Hiện diện tại hơn 100 quốc gia, xuất khẩu cà phê Việt Nam nhiều hứa hẹn

Trong năm 2023, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đã đạt 1,61 triệu tấn, kim ngạch tăng 3,1% và giá trị lên mức cao kỷ lục là 4,18 tỷ USD. Riêng quý I/2024, cà phê Việt đã xuất tổng cộng 800.000 tấn, trị giá 1,9 tỷ USD. Hiện tại cà phê Việt Nam đã có mặt ở hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hiện tại, nhu cầu cà phê thế giới đang tăng trong khi sản lượng cà phê tại nhiều nước giảm mạnh đang đẩy giá cà phê xuất khẩu lên cao. Tuy nhiên, đây lại là thách thức với cà phê Việt Nam bởi sản lượng niên vụ 2023-2024 tiếp tục giảm. Bài toán đặt ra là sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ 2023-2024 cũng giảm 10-15%, doanh nghiệp xuất khẩu cần cân đối các đơn hàng để bảo đảm hợp đồng.

Có mặt tại hơn 100 quốc gia, cà phê Việt tiếp tục đón tin vui

Quý I/2024, xuất khẩu cà phê đạt 800.000 tấn, trị giá gần 1,9 tỷ USD, tăng lần lượt 44,4% và 54,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Với giá hiện nay, theo các chuyên gia, ngành cà phê hướng tới đạt kim ngạch xuất khẩu 5 tỷ USD trong năm 2024.

Thông tin từ Hiệp hội Cà phê, ca cao Việt Nam (Vicofa), cho biết các nhà nhập khẩu trên thế giới đang tìm về Việt Nam mua cà phê. Trong năm qua, các doanh nghiệp ở Việt Nam xuất khẩu gần hết lượng hàng trong kho. Các doanh nghiệp trong nước liên tục tiếp các đoàn khách từ nhiều nơi trên thế giới đến tìm hiểu và mua cà phê Việt Nam, bởi cà phê Việt Nam đang trở thành lựa chọn hàng đầu ở phân khúc Robusta.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Phùng Đức Tiến, cho hay theo phân tích thị trường cà phê thế giới, xuất khẩu cà phê của Việt Nam dự báo tiếp tục thiết lập kỷ lục mới trong năm 2024 khi còn nhiều dư địa để duy trì mức giá cao.

Theo Bộ NN&NPTT, tính đến hết tháng 3/2024, xuất khẩu cà phê đạt gần 799.000 tấn, tổng kim ngạch 1,9 tỷ USD. Giá xuất khẩu cà phê hiện nay từ 3.500 - 4.000 USD/tấn. Các chuyên gia phân tích thị trường cà phê nhận định, rằng với giá hiện nay, ngành cà phê sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu 5 tỷ USD, trong năm 2024.

Theo Vicofa, niên vụ 2022-2023 và đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam tăng trưởng ấn tượng một phần nhờ giá bán cao kỷ lục, chạm mốc 100.000 đồng/kg trong những ngày gần đây. Trước đó, một thời gian dài, giá không vượt được ngưỡng 50.000 đồng/kg. Nhiều người đã chặt cà phê để trồng cây khác. Bước qua năm 2024, giá cà phê tăng gấp đôi. Nhiều doanh nghiệp khó khăn mới mua được cà phê xuất khẩu.

Năm ngoái, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đã đạt 1,61 triệu tấn, kim ngạch tăng 3,1% và giá trị lên mức cao kỷ lục là 4,18 tỷ USD. Hiện tại cà phê Việt Nam đã có mặt ở hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cà phê của nước ta hiện cũng đã kín đơn hàng cho tới hết quý I/2024. Để duy trì đà tăng trưởng này các doanh nghiệp, cà phê Việt Nam đã mở rộng thị phần sang một số thị trường mới, cùng với đó ở những thị trường quen thuộc như tại châu Âu, các doanh nghiệp cũng đã chuẩn bị kỹ lưỡng trước để đáp ứng những quy định mới.

Cà phê Robusta và Arabica của Tập đoàn Phúc Sinh hiện đang có mặt tại hơn 100 quốc gia trên thế giới. Mỗi năm, doanh nghiệp này xuất khẩu khoảng 80.000 tấn cà phê, trong đó xuất khẩu sang thị trường châu Âu chiếm tới 65%.

Trong bối cảnh nguồn cung thế giới hạn chế, để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu cũng như bảo vệ tốt nhất thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường, hiện tại các thành viên của Vicofa đang nỗ lực để đạt và duy trì các chứng nhận sản xuất hữu cơ như chứng nhận Organic, Liên minh Rừng mưa (Rainforest Alliance) hay UTZ.

Ngoài ra, quy định về chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU) sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm, thị trường này sẽ cấm nhập khẩu các mặt hàng nông sản được trồng trên đất có nguồn gốc từ phá rừng và gây suy thoái rừng, vì thế các doanh nghiệp xuất khẩu cần chuẩn bị hồ sơ để chứng minh nguồn gốc cà phê của mình. Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp nào không chuẩn bị tốt hồ sơ sẽ bị thay thế bởi các nhà cung ứng khác.

Ưu tiên chất lượng hơn sản lượng

Việt Nam đang là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới, với dự báo kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2024 có thể đạt mốc 4,6 - 5 tỷ USD. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, cà phê Việt Nam có nhiều hứa hẹn trong việc mở rộng thị trường, thị phần và gia tăng xuất khẩu.

Giữa khó khăn thiếu hụt nguồn cung cà phê trên thị trường, song các doanh nghiệp xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội lớn trong việc nâng cao giá trị, nhất là các thị trường châu Âu, châu Á đang gia tăng nhập khẩu cà phê Robusta của Việt Nam. Cũng bởi cà phê Việt ngày càng nâng cao về chất lượng, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Theo ông Đỗ Ngọc Sỹ - Giám đốc bền vững khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Công ty JDE Peet's, cho biết: "Robusta Việt Nam được người tiêu dùng châu Âu đánh giá tốt. Tuy nhiên, nếu chúng ta tập trung hơn nữa về chế biến sau thu hoạch thì sự cạnh tranh rất tốt với Robusta toàn cầu".

Ở góc độ hiệp hội, ông Đỗ Hà Nam - Phó Chủ tịch Vicofa nhấn mạnh, rằng tiềm năng từ hạt cà phê Việt Nam hiện rất lớn, các doanh nghiệp lớn trong ngành hàng cà phê ở các nước đều đã có mặt tại Việt Nam. Vai trò của cà phê Việt Nam là không thể thay thế nhưng cần có giải pháp, chiến lược để phát triển bền vững cũng như đạt kim ngạch xuất khẩu cà phê 5 tỷ USD trong năm 2024.

Các chuyên gia cũng khẳng định, trong những năm qua, chất lượng cà phê Việt Nam đã được nâng cao, nhưng so với nhiều quốc gia trên thế giới, chất lượng xuất khẩu vẫn còn thấp hơn vì nhiều nguyên nhân. Do đó, cần thúc đẩy các khâu từ sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường mới có thể cải thiện được giá trị cũng như bảo đảm phát triển bền vững ngành hàng cà phê Việt Nam.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Bộ NN&PTNT khuyến cáo, ngành cà phê cần được quan tâm đồng bộ với giải pháp tổng thể, trong đó, đẩy mạnh sản lượng và chất lượng vùng cà phê nguyên liệu, đồng thời, gia tăng tỷ lệ chế biến sâu. Đặc biệt, các địa phương cần quy hoạch vùng cà phê trọng điểm; đẩy mạnh tái canh, áp dụng quy trình sản xuất cà phê bền vững có chứng nhận VietGAP, 4C, Rainforest, hữu cơ… mới có thể đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu gắt gao của các thị trường hiện nay.

Bên cạnh khuyến cáo của các nhà quản lý và giới chuyên gia, trong bối cảnh Liên minh châu Âu siết chặt kiểm soát nguồn gốc cà phê, sản lượng cà phê tiếp tục giảm trong niên vụ 2023 - 2024, các doanh nghiệp đã từng bước thay đổi chiến lược kinh doanh. Thay vì chạy theo sản lượng thì giờ những nhà sản xuất tập trung vào việc nâng cao chất lượng, qua đó gia tăng giá trị cho ngành hàng cà phê trong năm 2024.

Tại Vĩnh Hiệp Gia Lai - doanh nghiệp thuộc top đầu cả nước về xuất khẩu cà phê. Không chỉ liên kết với hơn 11.000 hộ nông dân vùng nguyên liệu, mà đây còn là doanh nghiệp đi đầu trong đầu tư hệ thống máy móc hiện đại, tự động, khép kín. Nhờ giá tăng, cộng với nguồn nguyên liệu ổn định, nên mỗi ngày nhà máy sản xuất hơn 1.000 tấn cà phê của doanh nghiệp nay đã đáp ứng đơn hàng cho các đối tác.

"Công ty đánh giá tình hình thiếu hụt và mất mùa từ nông dân nên chúng tôi lập kế hoạch sản xuất kinh doanh theo sản lượng niên vụ này và giữ chặt mối liên hệ hợp tác xã - nông dân liên kết để đảm bảo nguồn cung cho doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu đối tác cho thị trường", bà Trần Thị Lan Anh - Phó Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Gia Lai cho biết.

Không chỉ bà con nông dân được hưởng lợi, thu về thành quả cao trong sản xuất, mà sự gia tăng về giá trị cho thấy sự khởi sắc của ngành hàng tỷ đô này. Đây sẽ là động lực để nông dân cùng các doanh nghiệp đẩy mạnh liên kết nâng cao hơn nữa chất lượng, thương hiệu cà phê Việt, hướng đến mốc kim ngạch xuất khẩu 5 tỷ USD trong năm 2024.

Minh Đức