Kiến nghị quy định tư cách pháp nhân cho tổ hợp tác

Đóng góp ý kiến xây dựng dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi), nhiều đại biểu đề nghị phải đảm bảo tổ hợp tác có tư cách pháp nhân để có thể ký kết hợp tác, ký kết hợp đồng lao động, thực hiện các hoạt động thông thường để hoạt động, phát triển. Từ đó, kiến nghị quy định tư cách pháp nhân cho tổ hợp tác.

Kiến nghị quy định tư cách pháp nhân cho tổ hợp tác

Tiếp tục kỳ họp thứ 5, chiều 25/5, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Hợp tác xã (sửa đổi). Tham gia ý kiến đối với dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi), về tổ hợp tác, đại biểu Đồng Ngọc Ba (Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Định) cho rằng, quy định về thủ tục đăng ký tổ hợp tác chưa phù hợp.

Đại biểu cho biết, hiện có hơn 101 nghìn Tổ hợp tác và 1,4 triệu thành viên. Bộ luật Dân sự 2005 quy định khi thành lập cần có hợp đồng và chỉ phải chứng thực tại UBND xã. Đến Bộ luật Dân sự năm 2015, do thực tiễn cho thấy quản lý bằng cách đó không phù hợp và bỏ thủ tục chứng thực.

Năm 2020, Chính phủ ban hành Nghị định 77 đã quy định Tổ hợp tác khi có hợp đồng thành lập phải thông báo cho UBND cấp xã. Qua tổng kết đến nay có khoảng 30% Tổ hợp tác có thông báo, còn 70% Tổ hợp tác không nắm được thông tin. Nếu quy định các Tổ hợp tác phải thực hiện các thủ tục hành chính là đăng ký tại cơ quan cấp huyện là không thuyết phục.

Đại biểu cho rằng không nên quy định thủ tục đăng ký này, trước mắt có biện pháp thực hiện hiệu quả các tổ hợp tác phải thực hiện thông báo cho UBND cấp xã.

Về vấn đề miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với hợp tác xã chuyển đổi từ tổ hợp tác, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo, các cơ quan chủ trì thẩm tra phối hợp rà soát đảm bảo thống nhất với quy định tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Tham gia phát biểu ý kiến về chính sách của nhà nước với hợp tác xã,  Đại biểu Phạm Văn Hòa - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đề nghị, quy định rõ ràng, rành mạch, ngoài có chế độ, chính sách ưu tiên cho hợp tác xã vừa và nhỏ, cần có những ưu tiên, ưu đãi đặc biệt cho các hợp tác xã nông nghiệp, do loại hình này khó tiếp cận được nguồn lực về vốn, về đất đai. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần tạo điều kiện tiếp cận đất và vốn cho hợp tác xã nông nghiệp. 

Cùng với đó, về tổ hợp tác, đại biểu đề nghị phải đảm bảo tổ hợp tác có tư cách pháp nhân để có thể ký kết hợp tác, ký kết hợp đồng lao động, thực hiện các hoạt động thông thường để hoạt động, phát triển. Về liên đoàn hợp tác xã, đại biểu cho rằng không nên luật hóa trong dự án luật lần này, mà nên thực hiện thí điểm, nếu thành công thì sẽ đề xuất, sửa đổi bổ sung Luật Hợp tác xã để đưa vào luật.

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Vũ Thị Liên Hương, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, quy định về địa vị pháp lý của Tổ hợp tác chưa rõ, vì vậy nên quy định bắt buộc Tổ hợp tác phải được đăng ký với cơ quan có thẩm quyền đăng ký kinh doanh.

Về việc thành lập doanh nghiệp trong Hợp tác xã tại Điều 82 dự thảo luật quy định: Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã được thành lập doanh nghiệp nhằm mục tiêu hỗ trợ hoạt động liên kết tiêu thụ, sử dụng sản phẩm, dịch vụ của Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã.

Theo đại biểu, đây là một trong những nội dung hết sức quan trọng giúp doanh nghiệp trở thành một công cụ của Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã trong việc thực hiện liên kết, tiếp cận thị trường, cũng như tiếp cận các chính sách trong hoạt động. Tuy nhiên, dự thảo luật quy định thành lập doanh nghiệp trong Hợp tác xã vẫn còn chung chung, chưa rõ về tư cách pháp nhân.

Chung ý kiến, Đại biểu Lê Thị Thanh Lam - Đoàn ĐBQH tỉnh Hậu Giang, đề nghị cân nhắc nên có quy định Luật Tổ chức hợp tác có tư cách pháp nhân. Việc cân nhắc quy định nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình hoạt động của tổ hợp tác.

Về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề nghị Ban soạn thảo bổ sung thêm nội dung liên quan đến liên hiệp HTX là cấp giấy chứng nhận đăng ký liên hiệp HTX trong trường hợp không đủ điều kiện, từ chối cấp giấy chứng nhận liên hiệp HTX trong trường hợp đủ điều kiện cho đầy đủ theo quy định trong đối tượng áp dụng được quy định trong luật này.

Về quyền của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã quy định khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tại Điều 9, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề nghị cần bổ sung giải thích từ ngữ cụm từ “giải quyết tranh chấp nội bộ” để quy định chi tiết, cụ thể hơn trong quá trình thực hiện. 

Hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp, xây dựng sản phẩm OCOP

Phát biểu tại phiên họp, Đại biểu Mai Văn Hải - Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa bày tỏ thống nhất cao với Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật; ghi nhận dự thảo Luật đã tiếp thu nghiêm túc, đầy đủ nhiều ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội. 

Liên quan đến thể chế hóa chính sách phát triển hợp tác xã theo tinh thần Nghị quyết 20-NQ/TW của Đảng đã được tiếp thu nhiều, trong đó có điều khoản dành riêng cho hợp tác xã nông nghiệp. Đại biểu cho rằng nên quy định thêm cơ chế để giúp hợp tác xã nông nghiệp tích tụ tập trung đất đai sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, hình thành chuỗi chế biến, phân phối sản phẩm nông nghiệp và hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP.

Về Quỹ phát triển hợp tác xã, đại biểu Mai Văn Hải đề nghị cần phải quy định rõ hơn. Theo đó, đối với Quỹ hợp phát triển hợp tác xã ở Trung ương nên giao cho Liên minh Hợp tác xã Việt Nam quản lý; đối Quỹ phát triển hợp tác xã ở địa phương nên giao cho Liên minh hợp tác xã ở các tỉnh quản lý.

Về chuyển nhượng phần vốn góp đối với thành viên của hợp tác xã, đại biểu Mai Văn Hải bày tỏ thống nhất với phương án 1. Theo đó, ngoài việc ưu tiên cho thành viên hợp tác xã nhận chuyển nhượng, có thể quy định nếu thành viên hợp tác xã không nhận chuyển nhượng có thể là quy định cho thành viên chuyển nhượng ra ngoài. Đại biểu cho rằng đây cũng là một điều kiện để cho hợp tác xã nâng cao chất lượng thành viên của hợp tác xã.

Về hoạt động cho vay nội bộ, đại biểu Mai Văn Hải cho rằng dự thảo Luật quy định khi  nguồn vốn đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh thì mới cho thực hiện việc cho vay là sẽ rất là khó hoạt động trong hợp tác xã. 

Trong khi hoạt động tín dụng nội bộ là một hoạt động rất tốt để hỗ trợ cho các thành viên hợp tác xã để phát triển sản xuất. Do đó đại biểu đề xuất nên quy định rõ nguồn vốn để thực hiện việc tín dụng nội bộ. Đó là có thể sử dụng một phần vốn điều lệ, có thể sử dụng một phần vốn đóng góp của thành viên hợp tác xã.

Đồng thời, đại biểu đề nghị cần bổ sung nguyên tắc hoạt động của Quỹ tín dụng nội bộ để bảo đảm an toàn như nguyên tắc tự nguyện tự, tự chịu trách nhiệm, không vì mục tiêu lợi nhuận hay chỉ cho các thành viên hợp tác xã vay.

Hồng Quang