HĐND thành phố Hà Nội thông qua cơ chế đặc thù để xử lý tồn tại về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh, đồng thời quy định rõ trách nhiệm khắc phục của chủ đầu tư và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua nhà.
Ngày 28/10, tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề), HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả nhằm giải quyết các tồn tại, vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn.
Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở khoản 2 Điều 8 và khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, hướng đến xử lý dứt điểm các vi phạm đã tồn tại, đồng thời xác định phương án đối với từng công trình trên cơ sở rà soát pháp lý, quy hoạch, hiện trạng xây dựng và điều kiện an toàn.
HĐND thành phố Hà Nội biểu quyết thông qua Nghị quyết - Ảnh: Thành Thái Hùng/Hà Nội mới.
12 dự án thuộc diện xem xét, xử lý
Danh mục dự án thuộc diện giải quyết gồm:
- Tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng), phường Kiến Hưng.
- Công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh, xã Đại Thanh.
- Công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại CT5 Tân Triều, phường Hà Đông.
- Khu nhà ở Xa La, phường Hà Đông.
- Dự án nhà ở tại CT11, CT12 thuộc ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ, phường Định Công.
- Tòa nhà hỗn hợp văn phòng, dịch vụ thương mại và nhà ở tại lô VP3, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tòa nhà hỗn hợp văn phòng, dịch vụ thương mại và nhà ở tại lô VP5, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tòa nhà hỗn hợp văn phòng, thương mại dịch vụ và nhà ở cao tầng VP6 tại bán đảo Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại lô HH1 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại lô HH2 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại lô HH3 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
- Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại lô HH4 thuộc ô CC6, Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
Phân loại công trình để quyết định tồn tại hay phá dỡ
Theo Nghị quyết, việc xử lý không áp dụng một phương án chung cho tất cả công trình mà phải căn cứ vào kết quả rà soát, đánh giá cụ thể. Các yếu tố được xem xét bao gồm hồ sơ pháp lý, hiện trạng xây dựng, quy hoạch, đất đai, phòng cháy, chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Đối với công trình cao tầng, một số tiêu chí quan trọng để xem xét cho phép tồn tại có điều kiện là công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; không ảnh hưởng đến công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu tối thiểu về hạ tầng thiết yếu và không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật, hành lang an toàn giao thông.
Các công trình không đáp ứng tiêu chí và không có phương án khắc phục khả thi sẽ thuộc diện phải phá dỡ theo quy định. Trường hợp đáp ứng một số điều kiện nhưng còn tồn tại có thể khắc phục, cơ quan có thẩm quyền xem xét phương án xử lý phù hợp về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực.
Với công trình nhà ở thấp tầng, tiêu chí đáng chú ý là không nằm trên vị trí đất được quy hoạch chức năng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Một số công trình hạ tầng xã hội thiết yếu như trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở có thể được xem xét tồn tại nếu đáp ứng các điều kiện về an toàn, phòng cháy, chữa cháy và không ảnh hưởng đến công trình lân cận.
Chủ đầu tư phải chịu chi phí khắc phục vi phạm
Nghị quyết quy định chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, biện pháp khắc phục hậu quả và chịu các chi phí phát sinh từ hành vi vi phạm của mình. Ngân sách nhà nước không được sử dụng để chi trả các khoản thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đối với công trình được phép tồn tại có điều kiện, chủ đầu tư phải nộp lại số lợi bất hợp pháp từ phần vi phạm trật tự xây dựng và hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định. Sau khi hoàn thành các nghĩa vụ này, chủ đầu tư có trách nhiệm lập hồ sơ hiện trạng công trình để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận và thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm đã được xác định, đồng thời không làm mất hiệu lực của các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền. Những nội dung liên quan đến bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật phải được rà soát để bảo đảm quá trình thực hiện không trái quy định.
Bảo vệ quyền lợi người mua nhà
Một nguyên tắc đáng chú ý của Nghị quyết là người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả do chủ đầu tư gây ra.
Đối với trường hợp phải di dời, người mua nhà thuộc diện này được bồi thường theo quy định và có thể được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện. Người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án của chủ đầu tư mà không phải tham gia bốc thăm.
Với những căn hộ không thuộc diện phải di dời, người mua tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký, không phải gánh các chi phí phát sinh từ việc khắc phục hậu quả vi phạm của chủ đầu tư.
Việc giải quyết các tồn tại tại 12 dự án được đặt trong yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch, xử lý dứt điểm vi phạm và không làm phát sinh trách nhiệm bất hợp lý cho người dân, doanh nghiệp. Nghị quyết cũng khẳng định tổ chức, cá nhân vẫn có quyền khiếu nại, khởi kiện theo quy định của pháp luật.
Đinh Toàn