Giải pháp nào thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội?

Nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội được đầu tư xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch, gắn với phát triển, chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, vẫn cần cơ quan chức năng gỡ vướng mắc để thu hút doanh nghiệp và tạo lập quỹ nhà ở.

Tháo gỡ vướng mắc

Theo kế hoạch phát triển nhà ở của Hà Nội đến năm 2030, ngoài việc tập trung phát triển đô thị vệ tinh, Hà Nội sẽ cân đối nguồn vốn đẩy nhanh tiến độ các dự án (DA) đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, nhà ở xã hội,... Đồng thời quản lý chặt chẽ phát triển nhà ở cao tầng và gia tăng dân số tại khu vực đô thị trung tâm.

Theo kế hoạch phát triển nhà ở thủ đô Hà Nội giai đoạn 2021 - 2025, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển khoảng 44 triệu mét vuông sàn nhà ở. Trong đó, năm 2021, phát triển 88.000m2 sàn nhà ở xã hội, 106.000m2 sàn nhà ở tái định cư, 573.000m2 sàn nhà ở thương mại. Nhưng việc triển khai các DA phát triển nhà ở, khu đô thị trên thực tế đã gặp khó khăn, dẫn đến một số DA không hoàn thành theo tiến độ.

Cụ thể, trong năm 2021, có 12 DA đầu tư xây dựng nhà ở hoàn thành, gồm 2 DA nhà ở xã hội (88.221m2 sàn), 4 DA nhà ở tái định cư (105.760m2 sàn), 6 DA nhà ở thương mại (351.924m2 sàn). So sánh với kế hoạch, có thể thấy diện tích phát triển mới nhà ở thương mại không đạt chỉ tiêu đề ra, kéo theo diện tích bình quân mới đạt 27,3m2 sàn/người (kế hoạch là 27,6m2 sàn/người).

Khắc phục các tồn tại, hạn chế trong phát triển nhà ở, trong đó có chỉ tiêu diện tích nhà ở bình quân chưa đạt, nhiều DA phát triển nhà ở, khu đô thị chậm tiến độ, ngày 19/12/2022, UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch thực hiện các giải pháp nhằm giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các DA đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở theo Chương trình phát triển nhà ở TP giai đoạn 2021 - 2030.

Theo đó, việc phát triển nhà ở của Hà Nội trong giai đoạn 2021 - 2030 gắn với đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kiểm soát chặt chẽ, quản lý theo quy hoạch, hạn chế tối đa việc điều chỉnh quy hoạch; quản lý chặt chẽ phát triển nhà ở cao tầng và gia tăng dân số tại khu vực đô thị trung tâm. Đồng thời phát triển, hiện đại hóa đô thị gắn với phát triển kinh tế đô thị theo hướng bền vững.

Bên cạnh phát triển nhà ở bảo đảm đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, sử dụng quỹ đất tiết kiệm, hiệu quả, Hà Nội cũng chú trọng phát triển đa dạng các loại hình nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội, nhà chung cư, nhà cho thuê, nhà ở cho công nhân các khu công nghiệp nhằm giải quyết nhu cầu nhà ở cho các tầng lớp dân cư, đặc biệt là đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở...

Để đẩy nhanh tiến độ các DA đầu tư xây dựng nhà ở, khu đô thị, Hà Nội đã cân đối bố trí đủ vốn để triển khai các DA đầu tư xây dựng nhà ở tái định cư. Triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng các khu nhà ở xã hội tập trung, nhà ở cho thuê phục vụ công nhân, người lao động tại các khu, cụm công nghiệp. Đồng thời, tổ chức kiểm tra các DA, tập trung vào các DA chậm triển khai năm 2021, 2022, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và tiến độ thực hiện DA.

Đối với các DA chậm triển khai, năng lực kém, cố tình chây ì sẽ bị thu hồi để thực hiện đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư khác. Sau đó sẽ công khai thông tin vi phạm, đưa vào tiêu chí đánh giá và không cho tham gia thực hiện các DA tương tự trên địa bàn thủ đô. Đối với nhu cầu nhà ở, cần cân đối nhu cầu, cơ cấu các loại hình nhà ở để phân bổ phù hợp từng khu vực dân cư, tránh tình trạng tập trung quá cao một loại hình nhà ở trên một khu vực.

5 giải pháp phát triển nhà ở xã hội

Theo UBND TP Hà Nội, giai đoạn 2016 - 2020, Hà Nội đã hoàn thành 25 dự án với khoảng 1,25 triệu m2 sàn. Hiện có 52 dự án triển khai với khoảng 4,14 triệu m2 sàn. các dự án được đầu tư với nhiều hình thức đa dạng từ các nguồn lực xã hội. Ngoài ra, TP Hà Nội đang triển khai 5 khu nhà ở xã hội độc lập (tập trung) hiện đại với quy mô lớn, hạ tầng đồng bộ.

Để triển khai có hiệu quả các mục tiêu đề ra trong chiến lược đầu tư xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp trên địa bàn trong giai đoạn tới, TP Hà Nội đặt ra 5 giải pháp cụ thể.

Một là, đẩy mạnh các khu nhà ở xã hội độc lập, tập trung theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật xã hội.

Hai là, rà soát quy hoạch các khu công nghiệp, khu vực giáp ranh các khu công nghiệp, rà soát các khu đô thị mới, khu nhà ở chưa dành quỹ đất 20% (với Hà Nội là 25%) để xác định vị trí, quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội đảm bảo chỉ tiêu kế hoạch phát triển đặt ra.

Ba là, bố trí nguồn tiền các chủ đầu tư nhà ở thương mại đã nộp tương đương giá trị quỹ đất 20%, 25% để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.

Bốn là, kêu gọi, huy động nguồn lực xã hội tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội - độc lập, nhà ở xã hội cho thuê, nhà ở xã hội phục vụ tái định cư; cân đối, bố trí nguồn vốn từ ngân sách để thực hiện chuẩn bị đầu tư phục vụ đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án theo quy định của pháp luật hiện hành. Thực hiện cho vay ưu đãi (qua Quỹ Đầu tư phát triển, Ngân hàng chính sách) để hỗ trợ nhà ở xã hội cho các đối tượng theo quy định tại Điều 49, 50 Luật Nhà ở.

Năm là, khuyến khích nhà đầu tư đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đồng bộ các thiết chế công đoàn theo quy hoạch phục vụ công nhân và người lao động trong quá trình hình thành các khu công nghiệp mới.

Để đáp ứng nhu cầu rất lớn về nhà ở xã hội, UBND TP Hà Nội tập trung chỉ đạo hoàn thành 19 dự án với khoảng 1,2 triệu m2 sàn giai đoạn 2021 - 2025; tiếp tục triển khai 38 dự án còn lại dự kiến hoàn thành giai đoạn sau năm 2025. Về tổng thể, TP Hà Nội đã triển khai 52 dự án, cộng 5 khu nhà ở xã hội tập trung 57 dự án trên toàn địa bàn.

Đức Minh (t/h)