Việc hợp nhất với Hải Dương tạo thêm sức bật để Hải Phòng duy trì vị thế dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, xây dựng chính quyền thân thiện, chuyên nghiệp và hiện đại hơn.
Việc hợp nhất tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng không chỉ là một quyết định hành chính thuần túy, mà còn mở ra một giai đoạn mới đầy kỳ vọng. Đây là cơ hội để thành phố cảng lớn nhất miền Bắc tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong về cải cách hành chính (CCHC), xây dựng một chính quyền hai cấp tinh gọn, chuyên nghiệp và hiện đại, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo phát triển.
Trước khi về chung một mái nhà, Hải Phòng và Hải Dương đều là những điểm sáng của cả nước trong lĩnh vực cải cách hành chính.
Lãnh đạo thành phố Hải Phòng kiểm tra hoạt động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ái Quốc. Ảnh: Cổng TTĐT Hải Phòng
Năm 2024, Hải Phòng khẳng định vị thế “đầu tàu” khi cùng lúc giữ ngôi quán quân ở cả ba chỉ số quan trọng: PAR Index (chỉ số cải cách hành chính), SIPAS Index (chỉ số hài lòng của người dân về sự phục vụ hành chính) và PCI Index(chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh). Đây không chỉ là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ trong nhiều năm, mà còn là minh chứng cho quyết tâm chính trị cao của lãnh đạo thành phố trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy chuyển đổi số và hướng tới chính quyền phục vụ.
Công dân đến làm thủ tục hành chính tại phường Hải Dương
Cùng thời điểm, Hải Dương cũng không hề kém cạnh. Địa phương này nằm trong nhóm A về PAR Index, đứng thứ ba cả nước về SIPAS và đặc biệt gây ấn tượng khi tăng 33 bậc về PCI chỉ sau bốn năm (so với năm 2020). Thành quả này đến từ những bước đi mạnh mẽ trong cải thiện thủ tục hành chính, chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp và đẩy nhanh ứng dụng công nghệ số vào quản lý.
Một điểm nhấn đáng chú ý là chính sách miễn, giảm phí và lệ phí đối với các thủ tục hành chính trực tuyến. Biện pháp tưởng chừng nhỏ này lại tạo ra hiệu ứng lớn: người dân và doanh nghiệp quen dần với môi trường giao dịch điện tử, giảm đáng kể gánh nặng chi phí và thời gian, đồng thời đặt nền móng cho sự phát triển chính quyền điện tử và đô thị thông minh.
Như vậy, trước khi hợp nhất, cả Hải Phòng và Hải Dương đều đã chứng minh năng lực cải cách hành chính mạnh mẽ. Việc sáp nhập không chỉ cộng hưởng thành tích mà còn hứa hẹn mở ra một giai đoạn mới, nơi sức mạnh được nhân lên thay vì bị phân tán.
Chỉ sau hai tháng hợp nhất, bộ máy chính quyền hai cấp tại Hải Phòng đã nhanh chóng ổn định và bước vào vận hành hiệu quả. Hệ thống Thông tin giải quyết thủ tục hành chính được nâng cấp, tích hợp hàng nghìn dịch vụ công trực tuyến, giúp quá trình xử lý hồ sơ nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn.
Dù còn gặp một số khó khăn ban đầu, đặc biệt là trong việc đồng bộ hóa dữ liệu giữa các bộ, ngành, nhưng các cơ quan chức năng của thành phố đã chủ động đề xuất giải pháp tháo gỡ, thể hiện tinh thần cầu thị và quyết tâm không để vướng mắc kéo dài. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy cải cách không dừng lại ở khẩu hiệu mà được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể.
 |
|
Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, Hải Phòng tổ chức xe miễn phí và triển khai ứng dụng đăng ký trực tuyến để Nhân dân thuận tiện tham quan Triển lãm thành tựu Đất nước. Một hành động cụ thể, thể hiện rõ tinh thần “vì nhân dân phục vụ”.
|
Đáng chú ý, ngày 3/9 vừa qua, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng đã ký quyết định cắt giảm thời gian giải quyết hàng trăm thủ tục hành chính, ưu tiên những thủ tục liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất kinh doanh. Quyết định này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn là cam kết chính trị mạnh mẽ: bộ máy công quyền phải tinh gọn, hiệu quả và lấy sự thuận lợi của nhân dân làm trung tâm.
Để bảo đảm quyết sách đi vào thực tiễn, từ tháng 8/2025, các đoàn công tác của thành phố đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại nhiều cơ quan, đơn vị và kéo dài đến tháng 11/2025. Mục tiêu không chỉ là phát hiện hạn chế và chấn chỉnh kịp thời, mà còn nâng cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu. Khi lãnh đạo trực tiếp xuống cơ sở, lắng nghe và kiểm tra, bộ máy hành chính sẽ vận hành chặt chẽ, tránh tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.
Một trong những điểm tiến bộ quan trọng nhất của cải cách hành chính tại Hải Phòng là sự chuyển dịch từ “hành chính quản lý” sang “hành chính phục vụ”. Thay vì đặt nặng lợi ích của bộ máy, mọi cải cách đều hướng tới mục tiêu làm cho người dân và doanh nghiệp thuận lợi hơn.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp phản ánh rằng việc thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh, xin giấy phép xây dựng hay hoàn thiện hồ sơ đất đai nay đã nhanh gọn hơn trước. Người dân cũng quen dần với việc nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến và nhận kết quả tại nhà, tiết kiệm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi.
Điều này cho thấy một nguyên lý quan trọng: CCHC chỉ thành công khi được đo bằng sự hài lòng của xã hội. Các chỉ số như PAR Index hay PCI có giá trị tham khảo, nhưng tiếng nói thực sự đến từ trải nghiệm của nhân dân. Đó là lý do vì sao Hải Phòng đặt SIPAS, chỉ số hài lòng của người dân ở vị trí trung tâm trong quá trình cải cách.
Dẫu vậy, không thể phủ nhận rằng cải cách hành chính tại Hải Phòng sau hợp nhất cũng đối diện với những thách thức không nhỏ.
Thứ nhất, việc đồng bộ hóa dữ liệu giữa hai địa phương cũ và các bộ, ngành Trung ương vẫn còn nhiều vướng mắc. Nếu không giải quyết triệt để, điều này có thể làm giảm hiệu quả của chính quyền số.
Thứ hai, sự khác biệt về văn hóa quản trị và cách thức làm việc giữa cán bộ hai địa phương cũng cần thời gian để thích ứng. Nếu không có cơ chế giám sát chặt chẽ, nguy cơ “cát cứ” trong tư duy hành chính vẫn có thể tồn tại.
Thứ ba, ánh hào quang từ thành tích dẫn đầu trước đây đôi khi tạo ra tâm lý chủ quan. Giữ vững vị thế số một khó hơn rất nhiều so với việc đạt được nó lần đầu. Bởi vậy, Hải Phòng cần nỗ lực gấp đôi, thậm chí gấp ba, để duy trì sự dẫn đầu trong một môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương.
Nếu vượt qua được những thách thức trên, Hải Phòng có cơ hội vươn lên một tầm cao mới: trở thành hình mẫu quốc gia về chính quyền số và đô thị thông minh.
 |
|
TP Hải Phòng vừa ban hành kế hoạch đo lường sự hài lòng của người dân tổ chức năm 2025 đối với sự phục vụ của các cơ quan hành chính nhà nước Nghe qua tưởng như một hoạt động mang tính “thủ tục” nhưng nếu nhìn kỹ đây lại là một bước đi quan trọng để nền hành chính thành phố tiến gần hơn tới chuẩn mực hiện đại minh bạch lấy người dân làm trung tâm
|
Điều này không chỉ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của riêng Hải Phòng, mà còn mang ý nghĩa lan tỏa, cung cấp “mô hình mẫu” cho các địa phương khác. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, Hải Phòng hoàn toàn có thể trở thành “điểm thử nghiệm” để nhân rộng ra toàn quốc.
Hợp nhất Hải Phòng - Hải Dương là một sự kiện hành chính quan trọng, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở chỗ nó mở ra một động lực mới cho cải cách hành chính. Với nền tảng vững chắc từ những thành tựu trước đây, cùng với những hành động quyết liệt ngay sau khi sáp nhập, Hải Phòng đang chứng minh quyết tâm duy trì vị thế dẫn đầu cả nước.
Tuy nhiên, cải cách hành chính không bao giờ là con đường bằng phẳng. Những thách thức về dữ liệu, văn hóa quản trị và nguy cơ chủ quan vẫn hiện hữu. Chính vì vậy, bài học lớn nhất vẫn là: mọi cải cách phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Chỉ khi đó, chính quyền mới thực sự mạnh, xã hội mới thực sự phát triển, và Hải Phòng mới xứng đáng với vai trò “cửa ngõ lớn của đất nước” cả về kinh tế lẫn thể chế.
Đình Sáng