Tất cả các ngành đều giảm điểm, thanh khoản tiếp tục sụt giảm trong tháng 9. Trong bối cảnh thị trường diễn biến kém tích cực, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các ngành có tính phòng thủ cao. Lãi suất có thể tiếp tục tăng trong những quý tới, Chứng khoán VnDirect khuyến nghị cân nhắc dịch chuyển chiến lược đầu tư sang nắm giữ cổ phiếu giá trị và chi trả cổ tức cao.
Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các ngành có tính phòng thủ cao
Sau khi phục hồi mạnh mẽ trong tháng 7 và tháng 8, VN-INDEX đã quay đầu giảm mạnh trong tháng 9 và đóng cửa ở mức 1.132,1 điểm (giảm 11,6% từ đầu tháng, giảm24,4% từ đầu năm).
So với đầu năm, VN-INDEX đã giảm 24,4%, thuộc nhóm những thị trường kém tích cực nhất kể từ đầu năm nay, chỉ tốt hơn thị trường Hàn Quốc (KOSPI Index, giảm 27,1%), chỉ số thị trường mới nổi MSCI (MXEF Index, giảm 27,6% so với đầu năm), chỉ số thị trường cận biên MSCI (MXFM Index, giảm 26,7% so với đầu năm), và Mỹ (SPX Index, giảm 24,8% so với đầu năm ).
Tương ứng, HNX-INDEX và UPCOM-INDEX giảm lần lượt 14,3%/8,1% từ đầu tháng. Kể từ đầu năm 2022, chỉ số HNX-INDEX giảm 47,2% so với đầu năm và UPCOM-INDEX cũng giảm 24,6% so với đầu năm.
Tất cả các ngành đều giảm điểm trong tháng 9
Chứng khoán VnDirect cho rằng sự sụt giảm mạnh được kích hoạt bởi việc Fed đã tăng lãi suất điều hành thêm 75 điểm cơ bản và đưa ra quan điểm "diều hâu" về việc thắt chặt chính sách tiền tệ tại cuộc họp tháng 9; Việt Nam đã bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất điều hành với mức tăng 100 điểm cơ bản và áp lực giảm giá đối với đồng VND.
Tất cả các ngành đều giảm điểm trong tháng 9 năm 2022. Tuy nhiên, ngành Đồ uống giảm ít nhất (giảm 1,7%), chủ yếu nhờ SAB chỉ giảm 1,5% so với đầu tháng). Ngành dầu khí giảm 20,3% và không còn nằm trong nhóm dẫn dắt, mà là một trong những ngành giảm mạnh nhất trong tháng 9/2022. Nhân tố chính ảnh hưởng đến ngành dầu khí là BSR, giảm 21,8% sv đầu tháng do mức “crack spread” giảm mạnh.
Ngành Du lịch và giải trí giảm 12,5%, Ngân hàng giảm 13,4%, Bán lẻ giảm 13,3% , Vật liệu xây dựng (-14,3% sv đầu tháng), Dịch vụ tài chính giảm 14,7% và Hóa chất giảm 17,3% là những ngành giảm mạnh hơn so với chỉ số VN-INDEX.
Ngoại trừ Điện tăng 36% và Bán lẻ tăng 8%, Hóa chất tăng 4% so với tháng trước, thanh khoản của các ngành khác đều sụt giảm trong tháng này (trái ngược với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng trước).
Chỉ có ngành Điện có sự tăng trưởng mạnh về thanh khoản
Trong bối cảnh thị trường diễn biến kém tích cực, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các ngành có tính phòng thủ cao. Bên cạnh đó, thông tin về việc hoàn thiện chính sách năng lượng tái tạo và dự thảo Quy hoạch điện 8 cũng là những yếu tố hỗ trợ cho cổ phiếu ngành Điện.
Mặc dù ngành vận tải có mức tăng trưởng thanh khoản cao thứ hai trong tháng trước, nhưng tháng này lại chứng kiến thanh khoản giảm mạnh nhất (giảm 30% so với tháng trước) vì lo ngại về hoạt động xuất khẩu chậm lại trong bối cảnh tăng trưởng toàn cầu suy yếu và giá cước vận tải biển giảm mạnh.
Liệu thị trường chứng khoán đã phản ánh hết những rủi ro?
Trong thời gian gần đây, tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu đã cải thiện. Chỉ số áp lực chuỗi cung ứng toàn cầu (GSCPI - một thước đo để xác định áp lực chuỗi cung ứng trên toàn thế giới) đã chạm mức thấp nhất trong 18 tháng qua tại 1,47 điểm vào tháng 8 năm 2022, giảm so với mức 1,75 điểm trong tháng trước. Trong những tháng gần đây, các biện pháp giãn cách xã hội do COVID-19 ở Trung Quốc đã được nới lỏng, giúp làm giảm áp lực đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, mức chỉ số GSCPI hiện tại vẫn còn cao hơn so với mức trước đại dịch.
WHO dự kiến tình hình COVID-19 trên thế giới sẽ còn cải thiện hơn trong thời gian tới, vì vậy tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu có thể sẽ được cải thiện hơn nữa trong những tháng tới. Điều này sẽ giúp giảm chi phí vận tải và hạ giá nguyên liệu đầu vào, từ đó góp phần ổn định lạm phát trên toàn cầu.
Giá hàng hóa toàn cầu đã hạ nhiệt trong những tháng gần đây. Điều này kéo theo chi phí sản xuất trên toàn cầu đang tăng chậm lại, đặc biệt là tại Trung Quốc, trung tâm sản xuất toàn cầu. Việc chỉ số giá sản xuất tại Trung Quốc hạ nhiệt cùng với sự sụt giảm mạnh của giá cước vận tải biển quốc tế sẽ giúp giảm áp lực lạm phát nhập khẩu của nhiều quốc gia trên thế giới trong những tháng tới.
Tình hình trong nước, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang trong trạng thái tích cực. Lạm phát của Việt Nam tăng trong tháng 9, tuy nhiên vẫn nằm trong tầm kiểm soát.
Dự báo một số ngành như Du lịch & giải trí, Ô tô, Bán lẻ và Đồ uống & Thực phẩm có thể ghi nhận mức tăng trưởng cao trong quý 3/2022 dựa trên mức nền thấp của cùng kỳ năm trước, VnDirect vẫn duy trì dự phóng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2022 ở mức 23% so với cùng kỳ. Tuy nhiên kịch bản hạ dự báo tăng trưởng lợi nhuận năm 2023 đang được tính đến sau khi kết quả kinh doanh quý 3/22 được công bố.
Thận trọng nhưng không bi quan
Tại ngày 30 tháng 9 năm 2022, VN-INDEX đang giao dịch ở mức P/E 12 tháng là 12,2 lần (mức thấp nhất trong 29 tháng), chiết khấu 31% so với mức đỉnh trong năm nay và thấp hơn 23% so với mức P/E trung bình 5 năm (15,8 lần). Định giá thị trường hiện tại thậm chí còn thấp hơn so với giai đoạn 2017-2019 khi mặt bằng lãi suất huy động ở mức cao hơn hiện nay (lãi suất huy động trung bình 12 tháng ở mức 7,0%).
VnDirect cho rằng VN-INDEX đang cung cấp biên an toàn về định giá và cung cấp vùng đệm định giá so với lãi suất huy động. Lãi suất tăng ảnh hưởng đến định giá của thị trường chứng khoán do chi phí cơ hội khi đầu tư vào chứng khoán cao hơn và chi phí lãi vay cao hơn làm giảm tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự sụt giảm vừa qua của VN-INDEX và định giá P/E của thị trường đã phản ánh phần lớn lo ngại về triển vọng lãi suất tăng ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán
VnDirect cũng đưa ra dự báo lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng vào khoảng 6,4-6,5%/năm vào cuối năm 2022. Đặc biệt, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của một số ngân hàng nhỏ có thể lên mức 7-8%/năm. Dựa trên dự báo tăng trưởng lợi nhuận 23% so với cùng kỳ trong năm 2022, ước tính Tỷ suất lợi nhuận trên giá của VN-INDEX là khoảng 9,3%. Cùng với tỷ suất cổ tức 1,7%, lợi suất thu nhập thị trường ước tính khoảng 11,0%, vẫn ở mức hấp dẫn so với lãi suất huy động 12 tháng của các ngân hàng thương mại (bình quân ở mức 6,4-6,5% vào cuối năm 2022.
Kỳ vọng chỉ số VN-INDEX dao động trong khoảng 1.050-1.180 điểm trong tháng 10, VnDirect khuyến nghị nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục ở mức vừa phải, chiếm khoảng 50-70% danh mục. Đặc biệt, nhà đầu tư nên hạn chế sử dụng đòn bẩy (margin) trong thời điểm hiện tại để giảm thiểu rủi ro.
Lãi suất có thể tiếp tục tăng trong những quý tới, do đó, các nhà đầu tư nên duy trì sự thận trọng và cân nhắc dịch chuyển chiến lược đầu tư sang nắm giữ cổ phiếu giá trị và chi trả cổ tức cao. VnDirect cho rằng các cổ phiếu duy trì trạng thái tiền mặt ròng nhưng được giao dịch dưới giá trị sổ sách có thể mang đến biên độ an toàn tốt hơn như: PVS, POW, GIL, PVB, VTO.
VnDirect cũng chỉ ra những rủi ro giảm đối với thị trường bao gồm Lạm phát tại Mỹ giảm chậm hơn so với dự kiến, Fed tăng lãi suất chính sách nhanh hơn dự kiến và đồng đô la Mỹ tiếp tục mạnh lên, gây thêm áp lực lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam, lãi suất và dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Trung Anh