Khai hội chùa Thanh Mai “Hành trình về nguồn cội Thiền phái Trúc Lâm”

Lễ hội kéo dài trong ba ngày, từ 29 - 31/3 (tức mùng 1-3 tháng 3 âm lịch), thu hút đông đảo Phật tử, du khách thập phương về dâng hương, chiêm bái và tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống.

Sáng ngày 29/3 (tức mùng 1/3 âm lịch), chùa Thanh Mai chính thức khai hội, lễ hội kéo dài trong ba ngày (từ 29 - 31/3), thu hút đông đảo Phật tử, du khách thập phương về dâng hương, chiêm bái và tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống. Lễ hội tưởng nhớ Thiền sư Pháp Loa – Đệ nhị Thánh tổ Thiền phái Trúc Lâm

Lễ hội chùa Thanh Mai mang đậm dấu ấn Thiền phái Trúc Lâm – dòng thiền do vua Trần Nhân Tông sáng lập. Đây cũng là nơi gắn liền với cuộc đời của Thiền sư Pháp Loa (1284 – 1330), vị tổ thứ hai của Trúc Lâm Yên Tử. Trong khuôn khổ lễ hội, các nghi lễ quan trọng như dâng hương tưởng niệm 695 năm ngày viên tịch của Thiền sư Pháp Loa, lễ mộc dục, cúng Tổ sư, và dàn tụng kinh được tổ chức trang nghiêm, thể hiện sự tri ân đối với bậc cao tăng đã góp phần phát triển Phật giáo Việt Nam.

Nét độc đáo của chùa Thanh Mai

Chùa Thanh Mai được công nhận là di tích văn hóa cấp quốc gia năm 1992. Với diện tích khoảng 16 ha, chùa có nhiều công trình kiến trúc quan trọng như tam quan, lầu bia, điện Phật, nhà tổ, nhà mẫu, nhà khách, tăng đường… Đặc biệt, chùa lưu giữ nhiều tháp cổ mang giá trị lịch sử như Viên Thông bảo tháp, tháp Phổ Quang, tháp Linh Quang.

Một trong những di sản quý giá nhất của chùa Thanh Mai là bảy tấm bia đá có niên đại từ thời Trần và thời Lê. Trong đó, tấm bia "Thanh Mai Viên Thông Tháp Bi" được công nhận là bảo vật quốc gia, ghi lại công đức của Thiền sư Pháp Loa và sự hưng thịnh của Phật giáo Trúc Lâm.

Không gian tâm linh và lễ hội đặc sắc

Không chỉ là điểm hành hương linh thiêng, chùa Thanh Mai còn thu hút du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ. Đặc biệt, vào mùa xuân, rừng phong quanh chùa đâm chồi nảy lộc, tạo nên một khung cảnh thanh tịnh, thơ mộng.

Bên cạnh các nghi lễ Phật giáo, lễ hội còn có nhiều hoạt động văn hóa dân gian như giao lưu văn nghệ, trò chơi truyền thống, tạo nên không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng. Đây là dịp để du khách không chỉ trải nghiệm đời sống tâm linh mà còn khám phá nét đẹp văn hóa cổ truyền.

Lễ hội chùa Thanh Mai không chỉ là sự kiện tôn giáo mà còn là biểu tượng cho tinh thần "uống nước nhớ nguồn", tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh của dân tộc. Với những giá trị đặc biệt ấy, nơi đây xứng đáng là điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích hành trình về nguồn cội.

Lịch sử chùa Thanh Mai – Trung tâm Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử

Chùa Thanh Mai là một trong những ngôi chùa cổ gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Chùa nằm trên đỉnh núi Tam Ban, thuộc xã Hoàng Hoa Thám, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Với vị trí đắc địa giữa rừng phong bạt ngàn, chùa không chỉ là nơi hành hương linh thiêng mà còn là di tích mang giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc.

Hình thành và phát triển

Chùa Thanh Mai được xây dựng vào thời nhà Trần (thế kỷ XIII - XIV), dưới sự chỉ đạo của Thiền sư Pháp Loa (1284 - 1330), vị tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm. Ông là người kế tục sự nghiệp hoằng pháp của Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông và có công lớn trong việc mở rộng ảnh hưởng của Phật giáo Trúc Lâm.

Dưới sự dẫn dắt của Thiền sư Pháp Loa, chùa Thanh Mai trở thành trung tâm đào tạo tăng ni và truyền bá tư tưởng thiền học Trúc Lâm. Nơi đây từng có hàng nghìn tăng sĩ tu tập, góp phần phát triển Phật giáo Việt Nam thời Trần.

Di sản văn hóa và kiến trúc

Hiện nay, chùa Thanh Mai có diện tích khoảng 16 ha với nhiều công trình quan trọng như:

Tam quan – cổng vào chùa, mang phong cách kiến trúc truyền thống.

Lầu bia – nơi đặt những tấm bia cổ ghi chép công đức và lịch sử chùa.

Điện Phật, nhà tổ, nhà mẫu, tăng đường – không gian chính để thờ cúng và sinh hoạt của tăng ni.

Hệ thống tháp cổ gồm Viên Thông bảo tháp, tháp Phổ Quang, tháp Linh Quang… là nơi an táng tro cốt của các thiền sư.

Đặc biệt, chùa Thanh Mai còn lưu giữ bảy tấm bia đá có niên đại từ thời Trần và Lê, trong đó bia "Thanh Mai Viên Thông Tháp Bi" được công nhận là bảo vật quốc gia.

Chùa Thanh Mai ngày nay

Ngày nay, chùa Thanh Mai không chỉ là điểm hành hương linh thiêng mà còn là điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn. Lễ hội chùa Thanh Mai diễn ra vào ngày 1 - 3/3 âm lịch hằng năm, thu hút đông đảo Phật tử và du khách đến tham gia các nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa dân gian.

Với lịch sử lâu đời và giá trị văn hóa đặc biệt, chùa Thanh Mai là một trong những di tích tiêu biểu của Thiền phái Trúc Lâm và Phật giáo Việt Nam.

Đình Sáng