Sau ba tuần hút ròng liên tiếp, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đảo chiều trên thị trường mở khi bơm ròng 24.277 tỷ đồng trong tuần 3-7/8. Đây cũng là tuần thứ hai liên tiếp nhà điều hành duy trì trạng thái bơm ròng, trong khi lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại sau khi xuống mức thấp nhất trong khoảng 3 năm.
NHNN đảo chiều, dòng tiền quay lại thị trường
Trong tuần 3-7/8, NHNN thực hiện hai phiên hút ròng và ba phiên bơm ròng, qua đó đưa lượng tiền bơm ròng ra thị trường đạt 24.277 tỷ đồng.
Thông qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, NHNN đã cho vay ra hơn 76.000 tỷ đồng với lãi suất 4,5%/năm, trong khi lượng vốn đáo hạn trong tuần ở mức hơn 51.700 tỷ đồng. Nhờ đó, tổng lượng giấy tờ có giá đang lưu hành qua kênh cho vay cầm cố tăng lên 197.257 tỷ đồng.
Trong khi đó, kênh tín phiếu tiếp tục không phát sinh giao dịch.
Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh trước đó NHNN đã có ba tuần liên tiếp hút ròng trên thị trường mở. Riêng trong tháng 7, nhà điều hành đã rút ròng khoảng 86.900 tỷ đồng, chủ yếu do lượng repo đáo hạn lớn hơn lượng phát hành mới, khiến dư nợ repo lưu hành thu hẹp đáng kể.
Việc chuyển từ hút ròng sang bơm ròng trong hai tuần liên tiếp cho thấy dòng tiền hỗ trợ thanh khoản đã quay trở lại thị trường mở sau giai đoạn NHNN thu hẹp lượng vốn repo lưu hành.
Ở thị trường trái phiếu Chính phủ, dòng vốn huy động qua kênh này cũng tiếp tục được duy trì. Tính đến ngày 29/7, Kho bạc Nhà nước đã huy động gần 201.165 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, tương đương khoảng 40,2% kế hoạch phát hành 500.000 tỷ đồng trong năm 2026.
Trong đó, trái phiếu kỳ hạn 10 năm chiếm tỷ trọng lớn nhất với 161.350 tỷ đồng, tiếp đến là kỳ hạn 5 năm với 35.805 tỷ đồng và kỳ hạn 15 năm với 2.700 tỷ đồng. Riêng ba kỳ hạn này chiếm khoảng 99,3% tổng giá trị trái phiếu Chính phủ được huy động từ đầu năm.
Lãi suất liên ngân hàng bật tăng, áp lực thanh khoản vẫn đáng chú ý
Việc NHNN quay lại bơm ròng diễn ra cùng thời điểm lãi suất trên thị trường liên ngân hàng tăng trở lại. Trước đó, lãi suất qua đêm liên ngân hàng đã giảm xuống 0,75%/năm, mức thấp nhất trong khoảng 3 năm. Tuy nhiên, sang đầu tháng 8, lãi suất quay đầu tăng và có thời điểm lên tới 6,32%/năm trong giữa tuần, trước khi giảm nhẹ về cuối tuần.
Đến phiên ngày 6/8, lãi suất bình quân liên ngân hàng giảm 0,2-0,4 điểm phần trăm ở tất cả các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống so với phiên trước. Diễn biến này cho thấy lãi suất đã hạ nhiệt sau khi tăng mạnh trong những phiên trước đó.
Trong khi thị trường liên ngân hàng biến động mạnh, mặt bằng lãi suất trên thị trường 1 vẫn ở mức cao. Theo ước tính của NHNN, lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong tháng 7 duy trì quanh 10,5%/năm.
Áp lực cân đối nguồn vốn cũng thể hiện qua chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Tính đến ngày 27/7, tín dụng toàn hệ thống tăng 8,21% so với đầu năm, thấp hơn mức tăng 10,2% cùng kỳ năm trước, trong khi huy động vốn tăng khoảng 5,8%, so với 6,7% cùng kỳ.
Chênh lệch giữa cho vay và huy động hiện vào khoảng 1,4 triệu tỷ đồng. Trong bối cảnh đó, tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng quốc doanh đạt khoảng 715.000 tỷ đồng vào cuối tháng 7, cùng với khoảng 170.000 tỷ đồng trên kênh thị trường mở.
Từ tháng 8, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng lên 50%. Với số dư tiền gửi Kho bạc trên 700.000 tỷ đồng và khả năng tăng lên tối đa khoảng 1,4 triệu tỷ đồng theo Nghị quyết 168, quy định này được kỳ vọng giải phóng khoảng 180.000-600.000 tỷ đồng thanh khoản ngắn hạn dưới 3 tháng, qua đó bổ sung nguồn vốn cho hoạt động cho vay trên thị trường 1.
Cùng với đó, Thông tư 25/2026 điều chỉnh tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%.
Trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng vừa trải qua nhịp tăng mạnh sau khi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, việc NHNN bơm ròng hai tuần liên tiếp trở thành diễn biến đáng chú ý trên thị trường tiền tệ. Dòng vốn qua kênh thị trường mở đang được bổ sung trở lại, trong khi các biện pháp liên quan đến nguồn tiền Kho bạc và tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn tiếp tục được triển khai nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Trung Anh