Sở Giao thông Vận tải (Sở GTVT) Hà Nội vừa đề xuất UBND thành phố Hà Nội điều chỉnh giá vé xe buýt đối với các tuyến buýt có trợ giá trên địa bàn kể từ ngày 1/1/2024. Nguyên nhân là do cơ cấu giá được xây dựng từ năm 2014 không còn hợp lý, giá vé cao nhất theo đề xuất là 20 ngàn đồng ở cự ly trên 40 km.
Mức tăng cao nhất ở cự ly trên 40km là từ 9.000 lên 20.000 đồng. Ảnh minh hoạ
Với 154 tuyến xe buýt, trong đó 132 tuyến trợ giá hiện có, Sở GTVT đề xuất mức giá thay đổi như sau dưới 15km tăng từ 7.000 lên 8.000 đồng; 15-25km tăng từ 7.000 lên 10.000 đồng; 25-30km tăng từ 8.000 lên 12.000 đồng; 30-40km tăng từ 9.000 lên 15.000 đồng. Mức tăng cao nhất ở cự ly trên 40km là từ 9.000 lên 20.000 đồng.
Vé tháng có mức tăng trung bình 40%. Cụ thể, học sinh, sinh viên, công nhân khu công nghiệp đi một tuyến là 70.000 đồng (hiện là 55.000 đồng), liên tuyến 140.000 đồng (hiện là 100.000 đồng). Vé tập thể đi một tuyến 100.000 đồng (hiện là 70.000 đồng), liên tuyến 200.000 đồng (hiện là 140.000 đồng).
Người có công, người cao tuổi (60 tuổi trở lên), trẻ em dưới 6 tuổi, nhân khẩu thuộc hộ nghèo tiếp tục được miễn tiền vé xe buýt.
Ngân sách thành phố hỗ trợ 50% giá vé tháng đối với học sinh, sinh viên, công nhân khu công nghiệp; hỗ trợ 30% vé tháng với cán bộ, nhân viên tại các văn phòng công sở, doanh nghiệp khu công nghiệp mua vé tháng theo hình thức tập thể.
Lý giải cho đề xuất tăng giá vé, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho rằng từ năm 2014 đến nay, thành phố đã không điều chỉnh nên giá vé đang rất thấp so với mặt bằng thu nhập người dân. Thu nhập bình quân của người Hà Nội năm 2022 khoảng 8,4 triệu đồng, tăng 75% so với năm 2014. Theo tính toán, chi phí đi lại chiếm khoảng 10% tổng thu nhập, tương ứng mỗi người chi 800.000 đồng là tạm “chấp nhận được”.
Trong khi đó, chi phí cho hoạt động vận tải công cộng đã tăng gần 50% so với năm 2014. Việc tăng giá vé xe buýt giúp tăng thu, giảm mức trợ giá, bảo đảm khả năng cân đối ngân sách của thành phố. Cụ thể, giai đoạn 2015-2019, ngân sách thành phố trợ giá xe buýt trung bình 1.370 tỉ đồng/năm; giai đoạn 2020-2022 khoảng 2.200 tỉ đồng/năm và năm 2023 dự kiến 2.750 tỉ đồng.
Đánh giá về tác động khi tăng giá vé xe buýt, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho rằng năm 2023 sản lượng hành khách có dấu hiệu phục hồi, dự kiến sau khi cơ cấu lại giá vé ít nhiều ảnh hưởng đến tâm lý hành khách, dẫn đến sản lượng ban đầu giảm nhẹ, sau đó sẽ tăng trở lại.
Phương án này được áp dụng vào thực tế sẽ tác động không lớn đến hành khách đi xe buýt, đặc biệt là khách vãng lai (sử dụng vé lượt). Mặc dù sản lượng giảm nhẹ nhưng doanh thu lại tăng thêm.
Về mặt xã hội, giá vé đề xuất điều chỉnh như trên bảo đảm nhóm người có thu nhập thấp có thể tham gia phương tiện giao thông công cộng bằng xe buýt; tiếp tục duy trì chính sách ưu tiên học sinh, sinh viên, công nhân các khu công nghiệp, góp phần thực hiện an sinh xã hội.
Ngoài ra, việc điều chỉnh giá vé xe buýt còn nhằm tạo điều kiện đầu tư đổi mới phương tiện, nâng cấp cơ sở hạ tầng cho xe buýt, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng vùng phục vụ để người dân lựa chọn phương tiện xe buýt cho nhu cầu đi lại trên địa bàn thành phố, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân.
Hoàng Hậu