Hỗ trợ doanh nghiệp tự tin chinh phục thị trường Brazil

TP.HCM hướng tới việc xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị phần và gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Brazil cũng như khu vực Mỹ Latinh.

Tiềm năng lớn

Hiện nay, Brazil là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh. Mặt khác, Việt Nam cũng là đối tác quan trọng hàng đầu của Brazil tại khu vực Đông Nam Á. Kim ngạch thương mại song phương liên tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, đạt mức khoảng 8 tỷ USD trong năm 2025, trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này ghi nhận khoảng 2,7 tỷ USD. Tuy nhiên theo đánh giá kết quả này vẫn chưa thực sự tương xứng với quy mô nhập khẩu rất lớn lên tới 250 - 300 tỷ USD mỗi năm của quốc gia Nam Mỹ này.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ rào cản về khoảng cách địa lý, chi phí logistics và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật nội địa phức tạp. Hướng tới tương lai, hai quốc gia đặt kỳ vọng đưa quy mô thương mại song phương chạm mốc 15 tỷ USD vào năm 2030, mở ra một chu kỳ hợp tác kinh tế mới đầy hứa hẹn.

Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM luôn chủ động thích ứng với những biến động của kinh tế toàn cầu thông qua việc đẩy mạnh hội nhập và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Cùng với đó, thành phố đã và đang tập trung triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Trong định hướng trên, việc tăng cường khai thác các thị trường mới, giàu tiềm năng như Brazil đang được đặc biệt quan tâm. Đây không chỉ là cơ hội để doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu, mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, nâng cao tính chủ động và bền vững trong hoạt động thương mại quốc tế.

Nhận diện "điểm nghẽn"

Phát biểu tại Hội thảo “Triển vọng xuất khẩu sang thị trường Brazil - Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam”, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) cho rằng, bối cảnh địa chính trị biến động và sự gián đoạn của các tuyến vận tải chiến lược trên toàn cầu đang cấp thiết đặt ra yêu cầu tái cơ cấu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Theo ông, nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh với hơn 200 triệu dân chính là một điểm đến năng động, giàu sức mua và ít chịu tác động trực tiếp từ các điểm nóng toàn cầu. Với vị thế là đầu tàu kinh tế đóng góp 21% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, TP.HCM cam kết luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh và tìm kiếm không gian phát triển mới.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, ITPC sẽ tổ chức đoàn doanh nghiệp trực tiếp tham dự Triển lãm APAS Show - sự kiện chuyên ngành thực phẩm và bán lẻ quy mô lớn nhất khu vực diễn ra từ ngày 18 đến ngày 21/5/2026 tại São Paulo, tạo bước đệm vững chắc để hàng hóa Việt thâm nhập sâu rộng vào hệ thống phân phối nội địa của Brazil.

Cung cấp bức tranh toàn cảnh về thương mại, bà Phạm Hồng Trang, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Brazil đánh giá quốc gia này không chỉ là một thị trường tiêu thụ quy mô lớn mà còn đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược để hàng hóa Việt Nam tiến vào toàn bộ khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR).

Đồng thời, bà chỉ rõ dư địa tăng trưởng mạnh mẽ nằm ở các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như thủy sản, thực phẩm chế biến, dệt may và linh kiện điện tử.

Bên cạnh đó, bà cũng lưu ý các nhà xuất khẩu cần cẩn trọng trước hệ thống rào cản kỹ thuật và phòng vệ thương mại khắt khe của nước sở tại. Hàng hóa nhập khẩu phải đối mặt với mức thuế suất cao do nằm ngoài khối MERCOSUR, quy định bắt buộc dán nhãn bằng tiếng Bồ Đào Nha, cùng loạt chứng nhận chuyên ngành phức tạp như MAPA đối với nông thủy sản, ANVISA đối với sản phẩm y tế, mỹ phẩm và INMETRO đối với hàng công nghiệp.

Phân tích sâu về hành vi của nhà mua hàng bản địa, ông Dionathan Santos, Chủ tịch Điều hành Phòng Thương mại Brazil - Việt Nam (BVC) khẳng định sức hấp dẫn lớn của thị trường đứng thứ 8 thế giới với quy mô GDP 2,4 nghìn tỷ USD.

Đáng lưu ý, ông cho rằng doanh nghiệp nước ngoài không được phép tự đứng ra thông quan tại Brazil. Do đó, xuất khẩu sang nước này chỉ có thể áp dụng các điều kiện người mua chịu trách nhiệm làm thủ tục tại cảng (như FOB, CIF, CFR), hoàn toàn không áp dụng quy tắc DDP. Hệ quả là nhà nhập khẩu bản địa phải gánh chịu mức vận hành, thuế phí và kho bãi phát sinh đội lên từ 60% đến 100% so với giá FOB ban đầu, tạo ra áp lực trong việc đàm phán giá cả.

Ông đặc biệt khuyến nghị các nhà xuất khẩu nên sử dụng các hệ thống tra cứu công khai của chính phủ Brazil để kiểm tra pháp nhân đối tác, và luôn khởi đầu bằng những đơn hàng quy mô nhỏ để từng bước thăm dò thị trường.

Về giải quyết bài toán khó về vận hành chuỗi cung ứng logistics, ông Lê Trần Nhật Phương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Bee Logistics đã phác thảo các kịch bản tối ưu hóa chi phí vận chuyển tuyến Việt Nam - Brazil. Qua đó, vị chuyên gia này đã cảnh báo về rủi ro thời gian vận chuyển dài hạn và sự biến động mạnh của các chi phí phát sinh tại cảng đích như phí lưu bãi.

Nhằm đảm bảo an toàn thương mại và duy trì sự ổn định, ông cho biết các tuyến vận tải biển hiện nay được ưu tiên cấu trúc đi vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì eo biển Hormuz để giảm thiểu tối đa các rủi ro địa chính trị.

Đại diện Bee Logistics nhấn mạnh rằng, sự thành công của một lô hàng vào Brazil không chỉ nằm ở giá cước vận tải cơ bản mà phụ thuộc vào sự chính xác cao của bộ chứng từ, đặc biệt là tính đồng bộ trong mã định danh hàng hóa (HS/NCM) và mã số thuế của nhà nhập khẩu.

Nguyễn Trang