Kinh tế Việt Nam đã mạnh lên sau đại dịch Covid-19

Theo TS. Vũ Minh Khương, giảng viên Trường Chính sách công Lý Quang Diệu Singapore, câu hỏi Việt Nam có mạnh lên sau đại dịch hay không là một vấn đề rất nhiều nhà nghiên cứu quốc tế cũng như chính khách quốc tế quan sát. Từ góc độ một nhà nghiên cứu từ bên ngoài, ông thấy rõ, kinh tế Việt Nam mạnh lên sau đại dịch covid-19.

Kinh tế Việt Nam nhiều điểm sáng

Tại Tọa đàm Kinh tế Việt Nam vượt những "cơn gió ngược" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức mới đây Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) Trần Quốc Phương đánh giá, trong 9 tháng vừa qua, nền kinh tế có nhiều kết quả nổi bật. Đầu tiên là tốc độ tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 4,24%.

Trong kết quả này, quý III GDP đạt 5,33% là con số rất tích cực so với cùng kỳ năm ngoái và kết quả này đã bù cho kết quả các quý trước và 9 tháng đạt kết quả chung GDP 4,24%. Có thể thấy, Việt Nam đã đạt kết quả tăng trưởng GDP khá cao so với các nước khác.

Để có sự phục hồi như vậy, theo Thứ trưởng Bộ KHĐT, chúng ta đã khá lên sau từng tháng, kết quả tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau đạt cao hơn quý trước. “Chúng ta đã ứng phó thành công với những "cơn gió ngược" của năm nay nhờ cách chỉ đạo điều hành linh hoạt, kịp thời của Chính phủ trong bối cảnh kinh tế thế giới, tình hình lạm phát toàn cầu ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế nước ta” - ông Phương đánh giá.

Phân tích kỹ hơn, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh đến công tác điều hành tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trong 9 tháng qua, với cách điều hành linh hoạt, hiệu quả của Ngân hàng Nhà nước đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp (DN) tiếp cận vốn thuận lợi, điều hành tỷ giá phù hợp, đảm bảo tính thanh khoản của toàn hệ thống.

Thứ hai, ông Phương cho rằng, chúng ta cũng vượt qua "cơn gió ngược" về lạm phát. “CPI 6 tháng đầu năm khá cao nhưng CPI 9 tháng tăng 3,16% so với cùng kỳ năm trước so với dư địa 4,5% mà Quốc hội cho phép. Trong những tháng cuối năm, chúng ta hoàn toàn có thể điều hành được” - ông Phương nói đồng thời cho biết, điểm sáng thứ ba là giải ngân đầu tư công.

“Năm nay là năm có lượng vốn đầu tư công cao nhất từ trước đến nay, do đó thách thức về giải ngân vô cùng lớn. Kết quả giải ngân vốn đầu tư công sau 9 tháng đạt 51% là kết quả rất đáng khích lệ” - Thứ trưởng Bộ KHĐT nhấn mạnh.

Theo ông Phương, trong rất nhiều năm qua, hiếm có năm nào sau 9 tháng kết quả giải ngân đạt được trên 50% mà thường dồn giải ngân vào những tháng cuối năm.

Cuối cùng, điểm nổi bật trong năm nay khi bối cảnh thế giới nhiều biến động thì đất nước đã đạt nhiều kết quả rất tốt về đối ngoại. Đây là nội dung rất quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng cả năm.

Việt Nam đã mạnh lên sau đại dịch Covid-19

Bổ sung thêm một số điểm sáng, Điểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế chỉ ra những điểm phía sau những con số không dễ nhìn ra. Điển hình như Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp cả bằng thể chế, bằng tiền, như giảm thuế, miễn thuế, gia hạn các nghĩa vụ tài chính…với khoảng 150 nghìn tỷ.

Cùng với đó là sự nỗ lực của Chính phủ, doanh nghiệp, người dân và các địa phương cùng chung tay để giảm bớt khó khăn, vượt qua thách thức. “Qua tiếp xúc, tôi thấy cộng đồng doanh nghiệp rất ý thức trong nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức mà không ỷ lại vào Chính phủ”, ông Hiếu nêu thực tế.

Đại biểu Phan Đức Hiếu cũng đề cao việc Thủ tướng đã chỉ đạo rất mạnh mẽ về sự chuyển hướng điều hành chính sách tiền tệ nới lỏng linh hoạt, phù hợp. “Đây là những hành động rất quyết liệt, rất mạnh mẽ và quyết đoán của Chính phủ”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Trong khi đó, TS. Vũ Minh Khương, giảng viên Trường Chính sách công Lý Quang Diệu Singapore cũng đồng tình với Thứ trưởng Trần Quốc Phương cũng như đại biểu Phan Đức Hiếu đã đưa ra một số thực tế sắc sảo, sáng rõ vấn đề.

“Quan sát Việt Nam có mạnh lên sau đại dịch hay không là một vấn đề rất nhiều nhà nghiên cứu quốc tế cũng như chính khách quốc tế quan sát. Và thấy rõ Việt Nam mạnh lên sau đại dịch”, ông nêu góc độ một nhà nghiên cứu từ bên ngoài.

Theo ông Khương, trong vòng 2 năm vừa rồi, niềm tin về sự điều hành của Chính phủ trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vô cùng khó khăn tăng lên rất mạnh mẽ, cả bên ngoài và trong nội bộ. 

“Các địa phương cũng như doanh nghiệp lớn mà tôi làm việc đều có tâm thế mới sẵn sàng cho tương lai. Trong vấn đề đơn giản như xuất khẩu gạo, phải nói Việt Nam rất bản lĩnh, mà thế giới đang khen ngợi. Mình không chỉ vì mình mà vì cả thế giới. Nếu Việt Nam cũng rối loạn và cấm xuất khẩu gạo thì chắc chắn mất điểm. Đây là bản lĩnh của Chính phủ trong thời gian vừa rồi”, TS. Vũ Minh Khương dẫn chứng.

Về mặt điều hành vĩ mô, ông Khương cho rằng, trong bối cảnh có nhiều rủi ro, nền kinh tế chúng ta mới ở giai đoạn ban đầu, rất nhiều khó khăn nhưng rất vững vàng trong điều hành tỉ giá, lãi suất, không thấy vấn đề lo lắng gì cả. Đấy là điều rất đáng mừng cho nền kinh tế.

TS. Vũ Minh Khương đánh giá, cách điều hành của Chính phủ trong thời gian vừa qua giúp cho tâm thế của các địa phương lên rất mạnh. Cụ thể như quyết định làm 218km tàu điện ngầm, hệ thống đường sắt đô thị trong 12, 15 năm tới.  “Mọi người ngồi họp ngày đêm, thu thập tri thức của tất cả mọi người, tôi nhận thấy một không khí rất đặc biệt”, ông Khương nói.

Ông cũng cho rằng, việc đổi mới mô hình kinh tế cũng không thể diễn ra trong ngày một ngày hai, nên đòi hỏi vai trò của Chính phủ thời gian tới rất lớn. “Tôi đã trải qua thời kỳ đổi mới lần thứ nhất, và trong lần đổi mới thứ hai này, dù đang có vô vàn khó khăn, thách thức, nhưng rõ ràng chân trời mới đang mở ra”, ông Khương nhận định.

Theo TS. Vũ Minh Khương, chúng ta đang đứng ở ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mà Việt Nam có thể cất cánh để trở thành một quốc gia phát triển trong thời gian tới.

“Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ vừa qua đem lại nhiều động lực, ngành nghề mới, như sản xuất chip bán dẫn, đây cơ hội rất lớn cho chúng ta”, ông Khương tin tưởng “Việt Nam sẽ có những bước đi rất ngoạn mục trong thời gian tới”.

Mục tiêu GDP về 6% là hoàn toàn khả thi

Tại phiên họp Chính phủ hôm 30/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu chọn kịch bản tăng trưởng GDP cả năm khoảng 6% để có chính sách điều hành linh hoạt, phù hợp.

Cho rằng "lạc quan thì có thể đạt được GDP 6% năm nay", song Thứ trưởng Bộ KHĐT Trần Quốc Phương nói kịch bản này rất thách thức. Theo tính toán để đạt mức tăng trưởng này, kinh tế quý IV phải tăng 10,6%, đòi hỏi đột phá cả phía cung và cầu. Ở phía cung, sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo cần sự đột phá, tăng vượt bậc ở quý cuối năm. Còn phía cầu, giải ngân đầu tư công có khả năng tăng tốt hơn trong 3 tháng cuối năm, nhưng cần giải pháp kích cầu để phục hồi tốt hơn thị trường tiêu dùng trong nước.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam cũng nhận định Chính phủ điều chỉnh mục tiêu GDP về 6% là hoàn toàn khả thi.

ADB đánh giá cao những phản ứng chính sách chủ động của Chính phủ, cân bằng ổn định kinh tế vĩ mô. Các chính sách kinh tế vĩ mô bao gồm các biện pháp tài chính và tiền tệ, cho đến nay đã đi đúng hướng và kịp thời.

Giám đốc quốc gia ADB nhìn nhận, Việt Nam có nhiều điểm có thể cải thiện hơn nữa. Chẳng hạn, thực thi chính sách tài khóa đã được đẩy nhanh những tháng gần đây, nhưng vẫn có thể được đẩy mạnh hơn nữa để tăng cầu trong nước. Việt Nam cũng cần lưu ý phát triển hệ sinh thái trong các lĩnh vực công nghệ mới (chip bán dẫn, công nghệ số...) và đảm bảo tiếp cận tín dụng "dễ thở" hơn cho khu vực doanh nghiệp tư nhân.

"Cơ hội và dư địa tăng trưởng cho Việt Nam vẫn còn, song cần các cơ quan quản lý phản ứng chính sách nhanh hơn, tạo ra hệ sinh thái và điều kiện cho khu vực tư nhân vươn lên", ông Shantanu Chakraborty khuyến nghị.

Đại diện ADB lưu ý thêm, tiêu dùng trong nước cần thúc đẩy hơn, tức cần tạo điều kiện để người dân có thêm tiền, kích thích tiêu dùng nội địa. Ông Shantanu đánh giá không gian chính sách tài khóa còn rộng, nên cần thúc đẩy nhanh hơn nữa giải ngân đầu tư công - động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hồng Quang