Từ ngày 1/7/2025, Hải Phòng và Hải Dương sẽ chính thức sáp nhập, đây không chỉ là cột mốc mở rộng địa giới hành chính, mà còn là cánh cửa mở ra giai đoạn phát triển vượt bậc. Với diện mạo mới, Hải Phòng đang sở hữu tiềm năng trở thành một siêu đô thị quốc tế – nơi tích hợp cảng biển, công nghiệp, đô thị thông minh và chuỗi tiêu dùng quy mô khoảng 4 triệu dân.
Cộng hưởng để trở thành cực tăng trưởng mới của phía Bắc
Việc sáp nhập tỉnh Hải Dương vào TP. Hải Phòng từ ngày 12/6/2025 không chỉ đơn thuần là điều chỉnh địa giới hành chính. Đây là bước ngoặt chiến lược, mở ra một không gian phát triển mới với quy mô, động lực và chiều sâu chưa từng có cho toàn vùng duyên hải Bắc Bộ. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển từ hợp tác vùng sang tích hợp thực thể đô thị – công nghiệp – cảng biển, với Hải Phòng là cửa ngõ thương mại quốc tế và Hải Dương là trung tâm sản xuất công nghiệp bậc nhất miền Bắc.
Theo số liệu từ Cục Thống kê Hải Phòng, năm 2024, GRDP của thành phố đạt khoảng 445.995 tỷ đồng (tương đương 18,36 tỷ USD), tăng trưởng 11,01% – tiếp tục duy trì chuỗi tăng trưởng hai con số suốt một thập kỷ, giữ vững vị trí trong nhóm 5 địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước. Hải Phòng cũng là địa phương sở hữu hệ thống cảng biển hiện đại nhất miền Bắc, trong đó nổi bật là cảng Lạch Huyện, đóng vai trò then chốt trong chuỗi logistics Đông Bắc Á.
Trong khi đó, Hải Dương ghi nhận GRDP năm 2024 ước đạt 212.386 tỷ đồng, tăng 10,2%, xếp thứ 6 toàn quốc và đứng thứ 3 khu vực Đồng bằng sông Hồng. Với cơ cấu kinh tế công nghiệp – xây dựng chiếm hơn 56%, tỉnh này từ lâu đã khẳng định vai trò là "công xưởng" chiến lược, tập trung các ngành công nghiệp chế biến, linh kiện điện tử, cơ khí chính xác và công nghiệp phụ trợ.
Diện mạo mới của Hải Phòng là một siêu đô thị công nghiệp - dich vụ - cảng biển tầm cỡ quốc tế
Sự hội tụ giữa năng lực sản xuất của Hải Dương và hạ tầng xuất khẩu – logistics của Hải Phòng sẽ tạo thành một chuỗi giá trị khép kín, từ sản xuất – chế biến – vận chuyển – xuất khẩu, rút ngắn thời gian logistics, giảm chi phí, tăng tính cạnh tranh. Các khu công nghiệp như VSIP, Deep C, Nam Sách, Phúc Điền sẽ kết nối trực tiếp với cảng Lạch Huyện trong tương lai. Cùng hệ thống cao tốc – đường sắt quốc gia đang ngày càng hoàn thiện, sẽ giúp hình thành hành lang công nghiệp – logistics liên hoàn.
Không dừng lại ở hiệu ứng tức thời, việc hợp nhất còn mở ra không gian phát triển công nghiệp quy mô lớn nhờ quỹ đất dồi dào, đồng bộ hóa hạ tầng và tối ưu hóa quản trị vùng. Theo các chuyên gia, đây là tiền đề để hình thành một cực tăng trưởng mới có thể cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm cảng – công nghiệp hàng đầu khu vực như Busan (Hàn Quốc), Surabaya (Indonesia), Chonburi (Thái Lan)... và liên kết các khu vực kinh tế quan trọng trong khu vực.
Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển dịch sang thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới – ưu tiên công nghệ cao, sản xuất xanh và logistics thông minh – thì liên kết Hải Phòng – Hải Dương chính là mô hình thực chiến đầu tiên cho tầm nhìn phát triển vùng tích hợp. Thành phố mới không chỉ mang lại lợi thế cạnh tranh vượt trội, mà còn đóng vai trò là điểm đến đầu tư chiến lược cho chuỗi cung ứng toàn cầu.
Từ tầm nhìn chiến lược đến hiện thực quốc tế hóa
Sau khi hợp nhất với Hải Dương, thành phố Hải Phòng mới không chỉ mở rộng địa giới mà còn được củng cố tầm vóc để trở thành một đô thị quốc tế kiểu mẫu. Điểm nhấn trong quy hoạch mới là việc khảo sát và lập ý tưởng áp dụng mô hình TOD (Transit Oriented Development) tại các khu vực gần các ga đường sắt tương lai – đặc biệt trên tuyến đường sắt tốc độ cao Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đang trong giai đoạn lập quy hoạch.
Tuyến đường sắt này dự kiến đi qua địa bàn Hải Phòng và kết nối trực tiếp với cảng biển Lạch Huyện, bao gồm ga kỹ thuật tại Tứ Kỳ, song vẫn đang chờ phê duyệt và nghiên cứu khả thi. Theo định hướng, khu vực xung quanh các ga có thể trở thành “đô thị trục” với mật độ cao, tích hợp nhà ở – thương mại – dịch vụ, hạn chế phụ thuộc ô tô, giảm ùn tắc, nâng cao chất lượng môi trường đô thị.
Hải Phòng mới sẽ có hệ thống hạ tầng được quy hoạch đồng bộ
Bên cạnh đó, quy hoạch của đô thị mới cũng mở ra cánh cửa kết nối thế giới. Trước hết là từ Khu kinh tế ven biển Hải Phòng, trải dài từ khu vực Đình Vũ – Cát Hải đến Tiên Lãng, được xác định là một trong các khu kinh tế trọng điểm quốc gia. Nơi đây đang thu hút hàng loạt nhà đầu tư trong các lĩnh vực logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hậu cần cảng biển, năng lượng sạch…
Một mắt xích quan trọng khác là sân bay quốc tế Tiên Lãng, dự án này sẽ cùng sân bay Cát Bi mở rộng kết nối hàng không, đưa Hải Phòng thành đầu mối giao thương khu vực. Kết hợp với tuyến đường sắt cao tốc và mở rộng cụm cảng biển, thành phố không chỉ kết nối hiệu quả với Hà Nội, Quảng Ninh mà còn vươn ra các tuyến vận tải quốc tế, trở thành điểm trung chuyển hàng hóa chiến lược của Đông Bắc Á.
Với quy hoạch hiện đại, đồng bộ và chiến lược, siêu đô thị mới sau sáp nhập đang hội tụ đủ yếu tố để trở thành một “thành phố quốc tế” – nơi tích hợp công nghiệp, cảng biển, du lịch, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống cao. Sự kết hợp giữa quy mô lớn, quy hoạch thông minh và hạ tầng kết nối đa chiều giúp Hải Phòng – Hải Dương không chỉ bứt phá trong tăng trưởng mà còn đóng vai trò đối trọng mới với Hà Nội và TP.HCM trong cuộc đua thu hút đầu tư, nhân lực chất lượng và phát triển bền vững.
Khu kinh tế ven biển phía Nam là động lực tiếp theo giúp Hải Phòng phát triển trong giai đoạn sau sáp nhập
Đáng chú ý, việc sáp nhập còn tạo ra một thực thể đô thị có quy mô dân số khoảng 4 triệu người. Trong đó có một lượng lớn lao động trẻ, được đào tạo bài bản tại các trường đại học trên địa bàn... cùng với đó là hàng trăm nghìn công nhân kỹ thuật tay nghề cao đến từ các khu công nghiệp. Đây là nguồn lực quý giá để cung ứng cho các ngành công nghiệp phụ trợ, logistics, công nghệ thông tin và dịch vụ chất lượng cao.
Lớp cư dân mới được đào tạo bài bản này còn chính là lực lượng tiêu dùng nòng cốt, tạo đòn bẩy cho các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, giáo dục, y tế… Từ đó thu hút hàng loạt các thương hiệu lớn trong và ngoài nước mở rộng thị trường đầu tư. Với tất cả những yếu tố trên, không quá lời khi nói rằng: hợp nhất Hải Phòng – Hải Dương không chỉ là một sự kiện hành chính, mà là cú hích quy mô lớn cho toàn bộ thị trường tiêu dùng khu vực.
Lê Phong