Quy định mới của Italia đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với nhiều loại bao bì sử dụng trong nông sản, thực phẩm và dịch vụ ăn uống. Doanh nghiệp Việt Nam cần sớm rà soát vật liệu, chứng nhận và thiết kế bao bì nếu muốn duy trì xuất khẩu vào thị trường này.
Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Italia, Chính phủ Italia mới đây đã ban hành Sắc lệnh số 143/2026. Văn bản này nội luật hóa các quy định liên quan, đồng thời tận dụng cơ chế miễn trừ linh hoạt cho phép các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu duy trì hoặc áp dụng những yêu cầu nghiêm ngặt hơn bên cạnh khung pháp lý chung về bao bì và chất thải bao bì (PPWR).
Trọng tâm của Sắc lệnh 143/2026 là thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn và tăng cường kiểm soát nguồn rác thải nhựa khó phân hủy phát sinh trong sinh hoạt gia đình cũng như hoạt động dịch vụ, thương mại.
Các quy định mới tập trung vào những nhóm sản phẩm có nguy cơ tạo ra lượng lớn rác thải hữu cơ và bao bì sử dụng một lần ngay tại nơi phát sinh. Trong đó đáng chú ý là nhóm bao bì màng mỏng, gồm túi và màng bọc được sử dụng để chứa các sản phẩm nông sản tươi sống (ortofrutta) tại siêu thị và các điểm bán lẻ.
Bao bì phân hủy sinh học được sử dụng tại một siêu thị ở Italia. (Ảnh minh hoạ/Nguồn: Fresh Point Magazine)
Một nhóm khác chịu tác động là các sản phẩm dùng trong dịch vụ ăn uống như cốc, đĩa, thìa, dĩa và dao được sử dụng trong ngành hàng không, nhà hàng, khách sạn cũng như các dịch vụ lưu trú, catering và ristorazione.
Sắc lệnh cũng hướng đến nhóm bao bì dành cho các phần thực phẩm đơn lẻ (monoporzioni alimentari). Đây là những loại bao bì có kích thước nhỏ thường dùng để đóng gói gia vị, nước sốt, đường, kem sữa và các sản phẩm tương tự, phổ biến trong các suất ăn công nghiệp hoặc được phục vụ tại quán cà phê.
Đối với các loại bao bì thuộc phạm vi điều chỉnh, yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật được đặt ra ngay từ khâu đưa sản phẩm vào thị trường. Theo đó, bao bì khi được lưu thông hoặc nhập khẩu lần đầu vào Italia phải đáp ứng các yêu cầu về khả năng phân hủy sinh học (biodegradabilità) và khả năng tạo thành phân compost (compostabilità), với việc chứng nhận phải tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn kỹ thuật châu Âu UNI EN 13432:2000. Đây là tiêu chuẩn hài hòa do Ủy ban Tiêu chuẩn hóa Châu Âu (CEN) ban hành.
Để duy trì thị phần tại Italia, Thương vụ Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là các đơn vị kinh doanh nông sản tươi, thực phẩm chế biến và gia vị đóng gói, chủ động rà soát vật liệu bao bì và yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn UNI EN 13432.
Doanh nghiệp cũng cần loại bỏ các loại màng nhựa truyền thống không có khả năng phân hủy sinh học đối với hàng hóa đưa vào hệ thống siêu thị, nhà hàng, khách sạn và quán cà phê tại Italia. Hồ sơ kỹ thuật, thông tin nhãn mác về bao bì cần được chuẩn bị đầy đủ, đồng thời thiết kế bao bì nên được tối ưu về kích thước, hạn chế sử dụng vật liệu dư thừa và kiểm soát chi phí liên quan đến trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) do CONAI quản lý.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần theo dõi các hướng dẫn tiếp theo của Bộ Môi trường và An ninh Năng lượng Italia (MASE), đặc biệt là danh mục mã HS cụ thể chịu tác động của Sắc lệnh 143/2026, thông qua Thương vụ Việt Nam tại Italia.
Việc chủ động cập nhật quy định, kiểm soát vật liệu bao bì và hoàn thiện hồ sơ ngay từ trước khi xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam hạn chế vướng mắc khi hàng hóa tiếp cận thị trường Italia, đồng thời thích ứng với xu hướng siết chặt các yêu cầu môi trường tại châu Âu.
Hoàng Hậu