Hà Nội sẽ đấu giá hàng nghìn căn hộ tại các dự án tái định cư đang 'bỏ hoang'?

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, trên địa bàn thành phố đang có 9 dự án tái định cư với gần 2.500 căn hộ. Trong đó, 2 dự án đã hoàn thành nghiệm thu nhưng chưa đưa vào sử dụng dù đã bố trí tái định cư và 7 dự án đang thi công xây dựng dở. Thời gian tới, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành, UBND quận, huyện, rà soát, đánh giá nhu cầu về nhà ở TĐC tham mưu, báo cáo UBND TP theo quy định pháp luật hiện hành

Nhiều khó khăn vướng mắc

Khi thị trường căn hộ chung cư đang "nóng bỏng tay", nhiều người dân đang thiếu chỗ ở thì nhiều khu tái định cư tại các thành phố lớn có tỷ lệ lấp đầy thấp, thậm chí không có người ở. Theo số liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), tại TP. HCM có gần 9.000 căn hộ tái định cư bỏ trống, trong đó riêng khu tái định cư Bình Khánh (TP Thủ Đức) có hơn 5.300 căn không có người ở, dự án Vĩnh Lộc B với hơn 2.000 căn. Tại Hà Nội, số căn tái định cư bỏ hoang khoảng 4.000 căn.

Trong khi đó, theo Sở Xây dựng Hà Nội, trên địa bàn thành phố đang có 9 dự án tái định cư với gần 2.500 căn hộ. Trong đó, 2 dự án đã hoàn thành nghiệm thu nhưng chưa đưa vào sử dụng dù đã bố trí tái định cư và 7 dự án đang thi công xây dựng dở.

Cụ thể, 2 dự án đã hoàn thành là khu nhà ở tái định cư phường Thượng Thanh (quận Long Biên) và khu tái định cư phường Trần Phú (quận Hoàng Mai) nhằm phục vụ giải phóng mặt bằng công viên Tuổi trẻ Thủ đô, đã bàn giao cho các hộ dân nhưng nhiều năm qua vẫn chưa có ai về ở. Nguyên nhân do dự án được xây dựng tại khu vực xa trung tâm, thiếu tiện ích gây khó khăn cho người dân trong việc di chuyển, sinh hoạt.

Còn các dự án như khu tái định cư Phú Diễn (quận Bắc Từ Liêm), Khu đô thị mới Cầu Giấy, khu tái định cư phường Yên Sở (quận Hoàng Mai), khu nhà ở tái định cư phường Xuân La (nhà B, quận Tây Hồ)…thuộc nhóm đang thi công xây dựng dang dở, chưa được nghiệm thu.

Trả lời báo chí, ông Mạc Đình Minh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, toàn bộ quỹ nhà tại các dự án này đã được bố trí tái định cư phục vụ cho các dự án cần giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố, nhất là các dự án trọng điểm.

Lý giải nguyên nhân các dự án chưa được nghiệm thu, ông Minh cho biết có rất nhiều khó khăn vướng mắc. Đơn cử, các căn hộ được bố trí cho các dự án có giải phóng mặt bằng nhưng do tiến độ dự án bị chậm, hoặc trong giai đoạn chuẩn bị thực hiện, khảo sát, các chủ đầu tư chưa trình thành phố ban hành quyết định bán nhà.

Đặc biệt, các dự án này đều được thiết kế, thi công theo các tiêu chuẩn trước đây, đến nay các quy định về phòng cháy chữa cháy đã có nhiều thay đổi nên chưa đủ điều kiện để nghiệm thu. Có những dự án được sử dụng vào công tác phòng chống dịch thời Covid-19, nhưng đến nay Bộ tư lệnh Thủ đô vẫn chưa bàn giao lại cho chủ đầu tư để hoàn thiện các hạng mục còn lại để tiến hành nghiệm thu, đưa vào sử dụng.

Về vấn đề này, Sở Xây dựng cho biết, UBND thành phố đã giao Sở Y tế chủ trì cùng Bộ Tư lệnh Thủ đô, các đơn vị có liên quan hoàn thành việc tiếp nhận bàn giao.

Sẽ chuyển thành nhà ở xã hội?

Lâu nay, việc làm sao để “đánh thức” những khu nhà tái định cư bị bỏ hoang này cũng đã được giới chuyên gia “hiến kế” giải quyết, thậm chí Luật Nhà ở 2023 cũng đã cho phép được chuyển đổi công năng, trong đó phương án từ nhà ở tái định cư sang nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, những dự án tái định cư này đều đã được bố trí phục vụ cho các dự án giải phóng mặt bằng, nên nếu muốn chuyển đổi phải rà soát, đánh giá lại nhu cầu về nhà ở tái định cư, tham mưu, báo cáo UBND thành phố theo quy định hiện hành. Bên cạnh đó, còn một phương án khác là bán đấu giá thu hồi vốn.

Cụ thể, Sở Xây dựng cho hay, quy định tại Luật Nhà ở 2023 về các trường hợp được chuyển đổi công năng nhà ở trong đó có việc chuyển đổi từ nhà ở phục vụ TĐC sang nhà ở xã hội.

Bên cạnh đó, Nghị định 95 năm 2024 quy định, việc chuyển đổi công năng từ nhà ở phục vụ TĐC sang nhà ở xã hội chỉ được thực hiện khi tại khu vực có nhà ở cần chuyển đổi không còn nhu cầu về nhà ở phục vụ TĐC và nhà ở chuyển đổi có diện tích phù hợp với tiêu chuẩn diện tích nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. 

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, toàn bộ quỹ nhà tại các dự án TĐC đã được thành phố bố trí TĐC phục vụ cho các dự án cần GPMB trên địa bàn thành phố, nhất là các dự án trọng điểm. 

“Vì vậy, trong thời gian tới, Sở sẽ phối hợp với các sở, ngành, UBND quận, huyện nơi có dự án TĐC, rà soát, đánh giá nhu cầu về nhà ở TĐC tham mưu, báo cáo UBND TP theo quy định pháp luật hiện hành”, đại diện Sở Xây dựng thông tin. 

Bàn về giải pháp để sớm đưa các dự án nhà TĐC vào hoạt động, khai thác hiệu quả, Sở Xây dựng cho hay, Sở đã báo cáo, đề xuất UBND TP, trong đó, đối với quỹ nhà TĐC nếu sau khi đã bố trí TĐC cho các hộ dân bị thu hồi đất mà còn căn hộ không sử dụng hoặc sử dụng không hết, thì đề xuất phương án tổ chức bán đấu giá thu hồi vốn. 

“Đối với 2 dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng, thành phố đã giao Trung tâm quản lý nhà TP Hà Nội do Sở Xây dựng quản lý, bán nhà TĐC theo quy định”, Sở Xây dựng cho biết. 

Bên cạnh đó, đề nghị UBND cấp huyện nơi có dự án, Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố khẩn trương chủ trì phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan triển khai các thủ tục như điều chỉnh dự án, bố trí vốn, tiếp nhận bàn giao sau khi sử dụng cơ sở thu dung điều trị Covid-19… để hoàn thành thi công xây dựng, bàn giao đưa vào sử dụng chậm nhất trong quý IV/2024.  

Ngoài ra, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nhận tiền hỗ trợ để tự lo TĐC tại các dự án GPMB trên địa bàn thành phố. Các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư cũ nhận tiền để tự lo chỗ ở tạm thời trong thời gian gian thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thay cho việc thành phố phải bố trí chỗ ở tạm thời. 

Đức Hiếu