Dư nợ cho vay tiếp tục tăng, trong khi nợ xấu ở mức gần 6.000 tỷ đồng và tỷ lệ bao phủ suy giảm, đặt Eximbank trước yêu cầu cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng, lợi nhuận và an toàn tài sản.
Dư nợ tăng, bộ đệm dự phòng thu hẹp
Báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ năm 2026 đã được soát xét của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, mã chứng khoán EIB) cho thấy hoạt động tín dụng tiếp tục mở rộng, nhưng khả năng kiểm soát rủi ro và củng cố nguồn lực dự phòng đang là những vấn đề cần theo dõi.
Theo báo cáo tài chính, tại ngày 30/6/2026, tổng dư nợ cho vay khách hàng của Eximbank đạt 188.030 tỷ đồng, tăng 3.814 tỷ đồng so với mức 184.216 tỷ đồng cuối năm 2025, tương đương tăng khoảng 2,07%. Đáng chú ý, tổng nợ xấu (gồm nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5) ở mức 5.794 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng khoảng 521 tỷ đồng, tương đương 9,88% so với mức 5.273 tỷ đồng cuối năm 2025. Tính trên tổng dư nợ cho vay khách hàng, tỷ lệ nợ xấu theo số liệu phân loại nợ trong thuyết minh ở mức khoảng 3,08%, cao hơn mức khoảng 2,86% cuối năm trước.
Eximbank cũng tập trung phát triển đội ngũ, nâng cao năng lực quản trị và quản lý rủi ro, hiện đại hóa nền tảng công nghệ
Xét theo từng nhóm, nợ dưới tiêu chuẩn tăng từ gần 702 tỷ đồng lên 1.265 tỷ đồng; nợ nghi ngờ tăng từ 1.091 tỷ đồng lên 1.357 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ có khả năng mất vốn giảm từ 3.480 tỷ đồng xuống 3.172 tỷ đồng. Như vậy, mức giảm của nhóm nợ có khả năng mất vốn chưa bù đắp được mức tăng tại hai nhóm nợ xấu còn lại, khiến tổng nợ xấu vẫn tăng trong nửa đầu năm.
Một diễn biến khác cần lưu ý là nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tăng từ 2.192 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 3.081 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, tăng khoảng 889 tỷ đồng, tương đương 40,6%. Dù đây chưa phải nợ xấu, nhưng là nhóm cần được theo dõi bởi sự gia tăng cho thấy quy mô dư nợ có mức độ rủi ro cao hơn nhóm nợ đủ tiêu chuẩn đã lớn lên đáng kể.
Ở khía cạnh dự phòng, bảng cân đối kế toán hợp nhất ghi nhận dự phòng rủi ro cho vay khách hàng tại ngày 30/6/2026 là 1.837 tỷ đồng, giảm khoảng 477 tỷ đồng so với mức 2.314 tỷ đồng cuối năm 2025. Đối chiếu số dư dự phòng này với tổng nợ xấu 5.794 tỷ đồng, tỷ lệ bao phủ ước tính khoảng 31,7%, thấp hơn mức khoảng 43,9% cuối năm trước.
Trên báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất giữa niên độ, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng sáu tháng đầu năm 2026 đạt hơn 798 tỷ đồng, so với hơn 328 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt gần 679 tỷ đồng, giảm so với gần 1.489 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Những số liệu trên làm rõ ba vấn đề cần tiếp tục theo dõi tại Eximbank: tỷ lệ nợ xấu tăng, nợ nhóm 2 tăng nhanh và tỷ lệ bao phủ nợ xấu ước tính giảm.
Chiến lược 2026 - 2030 và bài toán tăng trưởng bền vững
Trong bối cảnh trên, định hướng phát triển của Eximbank giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu không chỉ mở rộng hoạt động mà còn nâng cao năng lực quản trị và quản lý rủi ro. Tại Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 14/10/2026, ngân hàng tiếp tục triển khai lộ trình hoàn thiện mô hình quản trị, đồng thời kiện toàn cơ cấu Hội đồng quản trị.
Theo thông cáo chính thức, số lượng thành viên Hội đồng quản trị được nâng từ sáu lên bảy người, với việc bầu bổ sung bà Phạm Thị Huyền Trang, Tổng giám đốc Eximbank, làm thành viên Hội đồng quản trị. Ngân hàng cũng điều chỉnh quy định về tỷ lệ sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, bỏ giới hạn 6% vốn điều lệ được quy định trước đây tại điều lệ và chuyển sang áp dụng mức tối đa theo pháp luật.
Những thay đổi này nằm trong lộ trình hoàn thiện cơ cấu quản trị và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, hiệu quả thực chất của quá trình chuyển đổi sẽ cần được phản ánh qua chất lượng quyết định tín dụng, tính minh bạch trong quản trị rủi ro và khả năng cải thiện các chỉ số tài chính, thay vì chỉ thể hiện ở sự thay đổi về cơ cấu tổ chức.
Thông tin với Phóng viên Tạp chí Thương trường, ông Nguyễn Lê Quốc Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Eximbank, cho biết: “Năm 2026 là năm nền móng cho quá trình chuyển đổi và phát triển ngân hàng. Theo ông, việc kiện toàn Hội đồng quản trị hướng tới xây dựng đội ngũ lãnh đạo có kinh nghiệm, chuyên môn đa dạng và tinh thần trách nhiệm với người gửi tiền, khách hàng, nhân viên và cổ đông”.
“Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế, Eximbank cũng từng bước hoàn thiện các điều kiện quản trị và hoạt động theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp, nhằm bảo vệ tiền của người gửi, giá trị cho khách hàng và nhân viên, đóng góp vào trách nhiệm quan trọng nhất - đó là góp phần vào công cuộc xây dựng nền kinh tế phát triển ổn định của Việt Nam”. - Chủ tịch Hội đồng quản trị Eximbank nhấn mạnh.
Chiến lược phát triển giai đoạn 2026–2030 của Eximbank cũng tập trung phát triển đội ngũ, nâng cao năng lực quản trị và quản lý rủi ro, hiện đại hóa nền tảng công nghệ nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khách hàng. Đây là những định hướng có liên quan trực tiếp đến khả năng kiểm soát chất lượng tài sản, nếu được chuyển hóa thành quy trình thẩm định, cảnh báo sớm và giám sát khoản vay hiệu quả.
Đối với hoạt động tín dụng, một trong những thách thức là duy trì khả năng cung ứng vốn cho khách hàng tốt trong khi kiểm soát rủi ro từ những khoản vay hiện hữu. Tăng trưởng tín dụng nhanh có thể hỗ trợ thu nhập lãi, nhưng cũng làm gia tăng quy mô tài sản chịu rủi ro nếu tiêu chuẩn cho vay không được duy trì chặt chẽ.
Do đó, thay vì chỉ theo đuổi mục tiêu tăng trưởng dư nợ, Eximbank cần đồng thời theo dõi diễn biến nợ nhóm 2, tỷ lệ nợ xấu, mức trích lập dự phòng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu và khả năng thu hồi các khoản nợ đã chuyển nhóm. Đặc biệt, nợ nhóm 2 cần được giám sát bởi sự gia tăng của nhóm này có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm về áp lực chất lượng tín dụng, dù không phải toàn bộ dư nợ nhóm 2 đều sẽ trở thành nợ xấu.
Một vấn đề khác là nguồn lực để củng cố dự phòng. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh có thể hỗ trợ ngân hàng bổ sung bộ đệm, nhưng khả năng thực hiện còn phụ thuộc vào diễn biến thu nhập, chi phí vốn, chi phí hoạt động và mức độ phát sinh nợ xấu mới. Việc xác định lộ trình nâng tỷ lệ bao phủ vì thế cần gắn với mục tiêu cụ thể, thời hạn thực hiện và khả năng tạo lợi nhuận thực tế.
Trong giai đoạn tới, việc kiện toàn quản trị chỉ thực sự tạo chuyển biến khi đi cùng kết quả xử lý nợ xấu, cải thiện dự phòng và duy trì chất lượng các khoản vay mới. Với Eximbank, thước đo quan trọng sẽ không chỉ là quy mô tín dụng tăng thêm, mà còn là khả năng chuyển tăng trưởng thành lợi nhuận bền vững trong khi vẫn bảo đảm an toàn tài sản.
Phượng Hòa