Kinh tế Việt Nam tăng trưởng tích cực đầu năm 2024

Tiếp nối đà tăng trưởng từ cuối năm 2023, kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm 2024 cho thấy những kết quả tương đối tích cực. Tăng trưởng GDP, với kết quả tăng trưởng khá của quý I/2024, các yếu tố rủi ro bên ngoài được dự báo và trong tầm kiểm soát; các động lực tăng trưởng (cả truyền thống và mới) được khai thác, phát huy hiệu quả cao hơn.

Kinh tế phục hồi tích cực

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, kinh tế-xã hội quý I/2024 của nước ta đạt được kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, khẳng định chính sách quản lý và điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương từng bước phát huy hiệu quả.

Theo kịch bản của Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2024, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2024 đạt từ 6%-6,5%. Trong đó, quý I có mức tăng trưởng tương ứng 5,2% và 5,6%. Như vậy, nhìn tổng thể bức tranh kinh tế, kết quả tăng trưởng quý I đạt 5,66% đang sát với kịch bản cao.

Tuy nhiên, giữa các khu vực có sự dịch chuyển so với kịch bản ban đầu. Cụ thể, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng tốt hơn cùng kỳ năm trước, đạt mức tăng trưởng 6,28%, cao nhất trong 3 khu vực (riêng công nghiệp tăng 6,18%) và cao hơn nhiều so với kịch bản cao 5,5% đề ra trong Nghị quyết 01/NQ-CP.

Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản và khu vực dịch vụ đạt mức tăng trưởng lần lượt là 2,98% và 6,12%, thấp hơn mức tăng của cả 2 kịch bản tăng trưởng đề ra là 3,0% đối với nông, lâm nghiệp và thủy sản; 6,3% và 6,5% đối với công nghiệp và xây dựng.

Sản xuất công nghiệp trong quý 1/2024 tiếp tục khởi sắc với giá trị tăng thêm toàn ngành ước tính tăng 6,18% so cùng kỳ; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 5,7%. Trong đó, 3/4 ngành công nghiệp cấp I (gồm công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất và phân phối điện; cung cấp nước và xử lý nước thải, rác thải) đều tăng so cùng kỳ.

Chỉ số sản xuất ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 5,9%, chỉ số tiêu thụ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,2% (cao hơn 2,3 điểm phần trăm so với chỉ số sản xuất), kéo theo chỉ số tồn kho toàn ngành chế biến, chế tạo thời điểm 31/3/2024 dự kiến tăng 14,1% so với cùng thời điểm năm trước (thấp hơn nhiều so với mức tồn kho 19,8% cùng thời điểm năm 2023).

Theo kết quả điều tra xu hướng sản xuất kinh doanh ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, các doanh nghiệp dự báo hoạt động sản xuất kinh doanh quý II khả quan hơn quý I với 82% doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh quý II tốt hơn và giữ ổn định so với quý I.

Áp lực lạm phát sẽ tăng cao, có thể ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ

Những tín hiệu tích cực cũng được Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng (Học viện Ngân hàng) ghi nhận trong báo cáo kinh tế vĩ mô với chủ đề "Kiên cường thích ứng - Bứt phá tăng trưởng" được công bố mới đây.

Trong báo cáo, nhóm chuyên gia của Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng nhận định, kinh tế toàn cầu quý I/2024 vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như: Căng thẳng địa chính trị dải Gaza, xung đột Nga - Ukraina..., làm gia tăng rủi ro trong thương mại quốc tế và đứt gẫy chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, bất chấp những thách thức trên, các xu thế mới tích cực đang định hình như: tiêu dùng nội địa phục hồi tại nhiều quốc gia, chính sách hỗ trợ - kích thích tăng trưởng từ các chính phủ, tiến bộ công nghệ 4.0 mang tới cơ hội bứt phá tăng trưởng.

Trong khi đó, tiếp nối đà tăng trưởng từ cuối năm 2023, kinh tế Việt Nam những tháng đầu năm 2024 cho thấy những kết quả tương đối tích cực. Cụ thể, tăng trưởng GDP quý I/2024 đạt mức cao nhất trong 5 năm gần đây, lạm phát dù tăng nhưng vẫn nằm trong mức kiểm soát, xuất nhập khẩu tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt mức kỷ lục từ năm 2020, thu ngân sách Nhà nước tăng trưởng mạnh.

Cùng với đó, việc điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước được thực hiện lịnh hoạt mặc dù còn chịu nhiều áp lực từ việc tăng tỷ giá và giá vàng.

Theo nhóm chuyên gia, kịch bản tăng trưởng cho các quý tiếp theo cho thấy kinh tế sẽ vẫn đi theo xu hướng phục hồi, tuy nhiên quá trình phục hồi sẽ mất nhiều thời gian do động lực tăng trưởng đến từ doanh nghiệp và người dân vẫn còn khá yếu. Ngoài ra, những thay đổi sắp tới trong chính sách lãi suất tại Mỹ, EU và áp lực giảm phát tại Trung Quốc cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của Việt Nam.

Về tăng trưởng GDP, với kết quả tăng trưởng khá của quý I/2024, các yếu tố rủi ro bên ngoài được dự báo và trong tầm kiểm soát; các động lực tăng trưởng (cả truyền thống và mới) được khai thác, phát huy hiệu quả cao hơn; kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, niềm tin của doanh nghiệp và người dân được củng cố...

Theo dự báo của nhóm chuyên gia Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng, tăng trưởng GDP quý II/2024 sẽ tiếp tục khả quan, có thể đạt 5,9-6,3%, giúp GDP nửa đầu năm 2024 tăng 5,8-6,2% và cả năm 2024 có thể tăng 6-6,5% (theo kịch bản cơ sở) đạt mục tiêu do Quốc hội và Chính phủ đề ra hoặc có thể khả quan hơn, khoảng 6,5-7% (kịch bản tích cực).

Đối với lạm phát, mặc dù lạm phát vẫn đang ở mức ổn định trong 3 tháng đầu năm 2024 nhưng diễn biến của giá hàng hóa trong những tháng tiếp theo có thể sẽ kéo lạm phát vào chu kỳ tăng mới. Một số mặt hàng ảnh hưởng đến CPI như giá xăng, giá điện và giá thịt heo đang có xu hướng tăng từ đầu năm đến nay.

Các vấn đề căng thẳng địa chính trị đang tạo nên những lo ngại về việc gián đoạn nguồn cung về xăng dầu. Trong khi đó, các quốc gia sản xuất dầu mỏ vẫn đang duy trì thắt chặt sản lượng dẫn đến giá dầu giữ xu hướng tăng. Do đó, trong quý II/2024, nhìn chung giá xăng dầu sẽ tiếp tục xu hướng đi lên.

Bên cạnh đó, giá điện sau 2 lần điều chỉnh tăng trong năm 2023 thì đã được Bộ Công thương kiến nghị tiếp tục xem xét điều chỉnh trong năm 2024 trong bối cảnh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vẫn đang báo lỗ.

Theo nhóm chuyên gia, với việc rút ngắn thời gian điều chỉnh giá điện từ 6 tháng xuống 3 tháng, các đợt điều chỉnh giá điện có thể diễn ra ngay từ giữa quý II/2024. Xu hướng tăng giá của các mặt hàng nói trên sẽ ảnh hưởng đến các cấu phần CPI chính là giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống; nhà ở và vật liệu xây dựng; giao thông.

"Nếu các cấu phần kể trên tiếp tục đà tăng trong quý II/2024, áp lực lạm phát sẽ tăng cao và có thể ảnh hưởng đến xu hướng chính sách tiền tệ – vốn đang duy trì trạng thái nới lỏng để hỗ trợ nền kinh tế", báo cáo của Viện Nghiên cứu khoa học Ngân hàng nêu rõ.

Hồng Quang