Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) vừa có văn bản gửi tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng góp ý về dự thảo Nghị định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Hiệp hội nhận thấy, Theo HoREA, lần đầu tiên điểm đ khoản 1 Điều 63 Luật Nhà ở 2023 quy định chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được ưu đãi về tín dụng.
Nhưng hiện nay, Ngân hàng Nhà nước chưa ban hành Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện chính sách “ưu đãi về tín dụng đối với chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư” theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 63 Luật Nhà ở 2023, mà Ngân hàng Nhà nước mới chỉ “triển khai chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết 33/NQ-CP” theo Công văn số 2380/NHNN-TD ngày 01/04/2023, thường được gọi là “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng” do 05 ngân hàng thương mại tự nguyện đóng góp để cho các đối tượng quy định tại Công văn số 2380/NHNN-TD.
HoREA đề xuất cho người mua chung cư xây lại được vay gói 125.000 tỷ.
Trong đó có chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư được vay với lãi suất thấp hơn từ 1,5-2% so với lãi suất cho vay thương mại thông thường và lãi suất này được điều chỉnh theo mỗi chu kỳ 06 tháng một lần; chủ đầu tư dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư được vay “ưu đãi” trong thời hạn 3 năm, còn người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư được vay “ưu đãi” trong thời hạn 5 năm, sau đó thì phải vay theo lãi suất thỏa thuận, “thả nổi” và “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng” dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2021-2030.
Theo HoREA, gói tín dụng 125.000 tỷ đồng khá phù hợp với các chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư đang vay với lãi suất rất cao, trên dưới 10%/năm. Nhưng hiện nay, do “vướng mắc pháp lý” nên không có dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư (mới) hoặc nhiều dự án không thể triển khai thực hiện được dẫn đến không có sản phẩm nhà ở tại các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư (mới) nên cho đến nay chưa có chủ đầu tư và người mua nhà nào tại dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư được vay “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng”.
Nếu Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội bố trí được nguồn vốn ngân sách nhà nước chi trung hạn để thực hiện chính sách “ưu đãi về tín dụng đối với chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư” theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 63 Luật Nhà ở 2023 thì Ngân hàng Nhà nước mới có nguồn vốn ngân sách hỗ trợ để tái cấp vốn, cấp bù lãi suất cho các tổ chức tín dụng thực hiện chính sách “ưu đãi về tín dụng” này.
Hiệp hội nhận thấy, “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng” là nỗ lực của Ngân hàng Nhà nước và 05 ngân hàng thương mại trên cơ sở tự nguyện để hỗ trợ cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và các chủ đầu tư, người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư trong lúc chờ cơ quan nhà nước có thẩm quyền bố trí được nguồn vốn ngân sách nhà nước chi trung hạn để thực hiện chính sách “ưu đãi về tín dụng đối với chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án nhà ở xã hội, dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư” và có thể khẳng định “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng” là chính sách duy nhất “ưu đãi về tín dụng đối với chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư” tại thời điểm hiện nay, nhưng Hiệp hội đề nghị Ngân hàng Nhà nước quy định chủ đầu tư và người mua nhà tại dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được vay “gói tín dụng 125.000 tỷ đồng” trong thời hạn 05 năm với lãi suất cố định.
Trước đó, ngày 12/3, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam tổ chức Hội nghị Đẩy mạnh triển khai chương trình 120.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, NHNN, cho biết, với chương trình 120.000 tỷ đồng đến nay mới có 28/63 UBND tỉnh gửi văn bản hoặc công bố trên cổng thông tin điện tử về danh mục dự án tham gia chương trình với 68 dự án; trong đó, một số tỉnh đã công bố nhiều dự án là: Hà Nội (6 dự án), Thành phố Hồ Chí Minh (6 dự án), Bắc Ninh (6 dự án), Bình Định (5 dự án)... Trong số 68 dự án thuộc 28 tỉnh, thành phố thì có 30 dự án có nhu cầu vay vốn. Các dự án còn lại không có nhu cầu vay vốn do đã hoàn thành hoặc đã thu xếp nguồn vốn khác.
Trong số 30 dự án có nhu cầu vay vốn, các ngân hàng thương mại đã cam kết cấp tín dụng cho 15 dự án với số tiền khoảng 7.000 tỷ đồng; trong đó, có 10 dự án có nhu cầu giải ngân bao gồm: 7 dự án cấp tín dụng cho chủ đầu tư, 2 dự án cấp tín dụng đối với người mua nhà và 1 dự án cấp tín dụng cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Số tiền cam kết cấp tín dụng cho 8 chủ đầu dự án là 1.965 tỷ đồng và đã được giải ngân 640 tỷ đồng; cam kết cấp tín dụng cho người mua nhà tại 3 dự án với số tiền 7 tỷ đồng, số tiền đã giải ngân là 6 tỷ đồng.
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã giải ngân cho 3 chủ đầu tư dự án tại các tỉnh Phú Thọ, Thanh Hóa và Bình Dương với số tiền là 95,7 tỷ đồng.
Vietinbank đã giải ngân cho 1 chủ đầu tư dự án tại tỉnh An Giang với số tiền là 128,6 tỷ đồng và cho người mua nhà tại 1 dự án với số tiền là 0,4 tỷ đồng.
Agribank đã giải ngân cho 4 chủ đầu tư dự án tại các tỉnh Bắc Ninh, Quảng Ninh và Kiên Giang với số tiền là 415,7 tỷ đồng và cho người mua nhà tại 2 dự án với số tiền là 5,7 tỷ đồng.
Tại hội nghị, các doanh nghiệp đã đưa ra nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện dự án nhà ở xã hội như: rút ngắn thời gian rà soát thủ tục pháp lý, nguồn gốc sử dụng đất dự án nhà ở xã hội; đơn giản hoá quy trình, thủ tục hành chính; nới lỏng điều kiện tiếp cận tín dụng cho chủ đầu tư và người mua có thu nhập trung bình và thấp.
Thiên An