Hà Nội lập danh sách cơ sở nhà, đất công nghiệp phải di dời tại 5 huyện sắp lên quận

UBND TP Hà Nội yêu cầu, với 5 huyện có đề án thành lập quận, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tổng hợp danh mục 114 cơ sở nhà, đất có cơ sở công nghiệp đề xuất đưa vào danh mục di dời. Đồng thời, tiếp tục cập nhật báo cáo sau khi có quyết định thành lập quận theo Quyết định số 130 của Thủ tướng Chính phủ.

Đất di dời tại 9 cơ sở trong nội đô sẽ làm gì?

Ngày 8/8, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông ký ban hành Quyết định số 3952/QĐ-UBND về việc ban hành Danh mục nhà, đất phải di dời theo quy hoạch trên địa bàn (đợt 1). Theo quyết định này, 9 cơ sở nhà, đất sẽ phải di dời trong vòng 5 năm kể từ khi Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt danh mục.

Theo đó, do sự thay đổi, bất cập về cơ chế, chính sách dẫn đến tiến độ xử lý, thực hiện việc sắp xếp, di dời cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm môi trường hoặc không phù hợp quy hoạch ra khỏi khu dân cư trên địa bàn Hà Nội còn chậm; khó khăn trong việc xác định tiêu chí, thẩm quyền để đảm bảo đúng đối tượng đưa vào danh mục đề xuất di dời.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Mai Trọng Thái, qua rà soát, cập nhật hồ sơ đợt 1 cho thấy, các cơ sở nhà, đất do doanh nghiệp đang sử dụng để sản xuất phải di dời do không phù hợp với quy hoạch xây dựng là 90 cơ sở.

Trong đó có 81 cơ sở công nghiệp phải di dời theo thẩm quyền phê duyệt danh mục của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 23/1/2015 về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ quan, đơn vị trong khu vực nội thành Hà Nội; UBND thành phố Hà Nội báo cáo Thủ tướng phê duyệt duyệt danh mục, lộ trình di dời đến năm 2030. Chín cơ sở nhà, đất thuộc doanh nghiệp Nhà nước đã được HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 17/NQ-HĐND ngày 8/7/2022 thông qua danh mục không phù hợp quy hoạch thuộc thẩm quyền theo quy định tại Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ về sắp xếp lại, xử lý tài sản công. Đây là các doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.

Đặc biệt, qua kiến nghị từ thực tế khảo sát mới đây của Ban Đô thị - HĐND thành phố, UBND thành phố Hà Nội đã quyết định ban hành Danh mục 9 cơ sở nhà, đất phải di dời theo quy hoạch trên địa bàn (đợt 1) do các doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng không phù hợp quy hoạch phải di dời thuộc thẩm quyền quy định Điểm b, Khoản 1, Điều 21, Mục 2, Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ về sắp xếp lại, xử lý tài sản công.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Trọng Đông cho biết, kế hoạch di dời trong thời hạn 5 năm kể từ khi UBND thành phố phê duyệt danh mục này. Đối với nhà, đất thuộc danh mục phải di dời nhưng thuộc đối tượng thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo quy định của pháp luật về đất đai thì việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai không thực hiện theo quy định tại Nghị định số 167/2017/NĐ-CP.

UBND thành phố giao Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục chủ trì cùng các sở, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã rà soát danh mục nhà, đất của cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp quy định tại Khoản 2, Điều 1, Nghị định 67/2021/NĐ-CP đang quản lý, sử dụng phải di dời theo quy hoạch; đề xuất UBND thành phố xin ý kiến HĐND thành phố xem xét có ý kiến để bổ sung danh mục đảm bảo tiến độ kế hoạch di dời đã được phê duyệt.

Đối với nhà, đất phải di dời do ô nhiễm môi trường (do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, bộ, ngành có liên quan và UBND cấp tỉnh nơi có cơ sở nhà, đất trình Thủ tướng Chính phủ ban hành), UBND thành phố Hà Nội giao Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng các cơ quan thuộc Bộ rà soát lập danh mục theo quy định.

Cụ thể, Nhà máy Bia Hà Nội - Tổng Công ty cổ phần Bia - rượu - nước giải khát Hà Nội (HABECO) có địa chỉ tại 183 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình với diện tích hơn 52.000 m2. Địa điểm này hiện vẫn đang trong quán trình hoạt động sản xuất và trưng bày giới thiệu sản phẩm.

Sau khi di dời, các khu đất này sẽ được chuyển đổi công năng sử dụng. Với khu đất của Nhà máy Bia Hà Nội, theo quy hoạch phân khu đô thị H1-2 được UBND thành phố phê duyệt tháng 3-2021, khu đất này sẽ trở thành đất hỗn hợp, công cộng, xây trường THPT, nhà ở, bãi đỗ xe và trồng cây xanh. Ưu tiên bố trí các chức năng thương mại dịch vụ, công cộng, công trình hạ tầng xã hội.

Tương tự là phần đất có diện tích hơn 64.000 m2 của Công ty TNHH MTV Thuốc lá Thăng Long tại địa chỉ 235 Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân). Theo quy hoạch được UBND thành phố phê duyệt, khu vực này sẽ là đất công cộng của thành phố và phần hỗn hợp dịch vụ thương mại, nhà ở, nhà trẻ, trường tiểu học, cây xanh.

Nhà máy xe lửa Gia Lâm - Công ty Vận tải Hành khách đường sắt Hà Nội, có diện tích hơn 200.000m2, địa chỉ tại số 551 Nguyễn Văn Cừ (quận Long Biên), bao gồm trụ sở Công ty, nhà xưởng sửa chữa toa xe được quy hoạch là đất công cộng thành phố.

Cùng trên địa bàn quận Long Biên, Tổng kho xăng dầu Đức Giang, tổng kho xăng dầu Đức Giang, địa chỉ tại số 26 phố Đức Giang (Long Biên) có diện tích hơn 159.000 m2, hiện đang là bể chứa xăng dầu. Theo quy hoạch của UBND Hà Nội, khu đất này sẽ có chức năng là đất hỗn hợp bao gồm nhà ở, cây xanh, đất bãi đỗ xe, đất công cộng và đường quy hoạch.

Bên cạnh đó có cơ sở nhà, đất của Công ty In Báo Nhân dân Hà Nội (15 Hàng Tre, quận Hoàn Kiếm); Công ty TNHH MTV In Báo Hà Nội Mới (35 Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm); Công ty TNHH MTV in và thương mại Thông tấn xã Việt Nam (70/342 Khương Đình, quận Thanh Xuân); Công ty TNHH MTV Nhà xuất bản Nông nghiệp (số 167/6 Phương Mai, quận Đống Đa); Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam (Phúc Diễn, quận Nam Từ Liêm).

Theo UBND TP Hà Nội, đối với nhà, đất thuộc danh mục phải di dời nêu trên nhưng thuộc đối tượng thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo quy định của pháp luật về đất đai thì việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai, không thực hiện theo quy định tại Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ.

UBND TP cũng chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục chủ trì cùng các sở, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã rà soát danh mục nhà, đất của cơ quan, tổ chức, đơn vị doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng phải di dời theo quy hoạch. Bên cạnh đó, đề xuất UBND TP xin ý kiến HĐND TP xem xét có ý kiến để bổ sung danh mục đảm bảo tiến độ kế hoạch di dời như đã phê duyệt. 

Lập danh sách cơ sở nhà, đất công nghiệp phải di dời tại 5 huyện sắp lên quận

Đối với 5 huyện có đề án thành lập quận, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tổng hợp danh mục 114 cơ sở nhà, đất có cơ sở công nghiệp đề xuất đưa vào danh mục di dời; đồng thời, tiếp tục cập nhật báo cáo sau khi có quyết định thành lập quận theo Quyết định số 130 của Thủ tướng Chính phủ.

Việc chậm di dời cơ sở công nghiệp, trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính ra khỏi nội đô đang gây ra nhiều áp lực về môi trường, hạ tầng đô thị cho khu vực trung tâm Hà Nội. Nhiều cơ sở sản xuất gây ô nhiễm vẫn cố duy trì hoạt động sản xuất và một số cơ sở đã dừng sản xuất, nhưng vẫn chưa tiến hành chuyển đổi mục đích sử dụng đất, gây lãng phí, bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân cũng như quy hoạch chung Thủ đô.

"Với nhiệm vụ cấp thiết này, Hà Nội cần xây dựng hành lang pháp lý quy định rõ ràng việc doanh nghiệp phải di dời khi đã được bố trí quỹ đất, nhận sự hỗ trợ dịch chuyển. Đơn vị nào cố tình chây ỳ, không thực hiện di dời khi đã được bố trí cơ sở sản xuất mới, thành phố cần ban hành quyết định cưỡng chế bàn giao lại quỹ đất", một chuyên gia nêu ý kiến.

Trước đó, ngày 11/5, đoàn khảo sát của Ban đô thị - HĐND thành phố Hà Nội đã làm việc với một số sở, ngành, quận về khảo sát công tác thực hiện di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm môi trường và không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn 12 quận thuộc Thành phố.

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác di dời mà vẫn đảm bảo chặt chẽ, tránh khiếu nại của các doanh nghiệp có cơ sở công nghiệp di dời, Sở Tài nguyên và Môi trường kiến nghị với UBND Thành phố cho phép Sở chủ trì cùng các sở, ngành, UBND 12 quận và 5 huyện có đề án thành lập quận (Gia Lâm, Đông Anh, Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Trì) lập danh mục các cơ sở nhà, đất của các Doanh nghiệp phải di dời do không phù hợp quy hoạch theo Nghị định số 167/2017 và Nghị định số 67/2021 của Chính phủ (chưa xét đến tiêu chí gây ô nhiễm môi trường do thẩm quyền phê duyệt danh mục là Thủ tướng Chính phủ).

Đồng thời, đề xuất giao Sở Tài chính chủ trì, thực hiện việc lập phương án xử lý, hình thức xử lý nhà, đất tại vị trí cũ khi di dời theo quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 167/2017.

Với 12 quận, Trưởng đoàn Khảo sát đề nghị khẩn trương rà soát, xác định tính pháp lý của các cơ sở thuộc diện phải di dời. Trên cơ sở đó, cần có kế hoạch rà soát, đề xuất thực hiện theo giai đoạn, trình HĐND Thành phố thông qua danh mục.

Đối với 114 cơ sở của 5 huyện có đề án thành lập quận và 2 khu vực dự kiến phát triển lên thành phố, sẽ thực hiện trong chu kỳ tiếp theo, tuy nhiên, cần phải làm sớm để hạn chế công nghiệp - nhất là công nghiệp không phải ngành công nghiệp xanh, thông minh. Trên cơ sở đó, Sở Tài nguyên và Môi trường sớm báo cáo để Thành phố sớm có lộ trình dài hạn.

Hồng Quang