ĐBQH: Đề xuất giảm thuế giá trị gia tăng với các mặt hàng và với các hộ, cá nhân kinh doanh

Theo đại biểu Lê Quân, Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội, việc giảm thuế nếu chỉ tính đến hết năm 2023 thì không thể đánh giá được hết hiệu quả của chính sách hỗ trợ giảm thuế. Vì vậy, Quốc hội nên xem xét kéo dài thời gian hỗ trợ doanh nghiệp đến ngày 01/7/2024 hoặc hết năm 2024.

Cần có các giải pháp tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn

Sáng 25/5, tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XV, các đại biểu đã thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2023; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2022...

Theo Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2022, trong bối cảnh rất khó khăn, chúng ta vẫn thực hiện được mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đạt và vượt 13/15 chỉ tiêu kế hoạch.

Nhiều chỉ tiêu tốt hơn số đã báo cáo Quốc hội, như: GDP năm 2022 tăng 8,02% (đã báo cáo là 8%); CPI bình quân tăng 3,15% (đã báo cáo là khoảng 4%); thu ngân sách Nhà nước tăng 12,5%, đáp ứng kịp thời, đầy đủ các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển, thực hiện chính sách an sinh xã hội, cải cách tiền lương và các nhiệm vụ cấp thiết khác.

Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế, khó khăn được chỉ ra, trong đó có hai chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch. Giải ngân vốn đầu tư công và triển khai thực hiện một số chính sách thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, 3 Chương trình mục tiêu quốc gia chưa đạt yêu cầu. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong huy động, tiếp cận vốn, chi phí sản xuất kinh doanh tăng, thị trường sản phẩm xuất khẩu bị thu hẹp.

Những tháng đầu năm 2023, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn được bảo đảm.

Trong Phiên thảo luận ở Tổ 1, các đại biểu thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP.Hà Nội đều đánh giá cao Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện phát triển kinh tế năm 2022 cũng như tập trung thảo luận về các giải pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian tới.

Tại phiên thảo luận, Đại biểu Nguyễn Anh Trí nhấn mạnh, mặc dù trong 3 năm qua, tình hình thế giới có nhiều biến động khó lường nhưng an ninh quốc phòng trong nước vẫn ổn định, công tác đối ngoại phát triển. Người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước. Tuy nhiên, dưới tác động của đại dịch Covid-19, tình hình kinh tế-xã hội, hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của Nhân dân ở trong nước đã bị ảnh hưởng.

Theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, thực tế đối phó với đại dịch Covid-19, trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã rất khó khăn để duy trì sản xuất và tạo công ăn việc làm cho người lao động. Dự báo, tình hình này còn tiếp diễn trong thời gian tới. Tuy nhiên, hiện nay, lãi suất cho vay ở các ngân hàng thương mại vẫn còn cao nên doanh nghiệp còn gặp khó khi tiếp cận với nguồn vốn để phục hồi sản xuất kinh doanh sau tác động của dịch bệnh Covid-19.

"Chính vì vậy, Chính phủ cần có các giải pháp tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn để duy trì sản xuất, thúc đẩy hoạt động kinh doanh như bằng cách giảm lãi suất cho vay" - đại biểu Nguyễn Anh Trí đề xuất.

Đồng thuận với quan điểm trên, đại biểu Lê Quân cho rằng, cần có sự điều chỉnh mạnh mẽ hơn về chính sách tiền tệ như hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn với lãi suất thấp để họ có thể tính toán cân đối kinh doanh và tránh rủi ro trong sản xuất. Khi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được phục hồi và phát triển thì mới có thể tạo công ăn việc làm và “giữ chân” được lao động làm việc cho doanh nghiệp đó.

Ngoài giải pháp trên, đại biểu Lê Quân còn ủng hộ đề xuất của Bộ Tài chính là giảm 2% mức thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 10% (còn 8%); giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng đối với cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) khi thực hiện xuất hóa đơn đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng 10%. Điều này cũng là để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển kinh doanh tốt hơn.

Tuy nhiên, theo đại biểu Lê Quân, việc giảm thuế nếu chỉ tính đến hết năm 2023 thì không thể đánh giá được hết hiệu quả của chính sách hỗ trợ giảm thuế. Vì vậy, Quốc hội nên xem xét kéo dài thời gian hỗ trợ doanh nghiệp đến ngày 01/7/2024 hoặc hết năm 2024.

Đồng thuận với việc giảm thuế giá trị gia tăng, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, trong năm 2022, thu ngân sách Nhà nước tăng 12,5%, đáp ứng kịp thời, đầy đủ các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển, thực hiện chính sách an sinh xã hội, cải cách tiền lương và các nhiệm vụ cấp thiết khác. Vì vậy, việc giảm thuế giá trị gia tăng để kích thích tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp là cần thiết để góp phần tăng trưởng kinh tế.

Thời gian hỗ trợ giảm thuế không nên chỉ 6 tháng cuối năm 2023 mà nên kéo dài sang năm 2024 theo chiều hướng cân đối ngân sách, đánh giá hiệu quả chính sách.

Nhiều mặt hàng tăng giá, đề nghị hỗ trợ người lao động

Tại phiên thảo luận, đặt trong bối cảnh tình hình kinh tế trong nước và thế giới khó khăn, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, độ mở lớn hiện nay, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng: Quốc hội, Chính phủ cần tập trung vào các giải pháp căn cơ liên quan khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp từ trong nước. Nếu làm được, sẽ bảo đảm an ninh kinh tế vì hiện nay, chúng ta đang phụ thuộc khá nhiều vào công nghệ nước ngoài trên nhiều lĩnh vực.

Đại biểu dẫn chứng, trong lĩnh vực năng lượng, tỷ lệ nội địa hóa đang rất thấp: Trong dự án thủy điện, hiện nay chúng ta mới chủ động được khoảng 30%, với nhiệt điện là 25%, điện khí 7%, với lĩnh vực điện gió tỷ lệ phụ thuộc là 100%. Đứng về lý thuyết quản trị quốc gia, khi bên ngoài khó khăn, bên trong nội lực phải khơi thông, nhưng chúng ta chưa khơi thông được khiến kinh tế vẫn còn gặp khó.

Như trong lĩnh vực du lịch, chúng ta có rất nhiều tiềm năng; thời điểm dịch Covid-19 Việt Nam cũng là nước mở cửa sớm do kiểm soát dịch bệnh tốt. Nhưng so với những năm trước, và so với các nước khác trong khu vực, nguồn thu từ du lịch đang thấp hơn bình thường. Hay như một số lĩnh vực dịch vụ khác, cụ thể là dịch vụ karaoke đang không hoạt động. Nguyên nhân không phải do dịch vụ này tồi tệ mà một phần do cơ chế.

Đồng tình với các quan điểm này, đại biểu Phạm Đức Ấn – Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Đoàn Thành phố Hà Nội) cho rằng, kết quả đạt được về kinh tế - xã hội vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm. Trong bối cảnh xuất khẩu khó khăn, động lực tăng trưởng phải từ trong nước, đi cùng chi tiêu ngân sách, đầu tư công. Tuy nhiên hiện nay, tỷ trọng, tỷ lệ chi tiêu ngân sách, đầu tư công chưa được 16% là chưa đạt.

"Tháo gỡ vướng mắc nói trên phải xuất phát từ cơ chế. Nếu không có tháo gỡ và tháo gỡ tận cùng sẽ rất khó cho phát triển trong giai đoạn hiện tại và cả giai đoạn sau này"- đại biểu Phạm Đức Ấn nêu.

Còn theo đại biểu Nguyễn Tuấn Thịnh, giá mặt hàng xăng dầu, ga, khí đốt thời gian qua tăng ảnh hưởng đến người lao động, làm công ăn lương, thu nhập thấp. Đại biểu đề nghị, trong năm 2023 khi Chính phủ điều chỉnh giá một số dịch vụ công cần quan tâm hơn đến người có thu nhập thấp, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn để đảm bảo, tránh tiếp tục suy giảm tiêu dùng trong nước.

Đại biểu Nguyễn Phương Thuỷ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, thực tế thời gian qua tỉ lệ thất nghiệp, rút bảo hiểm xã hội một lần cao hơn so với báo cáo. Tỷ lệ thất nghiệp tăng dẫn đến nhiều lao động thiếu việc làm, giảm thu nhập. Hiện tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm trên 40 tuổi ở khu công nghiệp có nguy cơ lớn khi doanh nghiệp cần giãn việc, sa thải lao động thì đây là nhóm dễ bị tác động nhất.

Trong khi đó, nhóm này khi tìm việc lại rất khó vì doanh nghiệp chỉ ưu tiên cho giới trẻ. "Đây là vấn đề sẽ phát sinh nhiều vấn đề xã hội lớn nhưng báo cáo của Chính phủ chưa chú trọng nhóm đối tượng này, cần quan tâm hơn-đại biểu Nguyễn Phương Thủy nhấn mạnh.

Thanh Cao