Kết nối thương hiệu ngành hàng với thương hiệu quốc gia trong thời đại số

Mỗi thương hiệu Việt không chỉ kể câu chuyện của một doanh nghiệp, mà còn kể câu chuyện về hình ảnh quốc gia. Trong kỷ nguyên số, việc kết nối thương hiệu ngành hàng với thương hiệu quốc gia đang trở thành bước đi chiến lược để Việt Nam khẳng định vị thế mới.

Thương hiệu ngành hàng – mảnh ghép quan trọng của thương hiệu quốc gia

Thương hiệu quốc gia là sự tổng hòa giữa uy tín, giá trị và bản sắc của một đất nước trong nhận thức toàn cầu. Nó thể hiện sức mạnh tổng hợp của kinh tế, văn hóa, con người và năng lực sáng tạo. Trong khi đó, thương hiệu ngành hàng là minh chứng cụ thể nhất cho sức mạnh ấy, thể hiện qua chất lượng sản phẩm, công nghệ sản xuất và năng lực quản trị của doanh nghiệp.

Ở nhiều quốc gia phát triển, thương hiệu ngành hàng và thương hiệu quốc gia luôn được phát triển song hành. Khi nhắc đến đồng hồ, thế giới nghĩ ngay đến “Swiss Made”; thời trang gắn liền với “Made in Italy”; còn mỹ phẩm gợi nhớ “K-Beauty” của Hàn Quốc. Những cụm từ này không chỉ đại diện cho sản phẩm, mà còn phản ánh năng lực sản xuất, chất lượng và niềm tin mà quốc gia đó gây dựng.

Phát biểu khai mạc tại sự kiện công bố sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia năm 2024, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, thương hiệu quốc gia là tài sản vô hình có giá trị chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và vị thế của một quốc gia trong tiến trình hội nhập quốc tế. Theo Thứ trưởng, trong những năm gần đây, với sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, Thương hiệu Quốc gia Việt Nam đã có những bước tiến ấn tượng cả về giá trị lẫn uy tín trên trường quốc tế.

Theo báo cáo của Brand Finance, Việt Nam hiện nằm trong Top 100 quốc gia có thương hiệu mạnh, đồng thời là quốc gia có tốc độ tăng trưởng giá trị thương hiệu nhanh nhất thế giới trong giai đoạn 2019–2022. Năm 2024, giá trị thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt 507 tỷ USD, xếp thứ 32/193 quốc gia được đánh giá, tăng một bậc về thứ hạng và tăng 2% về giá trị so với năm 2023.

Những con số này thể hiện rõ sức mạnh của các doanh nghiệp đầu tàu, song cũng cho thấy một thực tế: mối liên kết giữa thương hiệu ngành hàng và thương hiệu quốc gia vẫn chưa thật sự đồng bộ. Nhiều ngành hàng tiềm năng vẫn thiếu chiến lược nhận diện, truyền thông chung, trong khi hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá ở cấp ngành còn phân tán.

Hoàn thiện khung pháp lý và nâng tầm giá trị thương hiệu ngành hàng

Bên cạnh các văn bản hiện hành như Quyết định 30/2019/QĐ-TTg về Chương trình Thương hiệu Quốc gia và Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2022, Bộ Công Thương đang dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 28/2018/NĐ-CP của Chính phủ – văn bản quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương, trong đó có Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu ngành hàng Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi nhằm khắc phục vướng mắc trong triển khai, đồng thời cập nhật yêu cầu của thời đại số, giúp phát triển thương hiệu ngành hàng gắn kết hơn với Chiến lược xuất nhập khẩu và Chương trình Thương hiệu Quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tiêu chí truyền thống về chất lượng, mà cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý và quảng bá – từ truy xuất nguồn gốc điện tử, mã QR, blockchain đến thương mại điện tử xuyên biên giới – để nâng cao uy tín và tính minh bạch.

Phát triển thương hiệu ngày nay cũng phải song hành với trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Tinh thần vươn mình giữa kỷ nguyên xanh của Chương trình Thương hiệu Quốc gia năm 2024 thể hiện rõ định hướng đó. Vì vậy, cần sớm có cơ chế thống nhất về bộ nhận diện chung cho từng ngành hàng, qua đó giúp các hiệp hội và doanh nghiệp cùng nâng tầm hình ảnh thương hiệu Việt trên trường quốc tế.

Truyền thông xuyên kênh – lan tỏa thương hiệu Việt trên toàn cầu

Trong thời đại truyền thông số, việc kết nối thương hiệu ngành hàng với thương hiệu quốc gia đòi hỏi một chiến lược truyền thông xuyên kênh – kết hợp giữa không gian thực và không gian số để tạo hiệu ứng lan tỏa toàn diện.

Tại các hội chợ và triển lãm quốc tế, gian hàng mang dấu ấn vùng miền đã trở thành điểm nhấn thể hiện hình ảnh Việt Nam chuyên nghiệp và sáng tạo. Những sự kiện như Foodex Japan, Anuga (Đức), China-ASEAN Expo hay Vietnam Expo là cơ hội để doanh nghiệp Việt giới thiệu sản phẩm, đồng thời quảng bá hình ảnh quốc gia thông qua thiết kế, thông điệp và biểu trưng đồng bộ. Khi logo “Vietnam Value” xuất hiện bên cạnh thương hiệu doanh nghiệp, đó là sự cộng hưởng của uy tín cá nhân và hình ảnh quốc gia.

Trên không gian trực tuyến, việc phát triển các cổng thông tin ngành hàng bằng tiếng Anh như “Vietnam Coffee”, “Vietnam Furniture”, “Vietnam Textiles” đang được nhiều chuyên gia đề xuất. Đây có thể trở thành “bản đồ thương hiệu số” của Việt Nam, cung cấp thông tin về sản phẩm, câu chuyện thương hiệu, tiêu chuẩn xuất khẩu và dữ liệu truy xuất nguồn gốc – một cách làm giúp tăng tính minh bạch và khả năng tiếp cận toàn cầu. Bên cạnh đó, những chiến dịch truyền thông như “Made by Vietnam” hay “Proudly from Vietnam”, nếu được đầu tư chuyên nghiệp trên nền tảng mạng xã hội quốc tế, có thể giúp hình ảnh thương hiệu Việt lan tỏa mạnh mẽ hơn.

Ngay trong nước, công tác truyền thông cũng giữ vai trò then chốt. Khi người tiêu dùng Việt tin tưởng và tự hào về sản phẩm trong nước, đó chính là nền tảng để thương hiệu Việt bước ra thế giới. Những chương trình như “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” cần được làm mới bằng các hình thức kể chuyện (storytelling), video ngắn hay trải nghiệm thực tế ảo (VR/AR) để đưa thương hiệu Việt đến gần hơn với thế hệ người tiêu dùng trẻ.

Một xu hướng đáng chú ý là chứng nhận điện tử (digital badge) cho các sản phẩm đạt chuẩn thương hiệu quốc gia hoặc thương hiệu ngành hàng. Khi quét mã QR hoặc biểu trưng điện tử, người tiêu dùng có thể tra cứu toàn bộ hành trình sản phẩm – từ vùng nguyên liệu, nhà sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng đến xuất xứ. Đây là cách thức truyền thông minh bạch, hiện đại, giúp củng cố lòng tin và khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu.

Thương hiệu không chỉ là hình ảnh, mà là lời cam kết về chất lượng, uy tín và niềm tin. Khi mỗi ngành hàng trở thành “đại sứ thương hiệu” của Việt Nam, hình ảnh quốc gia sẽ được khắc sâu hơn trong tâm trí người tiêu dùng quốc tế – không chỉ bằng sản phẩm, mà bằng giá trị và tinh thần sáng tạo.

Để làm được điều đó, cần sự phối hợp đồng bộ giữa ba trụ cột: Nhà nước kiến tạo chính sách và khung pháp lý minh bạch; doanh nghiệp chủ động đổi mới, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu bài bản; và xã hội – truyền thông cùng người tiêu dùng lan tỏa niềm tin Việt Nam.

Khi thương hiệu ngành hàng và thương hiệu quốc gia song hành, Việt Nam sẽ không chỉ được biết đến như “công xưởng của châu Á”, mà còn là “nguồn gốc của giá trị” – nơi mỗi sản phẩm đều kể một câu chuyện về bản sắc, sáng tạo và khát vọng vươn tầm thế giới. Trong kỷ nguyên công nghệ, chính những câu chuyện ấy – nếu được kể bằng ngôn ngữ của đổi mới và lòng tự hào dân tộc – sẽ là sức mạnh mềm giúp thương hiệu Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Mai Chi