỗi ngắn, có ít cacbon hơn trong cấu trúc và không được cho là nguy hiểm như PFAS chuỗi dài. Tuy nhiên, trong nghiên cứu mới của mình, FDA đã chỉ ra rằng chúng có thể được chuyển hóa thành các dạng tồn tại trong mô nên gây ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.
Minh Đức