Các nhà sản xuất ô tô từ Ford Motor và General Motors cho đến Mercedes-Benz, Volkswagen, Jaguar Land Rover và Aston Martin được cho là đang giảm quy mô, thậm chí trì hoãn kế hoạch sản xuất xe điện (EV).
Mặc dù nhu cầu của người tiêu dùng đối với xe điện không tăng như mong đợi của các nhà điều hành, nhưng doanh số bán loại xe này vẫn được dự đoán sẽ tăng trong những năm tới. Trong khi có sự xuất hiện của nhiều loại xe hỗn hợp, chẳng hạn như các dòng xe chạy bằng khí đốt cùng với xe hybrid và các tùy chọn chạy hoàn toàn bằng điện đang thu hút sự chú ý của người tiêu dùng.
Mặc dù nhu cầu của người tiêu dùng đối với xe điện không tăng như mong đợi, nhưng doanh số bán xe điện vẫn được dự đoán sẽ tăng trong những năm tới. Ảnh: Getty Images
Tiếng vang đang giảm dần từ DETROIT
Trong nhiều năm, ngành công nghiệp ô tô luôn ở trong trạng thái hưng phấn về xe điện. Các nhà sản xuất ô tô đưa ra những dự báo lạc quan về doanh số bán hàng của các mẫu xe điện và công bố các mục tiêu đầy tham vọng về tăng trưởng của dòng xe này. Phố Wall đã nâng cao định giá cho các nhà sản xuất ô tô truyền thống cũng như những công ty khởi nghiệp mới tham gia, một phần dựa trên tầm nhìn của họ về tương lai xe điện.
Thế nhưng, giờ đây, sự hưng phấn đó đang giảm dần và các công ty lại một lần nữa khuyến khích sự lựa chọn của người tiêu dùng. Theo hãng tin CNBC, các hãng ô tô từ Ford Motor, General Motors đến Mercedes-Benz, Volkswagen, Jaguar Land Rover và Aston Martin đang thu hẹp quy mô hoặc trì hoãn kế hoạch sản xuất xe điện.
Ngay cả gã khổng lồ xe điện Tesla, Giám đốc điều hành Elon Musk hồi cuối tháng 1, cho biết ước tính chiếm 55% doanh số bán xe điện trong nước vào năm 2023 cũng đang chuẩn bị cho tốc độ tăng trưởng “có thể thấp hơn đáng kể”.
Trên cuộc hành trình chinh phục xe điện, giờ đây có sự xuất hiện của nhiều loại xe hỗn hợp hơn, với các dòng xe chạy bằng khí đốt cùng với các xe hybrid và các tùy chọn chạy hoàn toàn bằng điện. Có thể giả định cuối cùng vẫn là một tương lai chạy hoàn toàn bằng xe điện, nhưng với tốc độ áp dụng chậm hơn nhiều so với dự kiến trước đây.
Chia sẻ với CNBC, Giám đốc điều hành bộ phận xe điện của Ford, ông Marin Gjaja, cho biết: “Những gì chúng tôi thấy trong năm 21 và 22 là sự tăng đột biến tạm thời của thị trường khi nhu cầu về xe điện thực sự tăng cao. Nó vẫn đang tăng trưởng nhưng gần như không đạt được tốc độ mà chúng tôi nghĩ nó có thể đạt được vào năm 21, 22”.
Hãng xe Hoa Kỳ, Ford đang tăng cường đáng kể việc sản xuất và bán các mẫu xe hybrid, điều này có thể giúp dễ dàng chuyển đổi sang xe điện cho những người lái xe có thể chưa sẵn sàng với các mẫu xe chạy hoàn toàn bằng điện. Hãng này cũng có thể giúp các công ty đáp ứng các tiêu chuẩn chặt chẽ hơn của Hoa Kỳ về lượng khí thải carbon.
Trong khi đó, nhà sản xuất ô tô truyền thống Hoa Kỳ General Motor lần đầu tiên tập trung hoàn toàn vào xe điện, nay đang có kế hoạch tung ra các loại xe điện plug-in hybrid cho người tiêu dùng cùng với xe điện và xe chạy xăng. Những hãng khác như Hyundai Motor, Kia, Toyota Motor và có khả năng là Volkswagen có kế hoạch cung cấp các cấp độ điện khí hóa khác nhau cho các dòng sản phẩm của họ.
Theo Giám đốc điều hành Volkswagen, ông Pablo Di Si “tôi nghĩ tiếp cận cân bằng là cách tốt nhất”, đồng thời ông cho biết thêm, rằng VW đang thảo luận để đưa xe hybrid đến Mỹ. Nhà sản xuất ô tô hiện đang bán xe hybrid ở châu Âu.
Ông Di Si, cho rằng: “Những công nghệ này tồn tại trong tập đoàn VW, cho dù đó là xe hybrid hay plug-in hybrid. “Tôi nghĩ việc chúng ta mang nó tới đây chỉ là vấn đề thời gian”.
Hoặc nói một cách rõ ràng hơn, mặc dù nhu cầu của người tiêu dùng đối với xe điện không tăng như các nhà điều hành mong đợi, nhưng doanh số bán loại xe này vẫn được dự đoán sẽ tăng trong những năm tới.
Tổ chức dịch vụ ô tô Cox Automotive (có trụ sở tại Hoa Kỳ) ước tính doanh số bán xe điện của Hoa Kỳ đạt kỷ lục 1,2 triệu chiếc vào năm ngoái, chiếm 7,6% tổng thị trường quốc gia. Theo dự báo của các nhà phân tích, tỷ lệ đó dự kiến sẽ tăng lên từ 30% đến 39% vào cuối thập kỷ này.
Tổ chức dự báo xe toàn cầu AutoForecast Solutions, cho rằng: “Thị trường sẽ không bao giờ thực hiện quá trình chuyển đổi suôn sẻ sang xe điện và chúng tôi dự đoán quá trình chuyển đổi này sẽ chậm lại. Việc chuyển sang những người mua ít hiểu biết về công nghệ hơn sẽ làm chậm tốc độ tăng trưởng thị phần xe điện trong vài năm tới”.
Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo với các nhà sản xuất xe điện?
Theo nhìn nhận của CNBC, chiến lược của ngành liên quan đến xe điện có thể thay đổi mạnh mẽ hơn nữa trong những tháng tới, tùy thuộc vào áp lực chính trị, bao gồm cả việc hoàn thiện các tiêu chuẩn về tiết kiệm nhiên liệu và khí thải của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ.
Động lực thúc đẩy việc triển khai xe điện của các nhà sản xuất ô tô truyền thống, đặc biệt là Detroit Three trong việc đáp ứng các yêu cầu về khí thải phương tiện và tiết kiệm nhiên liệu của liên bang Hoa Kỳ để tránh bị phạt tiền tốn kém.
Theo Liên minh đổi mới ô tô, đại diện cho các nhà sản xuất ô tô lớn nhất đang hoạt động tại Hoa Kỳ, các đề xuất hiện đang được chính quyền của Tổng thống Biden xem xét nhằm tăng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu cho đến năm 2032 có thể khiến các nhà sản xuất ô tô phải trả hơn 14 tỷ USD tiền phạt dựa trên hiệu suất sử dụng nhiên liệu của đội xe hiện tại của họ.
Trong một lá thư riêng gửi tới các cơ quan quản lý liên bang vào năm ngoái, Hội đồng Chính sách ô tô Hoa Kỳ ước tính những quy định như vậy sẽ khiến GM phải trả 6,5 tỷ USD tiền phạt và công ty mẹ của Jeep Stellantis là 3 tỷ USD. Hội đồng, đại diện cho các nhà sản xuất ô tô ở Detroit, cho biết mức phạt của Ford sẽ lên tới khoảng 1 tỷ USD.
Trước tình hình dó, các nhà sản xuất ô tô đã thay đổi lộ trình chiến lược, nếu chỉ tập trung vào xe điện trong bối cảnh không có doanh số tiêu thụ thì sẽ rất khó khăn. Trong khi đó, việc thay đổi cơ sở hạ tầng vốn đã đầu tư cho xe điện sẽ khiến các nhà sản xuất có thể phải đối mặt với tình trạng giảm giá hoặc nhu cầu vốn cao hơn để củng cố các dây chuyền sản xuất khác nhau.
Không rõ xe hybrid và plug-in hybrid sẽ giúp các nhà sản xuất ô tô đáp ứng các quy định tiềm năng đến mức nào, do các tiêu chuẩn được xây dựng nhằm mục đích áp dụng xe điện nhanh chóng. Nhưng hỗn hợp sản phẩm của các nhà sản xuất ô tô sẽ cần phải đáp ứng các nguyên tắc của quốc gia để duy trì một con đường khả thi phía trước.
Khả năng tiết kiệm nhiên liệu của các nhà sản xuất ô tô dựa trên sự kết hợp giữa các loại xe được bán ra. Xe càng tiết kiệm nhiên liệu và càng tạo ra ít khí thải thì điểm tổng thể của nhà sản xuất ô tô càng cao.
Không chỉ ở Hoa Kỳ, các nhà sản xuất ô tô hoạt động ở châu Âu cũng phải đối mặt với các quy định nghiêm ngặt hơn về xe điện của chính phủ khu vực này, khi mà lộ trình đến năm 2035, châu Âu sẽ cấm bán các loại xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Rõ ràng, không chỉ là áp lực về doanh số bán xe, câu chuyện về khí thải và tiết kiệm nhiên liệu vẫn là những thách thức mà các nhà sản xuất ô tô điện đang phải đối mặt.
Minh Đức