Tỷ lệ xây dựng NOXH tại tỉnh Long An trong giai đoạn từ năm 2016-2021 đạt rất thấp so với kế hoạch. Thậm chí có năm không hoàn thành căn NOXH nào. Nhiều dự án đã xảy ra sai phạm ngay từ khi lập đồ án quy hoạch khi không xác định quỹ đất để xây dựng NOXH.
Có năm không hoàn thành căn NOXH nào
Thanh tra Bộ Xây dựng vừa ban hành kết luận thanh tra về việc thực hiện dành quỹ đất để đầu tư, phát triển nhà ở xã hội (NOXH) trên địa bàn tỉnh Long An giai đoạn từ ngày 1/1/2016 – 31/12/2021.
Kết luận thanh tra nêu rõ, trong kế hoạch phát triển NOXH giai đoạn từ 2016 – 2020, tỉnh Long An không có các nội dung theo quy định như: diện tích đất để xây dựng từng loại nhà ở nêu trong kế hoạch, các hình thức đầu tư xây dựng, không cụ thể nội dung xây dựng nhà ở xã hội theo từng năm, diện tích sàn xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê. Vi phạm quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định số 99/2015/NĐ-CP.
Giai đoạn 2016 - 2020 UBND tỉnh Long An không ban hành kế hoạch phát triển nhà ở xã hội hàng năm. Vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 15 Luật Nhà ở số 65/2014/QH13.
Đối với việc phê duyệt chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2020 - 2025, định hướng đến 2030, UBND tỉnh Long An cũng không xác định chỉ tiêu về số lượng, diện tích sàn nhà ở xây dựng mới của từng loại nhà (bao gồm NOXH). Vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 99/2015/NĐ-CP
UBND tỉnh Long An chậm ban hành Kế hoạch phát triển nhà ở 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, kế hoạch phát triển nhà ở năm 2021, 2022 (đã bao gồm NOXH) so với thời gian quy định phải phê duyệt. Vi phạm quy định tại điểm b khoản 2 Điều 4 Nghị định số 99/2015/NĐ-CP
Trong kế hoạch phát triển nhà ở năm 2021, 2022 (đã bao gồm NOXH), UBND tỉnh Long An cũng không có nội dung xác định diện tích sàn xây dựng NOXH để cho thuê.
Đáng chú ý, kế hoạch đầu tư NOXH giai đoạn 2016 – 2020 và kế hoạch phát triển nhà ở năm 2021 không đạt mục tiêu đề ra đã được phê duyệt.
Cụ thể, chỉ tiêu giai đoạn 2016 - 2020 có thêm 5.702 căn nhà ở dành cho các đối tượng xã hội. Tuy nhiên, thực tế theo báo cáo của Sở Xây dựng tỉnh Long An, giai đoạn 2016 - 2020, toàn tỉnh chỉ hoàn thành xây dựng mới được 298 căn nhà ở xã hội và 1.283 căn nhà ở cho công nhân.
Tổng cộng tỉnh Long An chỉ thực hiện được 1.581/5.702 căn, tỷ lệ đạt 27,7% theo chương trình đã duyệt trong gia đoạn này.
Đặc biệt, kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Long An năm 2021 là đầu tư 2.500 căn NOXH với tổng diện tích 150.000m2 sàn. Nhưng theo báo cáo của Sở Xây dựng, thực tế năm 2021 không có căn NOXH nào được hoàn thành và bàn giao đưa vào sử dụng, tỷ lệ đạt 0% kế hoạch đã được duyệt.
Như vậy, UBND tỉnh Long An chỉ hoàn thành vượt chỉ tiêu xây dựng nhà ở cho công nhân so với kế hoạch phát triển nhà ở công nhân giai đoạn 2016 - 2020. Nhưng không hoàn thành các chỉ tiêu xây dựng mới NOXH theo kế hoạch phát triển NOXH giai đoạn 2016 - 2020 và năm 2021.
Có nhiều dự án chủ đầu tư không dành diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội
Sai phạm ngay từ khi lập đồ án quy hoạch
Cũng theo kết luận thanh tra, Thanh tra Bộ Xây dựng đã tiến hành thanh tra diện tích đất để xây dựng NOXH tại thời điểm lập, thẩm định và phê duyệt đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/500 tại 50 đồ án.
Trong tổng số 50 đồ án quy hoạch chi tiết đô thị có 32/50 dự án không thuộc khu vực đô thị loại III trở lên và khu vực được quy hoạch là đô thị loại III hoặc được phê duyệt quy hoạch trước khi Luật nhà ở số 56/2005/QH11 có hiệu lực vì vậy chủ đầu tư các dự án không phải dành quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội. Còn lại 18/50 đồ án được phê duyệt tại khu vực đô thị là đô thị loại II và khu vực được quy hoạch đô thị loại III.
Trong 18 đồ án này, có 11/18 đồ án quy hoạch chi tiết đô thị không xác định diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội khi lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết. 6/18 đồ án có xác định diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội và 1 dự án đến thời điểm thanh tra chưa được phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết.
Đối với việc dành 20% tổng diện tích đất trong các dự án đã được phê duyệt, đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật để xây dựng nhà ở xã hội của các chủ đầu tư, có 4/18 dự án chủ đầu tư không dành 20% diện tích đất để xây dựng NOXH, có 1 dự án chủ đầu tư chỉ dành 2,24% diện tích đất ở để xây dựng NOXH, không đủ diện tích theo yêu cầu.
Trong giai đoạn 2016 – 2021, UBND tỉnh Long An không rà soát, điều chỉnh, bổ sung quỹ đất dành để phát triển nhà ở xã hội trong quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết đô thị. Điều này đã vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 30 Nghị định số 100/2015/NĐ-CP.
Dự án không xác định diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội khi phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết
Kiểm điểm trách nhiệm, khắc phục sai phạm
Theo Thanh tra Bộ Xây dựng, để xảy ra những tồn tại, vi phạm trên, trách nhiệm thuộc về UBND tỉnh Long An, Sở Xây dựng, UBND TP Tân An, UBND huyện Bến Lức, Đức Hoà, UBND, thị xã Kiến Tường, Ban Quản lý các công trình xây dựng cơ bản TX. Kiến Tường cùng các chủ đầu tư lập quy hoạch 1/500 của dự án.
Từ đó, Thanh tra Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Long An, Sở Xây dựng, UBND TP Tân An, UBND thị xã Kiến Tường và UBND các huyện Bến Lức, Đức Hòa tổ chức kiểm điểm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thuộc diện quản lý để xảy ra các tồn tại, vi phạm theo nội dung kết luận thanh tra.
Đồng thời, đề nghị UBND tỉnh Long An chỉ đạo Sở Xây dựng tỉnh, UBND cấp huyện và các cơ quan liên rà soát, điều chỉnh, bổ sung quỹ đất dành để phát triển nhà ở xã hội trong quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết đô thị, quy hoạch phát triển khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An; thu hồi quỹ đất thuộc các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị mới đã giao cho các chủ đầu tư nhưng không triển khai hoặc thực hiện chậm so với tiến độ đã được phê duyệt, quỹ đất 20% dành để xây dựng nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị mới nhưng chưa sử dụng để giao cho các chủ đầu tư có nhu cầu xây dựng nhà ở xã hội.
Giao cơ quan có chức năng, thẩm quyền rà soát những dự án chủ đầu tư lựa chọn hình thức nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất ở 20% theo quy định, tính toán và xác định nghĩa vụ tài chính theo đúng quy định pháp luật; yêu cầu các đơn vị thực hiện khẩn trương, nghiêm túc nghĩa vụ tài chính, không làm thất thoát ngân sách nhà nước.
Xác định số tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị do các chủ đầu tư đã nộp vào ngân sách nhà nước. Nghiên cứu, đề xuất việc sử dụng nguồn tiền thu được từ quỹ đất 20% do các chủ đầu tư nộp và nguồn hỗ trợ từ ngân sách tỉnh để đầu tư, phát triển NOXH cho công nhân, người lao động có thu nhập thấp.
Sở Xây dựng tỉnh Long An có trách nhiệm tổ chức lập, trình UBND tỉnh Long An phê duyệt điều chỉnh chương trình phát triển nhà ở của tỉnh Long An giai đoạn 2020-2025 định hướng đến năm 2030 đảm bảo đầy đủ nội dung, phù hợp với quy định của pháp luật; trình UBND tỉnh Long An phê duyệt điều chỉnh kế hoạch phát triển nhà ở năm 2021, 2022 bổ sung nội dung các định diện tích NOXH cho thuê và rà soát, bổ sung các nội dung còn thiếu theo quy định.
Kiểm tra, đôn đốc các chủ đầu tư triển khai, thực hiện và bàn giao công trình đưa vào sử dụng đúng tiến độ các dự án NOXH, nhà ở công nhân để đáp ứng nhu cầu về nhà ở cho người có thu nhập thấp và công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh theo đúng chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở được duyệt.
Các chủ đầu tư dự án có liên quan tới các sai phạm được nêu trong Kết luận thanh tra cũng được yêu cầu tổ chức kiểm điểm và chấn chỉnh theo quy định của pháp luật. Khắc phục những tồn tại, vi phạm đã được chỉ ra.
Quang Tuấn