Giải pháp nào đưa vốn tín dụng tới đúng địa chỉ?

Nhiều ngân hàng cam kết cung ứng đủ nguồn vốn, triển khai nhiều giải pháp phục vụ cho người dân, doanh nghiệp, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc cấp vốn tín dụng cũng cần tập trung vốn với các lĩnh vực là động lực phát triển (xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng), tiếp tục tiếp cận và đầu tư vốn đối với các dự ấn nhà ở xã hội, lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (lúa gạo, lâm thuỷ sản );...

Sức hấp thụ vốn của nền kinh tế còn yếu

Tại Hội nghị trực tuyến toàn ngành về giải pháp đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng năm 2024, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong năm 2024, nền kinh tế Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức cả trong và ngoài nước. Đối với hoạt động ngân hàng, theo Thống đốc, kinh tế thế giới có xu hướng phục hồi nhưng còn chậm, các NHTW vẫn chờ đợi hành động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khi cơ quan này vẫn chưa khẳng định thời điểm giảm lãi suất. Ở trong nước, khó khăn “bủa vây” đối với việc điều hành chính sách tiền tệ.

Trước thực tế này, NHNN đã theo sát diễn biến trong và ngoài nước, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, chủ động để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, ổn định thị trường ngoại hối, vàng. Chính vì vậy, công tác điều hành chính sách tiền tệ được Chính phủ đánh giá cao, cơ bản đạt được mục tiêu đề ra.

Tuy nhiên, một trong những vấn đề mà Chính phủ rất quan tâm và chỉ đạo quyết liệt trong thời gian qua đối với hệ thống ngân hàng đó là tăng trưởng tín dụng. Đối với vấn đề này, theo Thống đốc, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại Nghị quyết 01/NQ-CP và các văn bản chỉ đạo, công điện, chỉ thị, NHNN đã kịp thời ban hành 8 văn bản chỉ đạo toàn hệ thống về công tác tín dụng.

Cùng với đó, NHNN đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến công tác chỉ đạo điều hành hoạt động tín dụng, lãi suất, đẩy mạnh giải ngân các chương trình, chính sách tín dụng; đặc biệt nâng quy mô gói tín dụng lâm thủy sản lên 30.000 tỷ đồng; đang đề xuất sửa đổi chương trình 120.000 tỷ đồng nhà ở xã hội theo hướng ưu đãi hơn; tăng cường truyền thông, đẩy mạnh các hội nghị kết nối, nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các TCTD trong cung ứng tín dụng, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận tín dụng. Ngay trong ngày 18/6/2024, NHNN đã ký ban hành Thông tư 06/2024/TT-NHNN kéo dài thời gian thực hiện chính sách tại Thông tư 02 về cơ cấu nợ, giữ nguyên nhóm nợ đến hết ngày 31/12/2024.

Về chính sách lãi suất, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, trong nửa đầu năm 2024, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ nền kinh tế; đồng thời chỉ đạo TCTD tiếp tục tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay, công khai lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân cũng như thông tin về lãi suất cho vay các chương trình tín dụng, sản phẩm trên website của ngân hàng. Đến nay, mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm.

Về phía các TCTD, các đơn vị tiếp tục rà soát, đơn giản hóa quy trình và thủ tục cấp tín dụng, tối ưu hóa áp dụng chuyển đổi số vào quy trình cấp tín dụng; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đặc biệt qua các kênh bán hàng, sản phẩm, dịch vụ được số hóa; đồng thời, phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng phù hợp từng loại hình, nhu cầu sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, nhất là đối tượng DNNVV, hợp tác xã và các nhu cầu vay vốn chính đáng, hợp pháp phục vụ đời sống, tiêu dùng của người dân...

Mặc dù toàn Ngành triển khai nhiều giải pháp, nhưng theo Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú, tăng trưởng tín dụng vẫn chưa được như mong muốn. Một số địa phương tăng trưởng tín dụng còn thấp, có những TCTD thậm chí tăng trưởng âm.

Điều đó cho thấy về tổng thể cầu tín dụng trong nước chưa có sự phục hồi mạnh mẽ, nhiều ngành sản xuất, dịch vụ là các động lực truyền thống của nền kinh tế vẫn còn những khó khăn nhất định, một bộ phận khách hàng có nhu cầu vay vốn nhưng chưa xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh khả thi, chưa đáp ứng điều kiện vay vốn, cùng với sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng của người dân.

Nguyên nhân chính dẫn đến tín dụng tăng trưởng thấp được ông Nguyễn Thanh Tùng - Tổng giám đốc Vietcombank lý giải là sức hấp thụ vốn của nền kinh tế còn kém. “Tăng trưởng tín dụng cao hay thấp không hoàn toàn tùy thuộc vào ý chí chủ quan của ngành Ngân hàng mà phụ thuộc lớn vào sự hấp thụ vốn của nền kinh tế và sự hỗ trợ của các bộ, ngành, địa phương”, ông Tùng nhận định.

Giải pháp đưa vốn tín dụng tới đúng địa chỉ

Theo các chuyên gia, việc hỗ trợ DN phục hồi sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước trong bối cảnh cộng đồng DN gặp vô vàn khó khăn, từ tác động của dịch bệnh đến ảnh hưởng của kinh tế thế giới. Theo Tổng cục Thống kê, 5 tháng đầu năm 2024, cả nước có 98,8 nghìn DN đăng ký thành lập và trở lại hoạt động, nhưng cũng có tới 97,3 nghìn DN rút lui khỏi thị trường. Như vậy, bình quân mỗi tháng có 19,8 nghìn DN thành lập mới và trở lại hoạt động, trong khi có 19,5 nghìn DN rút lui khỏi thị trường. Số liệu này phản ánh, cộng đồng DN cần được hỗ trợ đồng bộ, thường xuyên, liên tục và nhiều hơn nữa. Việc hỗ trợ DN về tín dụng sẽ thiết thực và hiệu quả hơn khi DN được hỗ trợ để nhanh chóng khai thác cơ hội kinh doanh.

Để điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, ngoài vốn, DN cần môi trường đầu tư, kinh doanh phải thông thoáng hơn, hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng, các thủ tục hành chính công khai, minh bạch, không còn rào cản khiến DN mất đi cơ hội phát triển.

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, tính đến ngày 14/6, tín dụng tăng 3,79% so với cuối năm 2023; tốc độ tăng trưởng tín dụng cải thiện dần qua các tháng, doanh số tín dụng mà các ngân hàng đã cung ứng ra nền kinh tế cao hơn doanh số của cùng kỳ 3 năm trước.

Trong đó, với khối ngân hàng có vốn nhà nước, tín dụng tính đến thời điểm giữa tháng 6/2024, VietinBank đang có tốc độ tăng tín dụng cao nhất trong nhóm này, tăng 4,9% so với cuối năm trước và cố gắng hoàn thành mục tiêu 14% mà NHNN cấp cho đầu năm nay.

Các ngân hàng đã mạnh tay hạ lãi vay để kích cầu tín dụng. Lãnh đạo VietinBank cho hay, từ đầu năm đến nay, Ngân hàng đã 8 lần giảm lãi vay. Hiện có những khách hàng được cho vay ngắn hạn với lãi suất thấp hơn lãi suất huy động.

Tổng giám đốc BIDV Lê Ngọc Lâm cho biết, bên cạnh thuận lợi Chính phủ, NHNN quan tâm, quyết liệt chỉ đạo, kinh tế có sự phục hồi nhất định, FDI tăng, mặt bằng lãi suất đang ở mức thấp là động lực thúc đẩy tăng trưởng, song thực tế tín dụng đang gặp nhiều khó khăn.

"Dù bản thân ngân hàng rất muốn cho vay thậm chí là đang sốt ruột nhưng, sức hấp thụ vốn kém nên tín dụng tăng trưởng chậm. Nhìn số liệu DN rút khỏi thị trường hoặc tạm ngừng kinh doanh tăng cao giải thể tăng do gặp phải khó khăn thời hậu COVID-19 cho thấy sức khỏe DN đã giảm sút nhiều do khó khăn kéo dài dẫn đến cầu tín dụng giảm", ông Lê Ngọc Lâm nói.

Còn ông Phạm Toàn Vượng, Tổng Giám đốc Agribank cho biết tiếp tục triển khai quyết liệt, các giải pháp đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả.

Để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng những tháng cuối năm, ông Phạm Toàn Vượng, Tổng Giám đốc Agribank cho biết, Agribank tiếp tục triển khai quyết liệt, các giải pháp đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả; tập trung vốn tín dụng đối với các lĩnh vực là động lực phát triển (xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng), tiếp tục tiếp cận và đầu tư vốn đối với các dự ấn nhà ở xã hội, lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (lúa gạo, lâm thuỷ sản ); tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi lãi suất cho từng đối tượng khách hàng và có chính sách lãi suất phù hợp nhằm hỗ trợ khách hàng vượt qua giai đoạn khó khăn, phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng; tăng cường công tác giám sát và thực hiện nghiêm túc kỷ luật trong xử lý vi phạm trong công tác cho vay.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng giám đốc Vietcombank cho hay, đến hết ngày 17/6, tín dụng của Vietcombank tăng 2,1%. Nguyên nhân tín dụng tăng chậm là tín dụng cá nhân - chủ yếu là vay mua bất động sản - tăng chậm (thậm chí tăng trưởng âm quý I/2024). Khó khăn pháp lý, nguồn cung bất động sản hạn chế, thu nhập người dân giảm, thị trường bất động sản chưa hồi phục… khiến người dân còn e dè. Tổng Giám đốc Vietcombank cho biết, việc giảm lãi vay là rất khó khăn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường đang tăng lên. Dù vậy, Vietcombank sẽ tiên phong giảm lãi vay để hỗ trợ nền kinh tế. Vietcombank tuy tăng trưởng tín dụng tới ngày 17/6 mới đạt 2,1%, song dự kiến hết ngày 30/6 tăng 4,3%, đến ngày 30/9 tăng 8,2% và cả năm tăng 12%.

Sở dĩ, một số lãnh đạo ngân hàng kỳ vọng vào sự đột phá bởi nhiều hợp đồng tín dụng đã cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị và sẽ sớm được ký kết, giải ngân trong nửa cuối tháng 6/2024.

Ông Phạm Như Ánh, Tổng Giám đốc MB cho biết: tăng trưởng còn hạn chế do các nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, một trong những nguyên nhân là sự trầm lắng của một số thị trường trong đó có thị trường bất động sản. Hy vọng thời gian tới với việc các quy định mới như Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/8, sẽ có những tháo gỡ về mặt pháp lý.

Cho đến cuối tháng 6 mới đạt 5%, nhưng thực tế tín dụng sẽ tăng mạnh hơn vào các quý 2, 3, 4, do đó, đại diện MB vẫn kỳ vọng vàomục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15%. Đặc biệt khi kinh tế vĩ mô tốt lên, mức lãi suất hiện tại là ở mức khá hợp lý, khi sức hấp thụ của nền kinh tế sẽ bảo tốc độ tăng trưởng tín dụng tốt hơn.

Lãnh đạo MB cho biết, sẽ tiếp tục tinh chỉnh các quy trình thủ tục. Trong đó, sẽ dựa trên các nền tảng ứng dụng(app) cho các khách hàng cá nhân và DN tiếp tục cho vay phê duyệt tự động đẩy nhanh quá trình thẩm định, phê duyệt.

Khách hàng trải nghiệm trực tiếp trên quy trình tự động rút ngắn quy trình giảm can thiệp của con người vào quy trình tự động, với các trải nghiệm tốt nhất.

Về lãi suất, lãnh đạo MB cho rằng, trong bối cảnh sức ép từ bên ngoài, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn còn duy trì lãi suất, gây áp lực lên tỉ giá trong nước, thì việc NHNN duy trì mức lãi suất ổn định là rất nỗ lực. NHNN đã có nhiều sách công cụ tiền tệ để điều hành linh hoạt giữ được tỉ giá giữ được mặt bằng lãi suất thấp hỗ trợ nền kinh tế.

"Trong giai đoạn 6 tháng tiếp theo, việc duy trì cái mặt bằng lãi suất có thể không như 6 tháng đầu năm là khá khó khăn, nhưng tôi nghĩ NHNN sẽ cố gắng duy trì để giảm thiểu tác động của lãi suất, tỉ giá tới các ngân hàng, DN cũng như nền kinh tế", ông Phạm Như Ánh nói.

Hồng Quang