Sau KQKD quý I/2025 kém sắc, Tập đoàn Thiên Long (TLG) tiếp tục khiến nhà đầu tư băn khoăn khi công ty con Clever World - đơn vị được ái nữ Chủ tịch Cô Gia Thọ điều hành - thua lỗ chục tỷ trong hai năm đầu tiên. Nguyên nhân chính đến từ khoản chi phí bán hàng quá cao, gây lỗ trực tiếp từ hoạt động bán lẻ.
Bên cạnh kết quả kinh doanh quý I/2025 kém khả quan, Tập đoàn Thiên Long (TLG) còn đang phải đối mặt với một vấn đề nội tại khác: Công ty Cổ phần Clever World — đơn vị phụ trách mảng bán lẻ của tập đoàn — liên tiếp thua lỗ trong hai năm hoạt động đầu tiên dưới sự điều hành của bà Cô Trần Dinh Dinh (SN 1999), con gái của Chủ tịch HĐQT Cô Gia Thọ.
Thua lỗ ngay trong những năm đầu
Công ty Cổ phần Clever World được thành lập ngày 27/10/2022, hoạt động chính trong lĩnh vực bán lẻ với chuỗi cửa hàng CleverBox (văn phòng phẩm, đồ chơi sáng tạo, quà tặng) và thương hiệu PeekToy. Bà Cô Trần Dinh Dinh (sinh năm 1999), ái nữ của Chủ tịch Cô Gia Thọ, là đại diện pháp luật kiêm người điều hành công ty.
Theo báo cáo tài chính năm 2022, dù chỉ mới vận hành trong vài tháng cuối năm - Clever World đã báo lỗ ngay trong năm đầu tiên. Doanh thu chỉ đạt 496 triệu đồng, trong khi chi phí bán hàng lên tới gần 1,1 tỷ đồng. Kết quả, công ty ghi nhận lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh 877 triệu đồng. Dòng tiền kinh doanh cũng âm hơn 3,6 tỷ đồng, chủ yếu do lỗ hoạt động và lượng hàng tồn kho tích lũy lên tới 2,1 tỷ đồng.
Tại thời điểm cuối năm 2022, Clever World có tổng tài sản 8,8 tỷ đồng, với phần lớn là hàng tồn kho và khoản tiền mặt 3,4 tỷ đồng - vốn được rót từ công ty mẹ Tân Lực Miền Nam. Dù vậy, tỷ lệ nợ phải cũng trả chiếm tới 53% tổng nguồn vốn, trong đó 3 tỷ đồng là nợ vay. Khoản lỗ đã ngay lập tức bào mòn vốn góp ban đầu 5 tỷ đồng của các cổ đông, trong đó có Tân Lực Miền Nam, một công ty con của Thiên Long với việc nắm giữ tới 70% cổ phần.
Một cửa hàng nằm trong hệ sinh thái bán lẻ của Clever World
Doanh thu tăng mạnh, khoản lỗ cũng phình to 19 lần
Việc một công ty mới thành lập ghi nhận thua lỗ trong năm đầu hoạt động không phải là điều hiếm gặp, đặc biệt trong các lĩnh vực bán lẻ vốn đòi hỏi đầu tư ban đầu lớn. Tuy nhiên, trường hợp của Clever World đáng chú ý ở chỗ khoản lỗ đến trực tiếp từ chi phí bán hàng quá cao, khiến công ty lỗ thuần ngay từ hoạt động kinh doanh chính. Điều này đặt ra một dấu hỏi lớn về hiệu quả quản trị và kiểm soát chi phí.
Sang năm 2023, doanh thu của Clever World tăng vọt lên 11,5 tỷ đồng, cao gấp 23 lần so với năm trước nhờ quá trình mở rộng hệ thống bán lẻ. Tuy nhiên, chi phí bán hàng cũng tăng theo cấp số nhân, lên tới 13,2 tỷ đồng. Do đó, lỗ từ hoạt động kinh doanh chính nhảy vọt lên 8,8 tỷ đồng.
Sau khi trừ thêm các chi phí khác và thuế, Clever World báo lỗ tới 9,7 tỷ đồng trong năm thứ hai hoạt động. Dù doanh thu tăng mạnh nhưng biên lợi nhuận chưa được kiểm soát tốt khiến công ty càng mở rộng càng lỗ. Cấu trúc chi phí bán hàng hiện tại đang vượt quá khả năng tạo lãi gộp của mảng bán lẻ.
Để duy trì hoạt động, các cổ đông đã phải tiếp tục rót vốn. Vốn góp chủ sở hữu tăng từ 5 tỷ đồng lên 29 tỷ đồng trong năm 2023, đồng nghĩa với việc Thiên Long và các đối tác đã phải bơm thêm 24 tỷ đồng để bù lỗ và hỗ trợ dòng tiền. Tuy nhiên, khoản lỗ 9,7 tỷ đồng của năm 2023 cùng 877 triệu đồng của năm 2022 đã làm vốn chủ sở hữu cuối năm 2023 chỉ còn 22,9 tỷ đồng.
Dòng tiền kinh doanh năm 2023 tiếp tục âm mạnh 13,2 tỷ đồng, với chi phí đầu tư mở mới các cửa hàng và lỗ từ vận hành là nguyên nhân chính.
PeekToy - một thương hiệu chuỗi bán lẻ đồ chơi sáng tạo của Clever World
Thách thức cho hệ sinh thái bán lẻ của Thiên Long
Hiện Clever World đang sở hữu 8 cửa hàng CleverBox và 4 cửa hàng PeekToy. Tuy nhiên, với kết quả tài chính hiện tại, mô hình bán lẻ này vẫn chưa thể tạo ra dòng tiền dương, và các khoản lỗ ngày càng phình to theo tốc độ mở rộng.
Đáng chú ý, trong khi TLG đang gặp nhiều áp lực từ kết quả kinh doanh hợp nhất Q1/2025 và giá cổ phiếu giảm mạnh, việc công ty con của Clever World thua lỗ đặt ra bài toán cân đối dòng tiền và hiệu quả đầu tư cho ban lãnh đạo tập đoàn. Việc tiếp tục rót thêm vốn cho Clever World cũng sẽ ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của tập đoàn trong bối cảnh chi phí lãi vay đang gia tăng mạnh.
Tại ĐHCĐ 2025 gần đây, TLG thông qua kế hoạch rót thêm 270 tỷ đồng vào Tân Lực Miền Nam - công ty mẹ của Clever World - nhằm “củng cố nguồn lực cho hệ sinh thái bán lẻ”. Đây có thể là bước đi cần thiết để Thiên Long tiếp tục “vẽ” tiếp bức tranh hệ sinh thái bán lẻ với mảng màu quan trọng mang tên Clever World.
Trong một diễn biến khác, để củng cố mảng bán lẻ của mình, TLG vừa thâu tóm thêm cổ phần của chuỗi Nhà sách Phương Nam trong tháng 5/2025 thông qua pháp nhân Tân Lực Miền Nam. Qua đó, TLG chính thức nắm quyền chi phối Nhà sách Phương Nam với tỷ lệ sở hữu 76,8%.
Ngọc Lê